ยุคนี้คนอยู่กันแบบนี้

Discussions

• สายการบินวางแผนไว้แล้วใช่ไหมว่าคุณจะไม่มีวันได้เอา travel credit มาใช้?

  เวลาสายการบินยื่น travel credit ให้แทนที่จะคืนเงินสด นั่นไม่ใช่การทำบุญคุณให้คุณ มันคือการแปลงเงินคืนที่ต้องจ่ายเป็นเงินสดให้กลายเป็นคูปองที่บริษัทคุมเอง เงินยังอยู่บน balance sheet ของสายการบิน ส่วนความเสี่ยงที่จะไม่ได้คืนตกอยู่กับคุณ จะด้วยเพราะมันหมดอายุ เพราะคุณทำมันหาย หรือเพราะใช้ยากจนคุณยอมแพ้ไปเอง... ทั้งสองอย่างนี้ถูกออกแบบมาตั้งใจ และภาษาที่ห่อหุ้มมันไว้อย่าง "ความยืดหยุ่น" "เครดิตสำหรับเที่ยวบินครั้งหน้า" มีไว้เพื่อไม่ให้คุณทันสังเกตว่าดีลนี้มันเอียงไปทางไหน

• ท่อส่งฝ่ายขวารังแต่จะทำให้ชีวิตคุณแย่ลง ไม่ว่าอะไรจะลากคุณเข้าไปตอนแรก — จริงหรือเปล่า?

  สิ่งที่ดึงผมเข้าไปในโลกนี้ตอนแรกไม่ใช่เรื่องการเมือง อย่างน้อยก็ไม่ใช่ในเชิงอุดมการณ์เรียบร้อยแบบที่คนชอบนึกภาพกันทีหลัง มันคือความรู้สึกว่าโดนพูดถึงตรงๆ ผมจะได้ยินใครสักคนอธิบายบรรยากาศของการเป็นผู้ชายในวัยยี่สิบกว่าในแบบที่แม่นจนเสียวสันหลัง เพื่อนที่ค่อยๆห่างกันไป ช่วงเวลายาวๆที่อยู่คนเดียวในห้องเช่า ความรู้สึกว่าความเป็นผู้ใหญ่มาถึงแล้วโดยไม่มีโครงสร้างอะไรติดมาด้วย...

• พวก tech bro แห่ง Silicon Valley ไม่ได้อนุรักษนิยมจริง แค่เกาะไปด้วยเพราะอยากเสียภาษีน้อยลงและกฎกำกับน้อยลงใช่ไหม?

  หนึ่งในความเข้าใจผิดที่ใหญ่ที่สุดของอนุรักษนิยมยุคใหม่คือการเหมาเอาว่าในเมื่อ Silicon Valley ชอบกลไกตลาด มันก็ต้องมี value แบบอนุรักษนิยมด้วย ซึ่งมันไม่ใช่เลย วัฒนธรรม tech ไม่เคยอนุรักษนิยมแบบดั้งเดิม มันคือ individualist สุดขั้ว ต้านขนบ หงุดหงิดกับขีดจำกัด ระแวงศาสนา และหมกมุ่นกับการ optimize มากกว่าความต่อเนื่อง พวกอนุรักษนิยมเห็นแต่เงินกับพลังแบบ entrepreneur แล้วมองข้ามที่เหลือทั้งหมด ตอนนี้ความย้อนแย้งมันชัดจนมองข้ามไม่ได้แล้ว

• ถ้าวิจารณ์วัฒนธรรมอื่นได้ ทำไมจะวิจารณ์วัฒนธรรมตัวเองบ้างไม่ได้?

  ไปกินดินเนอร์ทีมแบบบริษัทเทคใหญ่มาครั้งหนึ่ง คุยกันไปคุยกันมาเรื่องก็วกมาที่ว่าใครเจอคู่ของตัวเองยังไง เพื่อนร่วมงานคนอินเดียสองสามคนเล่าเรื่องคลุมถุงชน เรื่องที่ครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วม และเรื่องที่ในอินเดียการแต่งงานถูกมองเป็นเรื่องของครอบครัวมากกว่าจะเป็นทางเลือกโรแมนติกส่วนตัวล้วนๆ ตรงนั้นก็โอเค ต่างวัฒนธรรมกันก็เรื่องปกติ ฟังมุมเขาก็น่าสนใจดี ถึงผมจะไม่ได้คิดแบบนั้น ปัญหามันเริ่มตอนที่คนหนึ่งเลิกเล่าว่าธรรมเนียมเป็นยังไง...

• ยิ่งมั่นใจว่า AI ทำให้เสียสติไม่ได้ ยิ่งเสี่ยงจะโดนเองไม่ใช่หรือ?

