Thiên nhiên, đúng nghĩa của nó

Discussions

• Zion đẹp đến nhói lòng, nhưng liệu kiểu gì bạn cũng sẽ ghét nó?

  Zion đẹp đến nhói lòng. Cả trong hình lẫn ngoài đời. Bạn đi từ sa mạc vào và bỗng nhiên mọi thứ đổi khác: những vách đá sừng sững, vườn treo, sông suối, cây dương bông, ánh nắng dội vào đá đỏ như thể cả hẻm núi tự phát ra một thứ ánh sáng từ bên trong. Cảm giác thật sự rất Kinh Thánh. Như thể bạn vô tình lạc vào đúng cái nơi mà các nhà tiên tri nghe thấy tiếng nói thần linh.

• Phải chăng Smoky Mountains nhạt đến mức chỉ còn hợp cho việc đua kart?

  Vườn quốc gia Great Smoky Mountains thì dễ chịu. Rừng, núi, thác nước, sương trôi qua những tán cây, mấy con gấu đen đi lang thang trông như đang thất nghiệp. Đẹp đấy. Mà chỉ đẹp thôi. Smokies có lẽ là vườn quốc gia kiểu “thiết lập mặc định” nhất nước Mỹ. Nếu bạn bảo một đứa trẻ vẽ thiên nhiên, nó sẽ vô tình tái hiện đúng nơi này: núi, cây, suối, may ra thêm một căn nhà gỗ nhỏ đâu đó.

• Grand Canyon có đáng đi không, khi nó trông y hệt trong hình?

  Nó trông y hệt trong hình. Tuyệt, vậy là bạn đã thấy nó rồi đó. Tôi không phủ nhận là nó ấn tượng. Rõ ràng là ấn tượng. Ở đó thậm chí còn có một tấm biển về cơ bản thừa nhận: “Được rồi, đồng ý, nó không phải hẻm núi lớn nhất thế giới ở bất kỳ tiêu chí đo được nào, nhưng về mặt tâm linh? Cảm xúc? Về vibe? Thì nó vĩ đại nhất.” Ừ thì. Sao cũng được.

• Có phải Rocky Mountain chỉ đáng ghé... trong mùa đại dịch?

  Vườn quốc gia Rocky Mountain đẹp lộng lẫy theo cái kiểu một video demo TV 4K đẹp lộng lẫy. Mọi thứ trông như giả. Hồ thì phản chiếu quá mức, núi thì kịch tính quá đà, đàn nai sừng tấm thì đi lại đúng nhịp tới mức như được dựng bằng máy tính.

• Arches có đáng để quay lại một lần nữa không?

  Arches thì cũng ổn thôi. Nó đúng như những gì nó hứa hẹn: có mấy cái vòm đá. Bạn chắc chắn sẽ thấy thứ mình tìm, bạn và hàng nghìn người khác. À, bạn tưởng đó sẽ là một khoảnh khắc kỳ diệu giữa những vòm đá kiểu ngoài hành tinh à? Nghĩ lại đi.

• Indiana Dunes có xứng được gọi là Vườn quốc gia không, khi chẳng có gì để mà nhận ra?

  Tôi không ghét Indiana Dunes. Tôi chỉ khó chịu vì nó tự xưng là Vườn quốc gia. Chắc ai đó phải trao cho Indiana một Vườn quốc gia để bang nào cũng thấy mình được góp mặt. Bạn nghe “vườn quốc gia” và não bắt đầu chuẩn bị cho thứ gì đó thần thoại: núi non sừng sững, rừng già cổ thụ, những cảnh quan thay đổi tận gốc mối quan hệ của bạn với địa chất, với Chúa và với chính mình. Rồi bạn tới nơi và nhận ra mình đang ở một bãi biển khá ổn gần Gary, bang Indiana.

• Joshua Tree có phải chỉ là thứ tâm linh sa mạc dành cho dân Los Angeles?

  Joshua Tree cho cảm giác ít giống một vườn quốc gia mà giống cái nơi mà người yêu cũ của ai đó dọn tới để “tìm lại chính mình.” Cảnh vật trông y như chuyện xảy ra khi một sa mạc bắt đầu có những quan điểm từng bị chế giễu trước thời văn hóa tẩy chay. Mấy cái cây vặn vẹo kỳ dị. Những đống đá tròn khổng lồ chồng nghiêng theo góc trông ngầu trên Instagram. Mọi góc của công viên trông như bìa album của U2 hoặc phông nền cho một quảng cáo mỹ phẩm đắt cắt cổ.

