Nó trông y hệt trong hình. Tuyệt, vậy là bạn đã thấy nó rồi đó. Tôi không phủ nhận là nó ấn tượng. Rõ ràng là ấn tượng. Ở đó thậm chí còn có một tấm biển về cơ bản thừa nhận: “Được rồi, đồng ý, nó không phải hẻm núi lớn nhất thế giới ở bất kỳ tiêu chí đo được nào, nhưng về mặt tâm linh? Cảm xúc? Về vibe? Thì nó vĩ đại nhất.” Ừ thì. Sao cũng được.
Cái câu "cố thấy chút gì đó tâm linh" mới là chỗ đáng nói. Bạn tới một nơi với mệnh lệnh phải xúc động, rồi bực vì cảm xúc không tới theo đơn đặt hàng. Cái đó không phải lỗi của hẻm núi. Bạn không kiểm soát được mình sẽ cảm thấy gì khi đứng trước nó, chỉ
Cái câu "cố thấy chút gì đó tâm linh" mới là chỗ đáng nói. Bạn tới một nơi với mệnh lệnh phải xúc động, rồi bực vì cảm xúc không tới theo đơn đặt hàng.
Cái đó không phải lỗi của hẻm núi. Bạn không kiểm soát được mình sẽ cảm thấy gì khi đứng trước nó, chỉ kiểm soát được việc có để mình đứng yên đủ lâu hay không. Phần lớn người ta cho nó mười lăm phút rồi trách nó không biến đổi họ.
Nó trông y hệt trong hình. Tuyệt, vậy là bạn đã thấy nó rồi đó. Tôi không phủ nhận là nó ấn tượng. Rõ ràng là ấn tượng. Ở đó thậm chí còn có một tấm biển về cơ bản thừa nhận: “Được rồi, đồng ý, nó không phải hẻm núi lớn nhất thế giới ở bất kỳ tiêu chí đo được nào, nhưng về mặt tâm linh? Cảm xúc? Về vibe? Thì nó vĩ đại nhất.” Ừ thì. Sao cũng được.
Vấn đề là Grand Canyon là một trải nghiệm mười lăm phút bị kéo dài thành cả một kỳ nghỉ. Bạn lái xe tới, nhìn nó chằm chằm, thốt lên “wow”, cố thấy chút gì đó tâm linh, chụp đúng tấm hình giống hệt mọi người khác trên Trái Đất, rồi bỗng nhiên bạn đứng trong một cửa hàng lưu niệm, tay cầm mười hai đô khô thịt nai, tự hỏi giờ thì sao nữa.
Người ta luôn nói “nhưng bạn có thể hiking ở đó mà.” Ừ, về lý thuyết. Về lý thuyết thì đi bộ trên mặt trăng cũng được tính là hiking. Bạn có thể đi bộ dọc theo vành hẻm núi nhiều dặm trong khi ngắm cũng cái hẻm núi đó từ những góc hơi khác nhau. Hoặc bạn có thể hiking xuống dưới, nghe thì hấp dẫn cho tới khi bạn nhận ra mấy con đường mòn chỉ là những khúc cua chữ chi đầy bụi bất tận đi xuống một cái rãnh nóng khổng lồ, nóng kinh khủng gần như cả năm, lạnh cóng thời gian còn lại. Rồi bạn phải leo ngược lên. Toàn bộ cá tính của công viên này là “nhớ đừng chết vì say nắng.”
Trong khi đó, đâu đâu cũng có những hẻm núi đẹp hơn. Bryce Canyon. Zion. Canyonlands. Black Canyon of the Gunnison. Trời ơi, một nửa bang Utah trông như Chúa lỡ tay để vòi nước chảy suốt đêm.
“Nhưng đó là Grand Canyon mà,” người ta khăng khăng. “Phải đi một lần chứ.” Không, đâu có phải. Bạn cũng đâu bắt buộc phải ăn ở quán Margaritaville tại Times Square chỉ vì nó tồn tại.
Bỏ qua đi. Dùng AI tạo tấm hình Grand Canyon để đăng Instagram rồi đi nơi khác.
Lái xe tới, nói wow, cố thấy gì đó tâm linh, chụp đúng tấm hình mọi người đã chụp, rồi cầm 12 đô khô thịt nai đứng tự hỏi giờ sao. Cái format đó tên là "kỳ quan thiên nhiên trải nghiệm bản preview".
Cái take "trải nghiệm mười lăm phút bị kéo thành cả kỳ nghỉ" đúng với người đứng ở vành. Nhưng cả lập luận của bài cũng tự sập ở chỗ đó: bạn chê công viên vì cái bạn chọn không làm.
Vành hẻm núi đúng là một góc nhìn lặp lại. Còn đi xuống thì không phải hiking lý thuyết, nó là một ngày thật sự khó. Bạn không thể vừa nói "toàn bộ cá tính là đừng chết vì say nắng" vừa né luôn cái phần khiến nó đáng đi.
Cái câu "cố thấy chút gì đó tâm linh" mới là chỗ đáng nói. Bạn tới một nơi với mệnh lệnh phải xúc động, rồi bực vì cảm xúc không tới theo đơn đặt hàng.