  ผมรู้สึกมาตลอดว่าบริษัท AI เอา wrapper มาครอบไว้บนตัวโมเดลเพื่อจับว่าเรากำลังทดสอบว่ามันคิดได้จริงไหม อย่างตอนก่อนที่เราให้มันนับสระกับพยัญชนะในคำแล้วมันนับผิด ผมว่าตอนนี้มันมี script ที่จะถูกเรียกขึ้นมาทันทีที่ระบบจับได้ว่าโจทย์นี้คือโจทย์อะไร แล้วผมก็รู้สึกว่ามันถูกเทรนจาก meme พวกนี้ด้วย วันนี้ผมเจอวิธีทดสอบใหม่ ที่โชว์ให้เห็นว่า AI ทำให้คนเป็น AI psychosis ได้ง่ายแค่ไหน และมันง่ายแค่ไหนที่จะเชื่อจริงๆว่าทุกอย่างที่เราพูดออกไปนั้นถูกและสุดยอดไปหมด…

• แล้วเมื่อไหร่จะถึงตาคุณบ้าง?

  ช่วงทศวรรษ 1850 ขบวนการ nativist ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในสหรัฐฯก่อตัวขึ้นรอบความเกลียดชังชาวคาทอลิกและชาวไอริช พวก Know-Nothings อ้างว่าผู้อพยพคาทอลิกไม่เหมาะกับการปกครองตนเองแบบสาธารณรัฐในเชิงวัฒนธรรม จงรักภักดีต่ออำนาจต่างชาติ (พระสันตะปาปา) และเป็นพลเมืองอเมริกันอย่างแท้จริงไม่ได้ พอถึงทศวรรษ 1880 ความระแวงเดียวกันนี้ก็ย้ายไปลงหนักที่ผู้อพยพชาวจีน พอถึงทศวรรษ 1920 มันก็ย้ายอีกครั้งไปที่คนยุโรปใต้และยุโรปตะวันออก โดยเฉพาะชาวยิวและ...

• ในยุค AI มนุษยศาสตร์ยิ่งจำเป็นกว่าที่เคยจริงไหม?

  ไม่มีพ่อแม่คนไหนเชียร์ให้ลูกเรียนสายมนุษยศาสตร์ ตัวเลือกที่ถูกแนะนำโดยปริยายล้วนเป็นสาย STEM วิศวกรรม (Computer Science) การเงิน แพทย์...ข้อโต้แย้งที่ต่อต้านมนุษยศาสตร์ในยุค AI ยิ่งทำให้การทุ่มเวลา 4 ปีไปกับปริญญาสายนี้ฟังดูไม่คุ้มเข้าไปอีก Language model เขียนได้พอใช้ สรุปความได้เร็ว และผลิตข้อความหน้าตาเหมือนงานวิจัยได้ตามสั่ง ทักษะมนุษยศาสตร์แบบเดิมเลยถูกมองว่าสำคัญน้อยลง เรียน code เรียน prompt แล้วเลิกเสแสร้งว่าการอ่านอย่างละเอียดมันได้ผลซะที

• การถูกป้อนความบันเทิงตลอดเวลาทำให้ชีวิตธรรมดารู้สึกตายไปแล้วจริงไหม?

  ผมไม่คิดว่าคนส่วนใหญ่ฝันถึงเวลาว่างในความหมายที่จริงจังหรอก สิ่งที่เขาฝันถึงคือเวลาว่างที่เอาไว้เสพ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน ภาพชีวิตที่ดีในหัวคนเราไม่ใช่บ่ายเงียบๆ การเดินยาวๆ รั้วที่ซ่อมเสร็จ ครัวที่เช็ดสะอาด บทสนทนา การสวดมนต์ การอ่านหนังสือ หรือแม้แต่การนั่งมองอะไรเฉยๆ แต่มันคือวันที่ไม่มีภาระอะไรเลย กับเมนูยาวไม่จบของสิ่งที่จะดู ฟัง scroll ซื้อ หรือเอาไว้ "เรียนรู้"

• ปรัชญาของ Ayn Rand ทำลายอเมริกาหนักกว่าที่เรารู้ตัวหรือเปล่า?

  เรื่องแปลกที่สุดอย่างหนึ่งของฝ่ายอนุรักษนิยมอเมริกันยุคใหม่คือ การที่หญิงรัสเซียผู้ไม่นับถือพระเจ้า รังเกียจศาสนา เยาะเย้ยการกุศล เกลียดชาตินิยม และมองการเสียสละตนเองเป็นความเสื่อมทางศีลธรรม กลับกลายมาเป็นหนึ่งในนักบุญอุปถัมภ์ของขบวนการนี้ไปได้ ไม่ทั้งหมดหรอก เห็นได้ชัด อนุรักษนิยมจำนวนไม่น้อยก็ยังปฏิเสธเธอ แต่ถึงอย่างนั้นคำศัพท์เชิงศีลธรรมของเธอก็รั่วซึมไปทั่ว โดยเฉพาะเข้าไปในวัฒนธรรมธุรกิจและความคิดของชนชั้นนำพรรครีพับลิกัน คุณได้ยินมันทุกครั้งที่ใครสักคนพูดราวกับว่ารูปแบบสูงสุดของคุณธรรม…

• จริงๆแล้วไม่มีใครสนใจนาฬิกาคุณหรอก แล้วนั่นคือเรื่องดีไม่ใช่เหรอ?

