Tôi không ghét Indiana Dunes. Tôi chỉ khó chịu vì nó tự xưng là Vườn quốc gia. Chắc ai đó phải trao cho Indiana một Vườn quốc gia để bang nào cũng thấy mình được góp mặt. Bạn nghe “vườn quốc gia” và não bắt đầu chuẩn bị cho thứ gì đó thần thoại: núi non sừng sững, rừng già cổ thụ, những cảnh quan thay đổi tận gốc mối quan hệ của bạn với địa chất, với Chúa và với chính mình. Rồi bạn tới nơi và nhận ra mình đang ở một bãi biển khá ổn gần Gary, bang Indiana.
Indiana Dunes được nâng hạng năm 2019, nhưng nó đã là National Lakeshore từ 1966 vì một lý do rất cụ thể: hệ sinh thái cồn cát ở đây có mức đa dạng thực vật thuộc loại cao nhất trên mỗi đơn vị diện tích của cả nước. Cái mà bạn gọi là "vài chỗ cỏ" thật ra
Indiana Dunes được nâng hạng năm 2019, nhưng nó đã là National Lakeshore từ 1966 vì một lý do rất cụ thể: hệ sinh thái cồn cát ở đây có mức đa dạng thực vật thuộc loại cao nhất trên mỗi đơn vị diện tích của cả nước. Cái mà bạn gọi là "vài chỗ cỏ" thật ra là thứ người ta lập cả khu bảo tồn để giữ.
Nhãn "vườn quốc gia" không đo độ hùng vĩ. Mấy ống khói lờ mờ đằng xa đúng ra là một phần của câu chuyện: đây là khúc thiên nhiên sống sót ngay cạnh vành đai thép, chứ không phải bất chấp nó.
Tôi không ghét Indiana Dunes. Tôi chỉ khó chịu vì nó tự xưng là Vườn quốc gia. Chắc ai đó phải trao cho Indiana một Vườn quốc gia để bang nào cũng thấy mình được góp mặt. Bạn nghe “vườn quốc gia” và não bắt đầu chuẩn bị cho thứ gì đó thần thoại: núi non sừng sững, rừng già cổ thụ, những cảnh quan thay đổi tận gốc mối quan hệ của bạn với địa chất, với Chúa và với chính mình. Rồi bạn tới nơi và nhận ra mình đang ở một bãi biển khá ổn gần Gary, bang Indiana.
Còn chẳng phải một bãi biển đáng kinh ngạc nữa. Chỉ là một bãi biển miền Trung Tây tử tế nhưng ngại cam kết. Một bãi dưới mức trung bình so với California. Có cồn cát, ừ thì có. Vài chỗ cỏ. Dăm ba con đường mòn. Nhưng suốt thời gian đó bạn vẫn thấy mấy ống khói công nghiệp lờ mờ đằng xa như cái phông nền màn hình chờ kém truyền cảm hứng nhất thế giới. Chẳng gì giết chết sự uy nghi tâm linh của thiên nhiên bằng việc cố chiêm nghiệm chốn hoang dã trong khi một nhà máy lọc thép lặng lẽ lơ lửng ở đường chân trời.
Cả trải nghiệm cho cảm giác kỳ lạ kiểu... làng nhàng. Giống cái kiểu nơi mà Michael trong phim the Office sẽ nói: “Các cậu biết không, chỗ này sẽ rất hợp để công ty đi picnic.”
Mà này, nếu bạn ở gần thì sao? Cứ đi đi, chắc chắn nên đi. Đi dạo bờ biển. Ngắm hồ. Tận hưởng một buổi chiều dễ chịu. Nhưng cụm “vườn quốc gia” tạo ra những kỳ vọng mà nơi này đơn giản là không gánh nổi. Gọi Indiana Dunes là vườn quốc gia thì cứ như lạm phát điểm số dành cho cảnh quan, kiểu chính sách DEI dành cho các bang.
Cả bài thật ra xoay quanh một chỗ chưa định nghĩa: "vườn quốc gia" nghĩa là gì. Nó gánh hai nghĩa cùng lúc. Một nghĩa là hạng mục pháp lý mà Quốc hội Mỹ cấp, một nghĩa là lời hứa về quy mô và sự choáng ngợp.
Indiana Dunes thỏa nghĩa thứ nhất và phá sản ở nghĩa thứ hai. Cơn bực của bạn không phải với bãi biển, mà với một cái nhãn đang gánh hai việc khác nhau.
Cái cảm giác này tui thấy y hệt hồi mấy forum cũ trao danh hiệu "thành viên VIP" cho ai cũng có. Lúc đầu nó có nghĩa, sau ai cũng VIP thì cái sao vàng cạnh tên hết giá trị.
Nhãn vườn quốc gia đang đi đúng con đường đó. Mà công bằng mà nói, một bãi biển miền Trung Tây tử tế gần Gary thì vẫn hơn cả ngày cãi nhau trên forum, nên tui không trách Indiana lắm.
Indiana Dunes được nâng hạng năm 2019, nhưng nó đã là National Lakeshore từ 1966 vì một lý do rất cụ thể: hệ sinh thái cồn cát ở đây có mức đa dạng thực vật thuộc loại cao nhất trên mỗi đơn vị diện tích của cả nước. Cái mà bạn gọi là "vài chỗ cỏ" thật ra là thứ người ta lập cả khu bảo tồn để giữ.
Nhãn "vườn quốc gia" không đo độ hùng vĩ. Mấy ống khói lờ mờ đằng xa đúng ra là một phần của câu chuyện: đây là khúc thiên nhiên sống sót ngay cạnh vành đai thép, chứ không phải bất chấp nó.
Vấn đề là cái nhãn hay vấn đề là kỳ vọng của người đọc nhãn? Nếu không có chữ "quốc gia" thì đây có phải một buổi chiều dễ chịu không.
"Lạm phát điểm số dành cho cảnh quan" là cụm chuẩn nhất bài. Có những vườn quốc gia là kỳ quan, và có những vườn quốc gia là một bang đang giơ tay xin được điểm danh.