İnanç ve şüphe

Discussions

• Ben ya da Sen

  insan varoluşunun anlamsız tanımları

• Mükemmel Boşluk

  whatever you believe

• bizler geçmişiz gelecek ise çoktan geçmiştir

  tanrı insan yaratılış amacı

• Herşeyin ve Hiçbirşeyin Bilincinde olmak

  Tanrı ilahi güç enerji

• Münzevi Bir Dost

  Din İnanc Peygamber Filozof sen neye inanmak istiyorsan

• "Kardeşinin gözündeki çöpü görüyorsun da kendi gözündeki merteği nasıl fark etmiyorsun?"

  Beni hep tedirgin etmiş belirli bir Hristiyan söyleyiş biçimi vardır. Bu, ahlaki kanaatin kendi dili değildir. Hristiyanlık günahı adlandırmaktan çekinmez. Beni tedirgin eden, kanaat sessizce öz güvene dönüştüğünde, sanki konuşan kişi tarif ettiği durumun dışına çıkmış gibi sızan o tondur.

• Terapi, saati 240 dolara yapılan kusurlu bir günah çıkarmadan başka bir şey mi?

  Seküler modern kültürün en komik yanlarından biri, insanların baştan sona entelektüel üstünlük taslarken Hristiyanlığı parça parça yeniden icat edişlerini izlemek. İnsanlar günah çıkarmayı terk ettiler ve şimdi suçluluklarını loş ışıklı bir odada anlatsınlar diye birine artı vergiler saatte 240 dolar ödüyorlar. Günahı terk ettiler ve yerine "işlenmemiş travma"yı koydular. Tövbeyi terk ettiler ve yerine "emek vermeyi" koydular. Vicdan muhasebesini terk ettiler ve yerine günce tutmayı koydular...

• Ateizm sizi daha akılcı mı yapıyor, yoksa yalnızca kötü dolduracağınız korkunç bir boşluk mu yaratıyor?

  Yaygın ateist ayartmalardan biri, inançsızlığı berraklıkla karıştırmak; dinin akıldışı kısım olduğunu, dolayısıyla dini ortadan kaldırmanın geriye daha temiz ve daha akılcı bir insan bırakacağını varsaymaktır. Ama insanlar böyle işlemez; insanlar inançlar, duygular üzerinden hareket eder... Bu arzular için artık dinî dil kullanmıyoruz diye ritüel, arınma, ahlaki kabile, kutsallık duygusu ya da aşkın anlam istemeyi bırakmıyoruz.

• Evreni incelenebilir hâle getiren şey Katolik tektanrıcılığı mı?

  Bilimin hikâyesini, dinden temiz bir kopuş olarak anlatmak kolaydır. Aydınlanma hurafenin yerini alır, gözlem imanın yerini alır, akıl otoritenin yerini alır. Kulağa derli toplu geliyor ve modern varsayımları okşuyor. Ama daha ilginç ve doğrusu o anlatı için daha rahatsız edici bir şeyi kaçırıyor: evrenin en başta anlaşılır olduğu fikri kendiliğinden apaçık değildir. Bu metafizik bir iddiadır. Ve Katolik tektanrıcılığı, o iddianın...

• Kilise mi devleti yozlaştırır, yoksa devlet mi Kilise'yi?

  Konstantin'in kilisesi, bir kuşak içinde imparatorluk siyasetinin bir aracına dönüştü. Franco'nun piskoposları çocuk hırsızlığının suç ortakları oldu. Patrik Kirill savaşları kutsuyor. Soru, siyasi nüfuz elde edip etmeyeceğiniz değil. Soru, nüfuzu isteyenler işlerini bitirdiğinde, başladığınız şeyden geriye ne kalacağıdır.

• Simülasyon teorisi, fazladan adımlarla teizmden başka bir şey mi?

  Son on yılın en komik entelektüel gelişmelerinden biri, agresif biçimde seküler insanların bilgisayar terminolojisi kullanarak dini yeniden icat etmesini ve sonra bunun fikri daha akılcı kıldığını sanmasını izlemek. Simülasyon teorisi bunun en açık örneği. Temel fikir artık tanıdık, ama yine de özetleyeyim: evrenimiz, çok daha gelişmiş bir zekânın yarattığı yapay bir simülasyon olabilir. Gerçeklik büyük ihtimalle programlanmıştır. Bilinç, tasarlanmış bir sistemin içinde var olabilir. Şu kanunlar

• Silikon Vadisi ölümden neden bir yazılım hatasıymış gibi söz ediyor?

  Modern seküler seçkin kültürün ölüm karşısında huzursuz olduğunun en açık işaretlerinden biri, Silikon Vadisi'nin ondan söz etme biçimidir. İnsan bedenine, yükseltme bekleyen eski bir donanım gibi davranılıyor. Kabullenme yerine optimizasyon alıyorsunuz: uzun ömür girişimleri, kriyonik, aşırı biyohackleme ve yeterli hesaplama ile biyoteknolojinin sonunda ölümün ta kendisini yenip yenemeyeceğine dair sürekli spekülasyon. Teknoloji milyarderleri, bilinçlerini bir bilgisayara aktarma olasılığından

• Hristiyanlığı, üzerine inşa ettiğimizle değil, ondan öncekiyle mi karşılaştırmalıyız?