  ในวัฒนธรรมการแต่งตัวสมัยนี้มีความกังวลแปลกๆหลงเหลืออยู่ เหมือนผีของสังคมที่เป็นทางการกว่านี้ซึ่งไม่มีอยู่แล้ว เรายังทำตัวกันราวกับว่าทุกรายละเอียดที่มองเห็นได้กำลังถูกให้คะแนนอยู่เงียบๆ นาฬิกาคือตัวอย่างที่ชัดที่สุดอย่างหนึ่งของภาพลวงตานี้ มันแบกน้ำหนักของการตัดสินที่เราคิดไปเองไว้มากเกินกว่าที่ความสนใจจริงๆจะรองรับไหว

• วัฒนธรรม EDC เปลี่ยนชีวิตปกติให้กลายเป็นแฟนตาซีเรื่องของเล่นไปแล้วไม่ใช่หรือ?

  เมื่อก่อนนึกว่าวัฒนธรรม EDC ก็แค่พฤติกรรมเนิร์ดไม่มีพิษมีภัย ไฟฉาย มีดพับ สมุดโน้ต ปากกาไทเทเนียม กล่องจัดของเล็กๆที่ยัดหัวไขควงไว้สิบเจ็ดอัน ก็โอเค คนชอบเครื่องมือ คนชอบของ บางคนชอบเก็บรายละเอียดให้ระบบมันลงตัว เข้าใจได้ แต่ถึงจุดหนึ่งวัฒนธรรมนี้มันหลุดออกจากความใช้งานได้จริง กลายเป็นคอสเพลย์สาย tactical แบบชานเมือง สำหรับคนที่ภัยร้ายแรงที่สุดในแต่ละวันคือลืม password

• พอทำ Batman ให้ "สมจริง" มันก็กลายเป็นสัญลักษณ์ฟาสซิสต์ไปเลยไม่ใช่หรือ?

  พรีมิสของหนัง Batman ฉบับรีบูตแนวมืดทุกเรื่องแทบจะเหมือนกันหมด ถ้าเราเอาเรื่องนี้มาคิดจริงจังแล้วทำให้สมจริงล่ะจะเป็นยังไง ถ้าตัด camp ออก ลดความจัดจ้านของสี แล้วถามว่ามหาเศรษฐีคนหนึ่งใส่เกราะออกไปอัดอาชญากรมันหมายความว่ายังไงกันแน่ น่าเสียดายที่ต่อให้เจตนาดีแค่ไหน สุดท้ายมันก็กลายเป็นการเชียร์ฟาสซิสต์...

• กินปลาซาร์ดีนมีจริยธรรมกว่าเนื้อวัวมากจริงไหม?

  ถ้าจะกินสัตว์สักตัว คำถามไม่ได้อยู่ที่ว่าความตายของมันน่าเศร้าแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่าตัวเลือกของคุณเพิ่มความทุกข์ให้โลกมากแค่ไหนต่อโปรตีนทุกกรัมที่ได้กลับมา คนส่วนใหญ่ตอบด้วยความรู้สึกแทน แล้วความรู้สึกนั้นก็เข้าข้างวัว เพราะวัวคือความตายก้อนใหญ่ที่คุ้นเคยหนึ่งหน่วย ส่วนปลาซาร์ดีนหนึ่งกระป๋องดูเหมือนการสังหารหมู่ย่อมๆ พอให้คะแนนกันจริงๆ ความรู้สึกนี้กลับหัวกลับหาง

• คุณจำเป็นต้องมี "ความเห็น" กับทุกเรื่องจริงหรือ?

  ความเห็น กับ วิจารณญาณ เป็นคนละเรื่องกัน และแทบทุกอย่างในวิถีที่เราอยู่กันทุกวันนี้ถูกออกแบบมาให้คุณลืมเส้นแบ่งนั้น ความเห็นคือสิ่งที่คุณผลิตได้ในสี่วินาทีตอนมีคนถาม ส่วนวิจารณญาณคือสิ่งที่คุณมีหลังจากใช้เวลาจริงๆกับเรื่องนั้น เฝ้าดูมันทำงานตอนเจอแรงกดดัน เคยคิดผิดกับมันสักหนสองหน แล้วแก้ใหม่ อย่างแรกแทบไม่มีต้นทุน ส่วนอย่างที่สองกินสมาธิที่เรียกคืนไม่ได้ และคุณมีกำลังจ่ายให้มันได้แค่ไม่กี่เรื่องในชีวิต…

• บุคลิกภาพมีผลกับชีวิตคุณน้อยกว่าที่คิดเยอะจริงไหม?