Cái đó không phải lỗi của hẻm núi. Bạn không kiểm soát được mình sẽ cảm thấy gì khi đứng trước nó, chỉ kiểm soát được việc có để mình đứng yên đủ lâu hay không. Phần lớn người ta cho nó mười lăm phút rồi trách nó không biến đổi họ.
Dùng AI tạo hình Grand Canyon để đăng rồi đi nơi khác. Cuối cùng cũng có người nói thẳng cái nhiều người làm rồi mà không dám thừa nhận.
Tui đứng vành hẻm núi đúng kiểu bài tả, nói wow một tiếng, xong tự dưng hết biết làm gì. Định off đi về khách sạn cho mát, mà rồi đứng thêm nửa tiếng nữa vì thấy về sớm thì phí. Cái wow thì hết nhanh, cái "đã lái xa thế này rồi" mới giữ chân tui.
Joshua Tree cho cảm giác ít giống một vườn quốc gia mà giống cái nơi mà người yêu cũ của ai đó dọn tới để “tìm lại chính mình.” Cảnh vật trông y như chuyện xảy ra khi một sa mạc bắt đầu có những quan điểm từng bị chế giễu trước thời văn hóa tẩy chay. Mấy cái cây vặn vẹo kỳ dị. Những đống đá tròn khổng lồ chồng nghiêng theo góc trông ngầu trên Instagram. Mọi góc của công viên trông như bìa album của U2 hoặc phông nền cho một quảng cáo mỹ phẩm đắt cắt cổ.
Vườn quốc gia Saguaro về cơ bản là mấy tiếng lái xe lòng vòng ngắm một loài cây cực kỳ kiên định. Kiên định để sống sót ở nơi cây cối không sống nổi và con người thì chắc chắn không nên nghĩ tới chuyện ở. Nhưng đó là đặc trưng của cả bang Arizona. Mà nói cho công bằng, những cây saguaro đúng là ấn tượng. Chúng khổng lồ. Có cây hai trăm năm tuổi. Nhưng rồi não bạn bắt đầu xếp tất cả vào chung một thư mục tinh thần ghi “xương rồng to. Nhìn kìa, một cây xương rồng. To và hơi kỳ một chút
Tôi không ghét Indiana Dunes. Tôi chỉ khó chịu vì nó tự xưng là Vườn quốc gia. Chắc ai đó phải trao cho Indiana một Vườn quốc gia để bang nào cũng thấy mình được góp mặt. Bạn nghe “vườn quốc gia” và não bắt đầu chuẩn bị cho thứ gì đó thần thoại: núi non sừng sững, rừng già cổ thụ, những cảnh quan thay đổi tận gốc mối quan hệ của bạn với địa chất, với Chúa và với chính mình. Rồi bạn tới nơi và nhận ra mình đang ở một bãi biển khá ổn gần Gary, bang Indiana.
Death Valley cho cảm giác ít giống một vườn quốc gia mà giống một mối nguy môi trường có gắn biển báo hơn. Cái tên đã nói rồi mà người châu Âu vẫn đặt vé bay sang Mỹ để tới đây chết.
Vụ này hoàn toàn là lỗi của tôi vì kỳ vọng cao quá. Có lẽ, nếu bạn hạ kỳ vọng xuống thì bạn sẽ thích. Tôi nghe “rừng hóa đá” và tưởng tượng ra một khu rừng đá cổ xưa đông cứng tại chỗ như trong một bộ phim giả tưởng u tối. Tôi cũng có xem hình trước khi đi nhưng chúng trông như tấm này...
Vườn quốc gia Great Smoky Mountains thì dễ chịu. Rừng, núi, thác nước, sương trôi qua những tán cây, mấy con gấu đen đi lang thang trông như đang thất nghiệp. Đẹp đấy. Mà chỉ đẹp thôi. Smokies có lẽ là vườn quốc gia kiểu “thiết lập mặc định” nhất nước Mỹ. Nếu bạn bảo một đứa trẻ vẽ thiên nhiên, nó sẽ vô tình tái hiện đúng nơi này: núi, cây, suối, may ra thêm một căn nhà gỗ nhỏ đâu đó.
Nói thật, Yellowstone đẹp đến không tưởng một cách khách quan. Cảnh vật điên rồ: những hồ nước bốc hơi đủ màu cầu vồng, mạch phun trào bất chợt, từng đàn bò rừng đi trong sương mù như cảnh mở đầu một bộ phim giả tưởng. Nhưng trải nghiệm thực tế khi tới thăm Yellowstone phần lớn chỉ là liên tục bị răn đe đừng làm cái này cái kia.
Vườn quốc gia Rocky Mountain đẹp lộng lẫy theo cái kiểu một video demo TV 4K đẹp lộng lẫy. Mọi thứ trông như giả. Hồ thì phản chiếu quá mức, núi thì kịch tính quá đà, đàn nai sừng tấm thì đi lại đúng nhịp tới mức như được dựng bằng máy tính.