• Có phải càng đi nhiều thì càng đứng yên một chỗ? - Denali, Alaska

  Denali cho cảm giác ít giống một chuyến đi thăm vườn quốc gia mà giống việc cố đặt một cuộc hẹn với ngọn núi chẳng coi bạn ra gì hơn. Trước hết, khả năng rất cao là bạn sẽ chẳng nhìn thấy ngọn núi luôn. Denali dành phần lớn cuộc đời nấp sau mây như một ngôi sao trốn paparazzi. Mà chúng ta chính là paparazzi. Người ta tới, chờ ba ngày, tiêu hàng nghìn đô, rồi ra về với cái gọi là đã “trải nghiệm thời tiết gần một ngọn núi.”...

• Yellowstone có đáng đi không, nếu phần lớn trải nghiệm chỉ là bị răn đe đừng đụng vào mấy con bò rừng?

  Nói thật, Yellowstone đẹp đến không tưởng một cách khách quan. Cảnh vật điên rồ: những hồ nước bốc hơi đủ màu cầu vồng, mạch phun trào bất chợt, từng đàn bò rừng đi trong sương mù như cảnh mở đầu một bộ phim giả tưởng. Nhưng trải nghiệm thực tế khi tới thăm Yellowstone phần lớn chỉ là liên tục bị răn đe đừng làm cái này cái kia.

• Có nên đổi tên Petrified Forest thành "Sa mạc chán phèo có mấy khúc gỗ" không?

  Vụ này hoàn toàn là lỗi của tôi vì kỳ vọng cao quá. Có lẽ, nếu bạn hạ kỳ vọng xuống thì bạn sẽ thích. Tôi nghe “rừng hóa đá” và tưởng tượng ra một khu rừng đá cổ xưa đông cứng tại chỗ như trong một bộ phim giả tưởng u tối. Tôi cũng có xem hình trước khi đi nhưng chúng trông như tấm này...

• Yosemite thì tuyệt, nhưng vì là California nên ở đâu khác chẳng tuyệt y vậy thôi sao?

  Thung lũng Yosemite đẹp sững sờ. Tiếc là nó cũng là một trình mô phỏng kẹt xe. Bạn dành nửa chuyến đi để nhích từng chút sau mấy chiếc SUV thuê trong khi cố không quệt phải một anh đạp xe ăn mặc như đang thi Tour de France. Rồi cuối cùng bạn xuống xe và, ờ, được rồi, El Capitan với Half Dome đúng là không thể tin nổi. Bạn ngắm chúng, bạn sẽ KHÔNG leo chúng đâu*

• Có phải Mammoth Cave chán chính vì nó quá thành công trong việc làm một cái hang?

  Nó khổng lồ. Quan trọng về mặt lịch sử. Hấp dẫn về mặt địa chất. Mà bằng cách nào đó cũng hơi chán. Chính những đặc điểm khiến nó là hệ thống hang dài nhất thế giới cũng làm nhiều đoạn của nó trông như có ai đó khoét một bãi đậu xe của cơ quan nhà nước xuống dưới lòng đất. Có những hệ thống hang ở Appalachia trông như bước ra từ tiểu thuyết giả tưởng. Mammoth thì thường trông như một đường hầm tàu điện ngầm xây dở.

• Death Valley có thật sự xứng đoạt giải “Chúc Mừng Vùng Đất Cằn Cỗi Thù Địch” năm 2026 không?

  Death Valley cho cảm giác ít giống một vườn quốc gia mà giống một mối nguy môi trường có gắn biển báo hơn. Cái tên đã nói rồi mà người châu Âu vẫn đặt vé bay sang Mỹ để tới đây chết.

• "Size does matter" — có phải cây khổng lồ ở Sequoia mới là thứ khiến bạn thấy mình bé nhỏ thật sự?

  Nói thật, cây ở đây to khủng. Phải công nhận điều đó. Chúng to một cách cực đoan. Lần đầu nhìn thấy một cây sequoia khổng lồ, nó thật sự làm rối loạn cảm nhận về tỷ lệ của bạn. Bạn thấy mình nhỏ bé theo một cách đầy ý nghĩa, gần như linh thiêng, như thể vừa được nhắc rằng con người về cơ bản chỉ là mấy con kiến trang trí biết nêu ý kiến.

• Bạn phải là người duy nhất mê xương rồng thì Saguaro mới đáng để đi?

  Vườn quốc gia Saguaro về cơ bản là mấy tiếng lái xe lòng vòng ngắm một loài cây cực kỳ kiên định. Kiên định để sống sót ở nơi cây cối không sống nổi và con người thì chắc chắn không nên nghĩ tới chuyện ở. Nhưng đó là đặc trưng của cả bang Arizona. Mà nói cho công bằng, những cây saguaro đúng là ấn tượng. Chúng khổng lồ. Có cây hai trăm năm tuổi. Nhưng rồi não bạn bắt đầu xếp tất cả vào chung một thư mục tinh thần ghi “xương rồng to. Nhìn kìa, một cây xương rồng. To và hơi kỳ một chút