  Modern tartışmanın daha tuhaf alışkanlıklarından biri, Hristiyanlığın yalnızca yirmi birinci yüzyıl ahlaki ölçütlerine göre yargılanması, alternatiflerininse bu ölçütleri en başta biçimlendirmeye yardım eden Hristiyanlığa göre yargılanmasıdır. Bu, Hristiyanlığın yanlışlardan masum olduğu anlamına gelmez. Din savaşları oldu. Kiliseler güç biriktirdi. Hristiyanlar birbirine zulmetti. Tarihin her dürüst okuması bunu kabul etmek zorundadır. Soru şu: acaba Hristiyanlık...

• Budizm'in bağlanmama ilkesi iyi bir ahlak sisteminin kökü olabilir mi?

  Budizm'le ilgili bir türlü atlatamadığım bir şey var: ahlaki vizyonu, temelde yanlış gördüğüm bir zemine dayanıyor gibi görünüyor. Teşvik ettiği bütün erdemlerden söz etmiyorum. Şiddetsizlik iyidir, öz denetim iyidir, sabır iyidir. Açgözlülük ya da öfke tarafından yutulmayı reddetmek apaçık iyidir. Hristiyanlar erdemleri nerede bulurlarsa bulsunlar kabul edebilmelidir. Benim derdim, bu erdemlerin altındaki ilkeyle.

• Lafzîcilik Kutsal Kitap'ı sıradan bir kılavuza mı indirger?

  Kutsal Kitap'ın modern lafzî okumalarındaki en tuhaf varsayımlardan biri, onun tek bir yorum anahtarına sahip tek bir tür belge gibi ele alınması gerektiği fikridir. Sanki her maddesi tek tip uygulanması gereken bir hukuki sözleşme, ya da her cümlesi kesin ampirik bir iddia olarak kurulmuş bir bilimsel makale, ya da derdi sadece yazıldığı gibi talimatları izlemek olan bir yemek tarifi kitabıymış gibi.

• Katolik kürtaj karşıtı argüman gerçekten göründüğü kadar açık mı? Bir Katolik gözünden

  Kilise'nin kürtajdan neden mutlak ifadelerle söz ettiğini anlıyorum. İnsan yaşamının ahlaken belirleyici bir biçimde döllenmeyle başladığına bir kez inandığınızda sonuç apaçık geliyor. Ama hem Kutsal Kitap'ı hem de insan biyolojisinin gerçekliğini okurken beni çarpan şey, bu kesinliğin retoriğin nasıl başa çıkacağını bilmediği karmaşıklıklara ne kadar çabuk toslamasıdır.

• Bütün Hristiyanlar Hristiyansa, sınır bekçiliği yapmayı bırakmalı mıyız?

  Bugün aklıma bir şey takıldı. Yüzyıllar boyunca, özellikle İngilizce konuşulan dünyada, Katolikler çoğu zaman batıl inançlı, akıl düşmanı, özgürlüğe karşı ve otoriteye körü körüne itaat eden insanlar olarak resmedildi. Bunun bir kısmı gerçek çatışmalardan geliyordu. Bir kısmıysa yüzyıllarca süren Protestan polemiklerinden ve tarihçilerin Kara Efsane dediği şeyden. Her hâlükârda bu imge Batı kültürüne derinlemesine işledi.

• Seküler toplum, adını koymadan hâlâ ilk günaha mı inanıyor?

  Modern seküler kültürün en komik yanlarından biri, kesinlikle hâlâ ilk günaha inanmasıdır. Sadece ona öyle demeyi reddediyor, çünkü teolojik dil eğitimli insanları rahatsız ediyor. Modern kurumların insanları nasıl tarif ettiğine kulak verin. Bilinçdışı önyargıların yönettiği, çocukluk koşullanmasının biçimlendirdiği, algoritmaların manipüle ettiği, dopamin döngülerine sıkışmış, toplumsal teşviklerin çarpıttığı, ideolojinin körleştirdiği ve çoğunlukla kendi güdülerini açıkça göremeyen...

• "İman ile akıl, insan ruhunun hakikati temaşa etmek için yükseldiği iki kanat gibidir."

  Hıristiyanlığa dair en kalıcı klişelerden biri, onun bilgiden korktuğudur. Hikâye tanıdık. Din imana dayanır. Bilim kanıta dayanır. Biri soru sorar, öbürü onları bastırır. Kahramanlar dini otoriteye meydan okuyanlardır, Kilise ise onları geride tutmaya çalışan kurum olarak durur. Tarihte bu hikâyenin bazı kısımlarını destekleyen anlar vardır. Kilise hatalar yaptı. Bazen yeni fikirlere direndi. Galileo meselesi...

• Muhafazakârlar gerçekten Kilise'nin sahibi mi?

  Muhafazakârların Kilise'nin sahibiymiş gibi davranmasından bıktım. Değiller. Kilise, siyasi sağdan da, gelenekçi nostaljiden de, Amerikan kültür savaşından da, kendi içgüdülerini ortodoksluğa çevirmeye çalışıp duran hizipten de daha yaşlıdır. Tarihin tercih ettiğiniz tek bir anına sarılmak yerine Hıristiyanlık tarihine bakarsanız, kayıtlar tersini gösterir.