  เวลาได้คุยกับนักเรียนวัยรุ่นและเพื่อนร่วมงานที่อายุน้อยกว่าผมสังเกตว่าหลายคนเชื่อว่านิสัยใจคอของตัวเองเป็นปัจจัยหลักในการตัดสินว่าจะทำอะไรหรือจะรับมือกับเส้นทางอาชีพของตัวเองยังไงคนรุ่นใหม่ถามเรื่องนี้ตรงๆมากกว่าแต่ผู้ใหญ่ก็ดูจะคิดไปในแนวเดียวกันส่วนตัวผมว่ามันสำคัญน้อยกว่าที่คนส่วนใหญ่คิดเยอะนอกจากในงานที่ผมเห็นคนที่ประสบความสำเร็จทำหน้าที่เดียวกันด้วยบุคลิกที่ต่างกันอย่างสุดขั้ว...

• เส้นแบ่ง hard skill กับ soft skill ทำให้คนแย่ลงทั้งสองอย่างหรือเปล่า?

  Hard skill คือความสามารถหรือความรู้เชิงเทคนิคที่วัดได้ เจาะจง และสอนกันได้ ได้มาจากการเรียน การเทรน หรือประสบการณ์ และมักผูกตรงกับงานหรืออุตสาหกรรมหนึ่งๆ ตัวอย่างเช่นการวิเคราะห์ข้อมูล การเขียนโปรแกรม graphic design การทำบัญชี การเต้น การวาดภาพ มันมักเป็นแก่นของอาชีพ โดยเฉพาะส่วนที่ไม่เกี่ยวกับการมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น ส่วน soft skill ส่วนใหญ่นิยามว่าเป็น “คุณสมบัติส่วนตัว ความสามารถในการเข้ากับคน และนิสัยทำนองนั้นที่จะออกมาตอนคุณมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น....

• ทีมที่กินข้าวด้วยกันสู้ด้วยกันจริงไหม — มื้อเที่ยงร่วมกันได้ผลกว่า workshop สร้างวัฒนธรรมแพงๆหรือเปล่า?

  กลุ่มที่แข็งแรงไม่ได้แข็งแรงเพราะเห็นพ้องกันในเป้าหมายเพียงอย่างเดียว แต่แข็งแรงเพราะคนหยุดเป็นนามธรรมต่อกัน เริ่มมองกันเป็นคนและเป็นเพื่อน นี่คือเหตุผลหนึ่งที่การกินข้าวด้วยกันสำคัญกว่าโปรแกรมสร้างวัฒนธรรมองค์กรอย่างเป็นทางการเสียอีก คุณไม่ต้องจัด workshop แพงๆหรือพา outing ไปไหนเพื่อสร้างวัฒนธรรมทีม แค่อยู่ตรงนั้นก็พอ กินข้าวเที่ยงกับทีม ให้พวกเขาได้กินด้วยกัน ดื่มกาแฟด้วยกัน...

• Zelensky คือทุกอย่างที่พวก "manosphere" อยากเป็นแต่เป็นไม่ได้จริงไหม?

  เหตุผลหนึ่งที่ Zelensky ทำให้คนบางมุมของอินเทอร์เน็ตเกลียดอย่างประหลาด คือเขาทำลายเรื่องเล่าที่พวกเขาเล่าให้ตัวเองฟังเรื่องความเป็นชาย เรื่องนั้นควรจะง่ายๆ ผู้ชายตัวจริงต้องครอบงำ แข็งกร้าวทางกาย เย็นชาทางอารมณ์ ระแวงสถาบัน และทำให้อายไม่ได้ ก็พวกขยะที่ Andrew Tate กับลิ่วล้อยัดใส่หัว GenZ นั่นแหละ พวกเขาจินตนาการว่าภาวะผู้นำคือท่าทาง เป็นเกมข่มกันทางสังคมที่ไม่มีวันจบ นั่นคือเหตุผลที่ระบบนิเวศนั้นหมกมุ่น…

• ทำไมบริษัทถึงถูกจูงใจให้ขาย subscription แทนที่จะขาย product อย่างที่ HP ทำกับตลับหมึก?

  เคส printer ของ HP ยังเป็นเรื่องที่ผมงงมาจนทุกวันนี้ สำหรับผู้ใช้หลายคนมันใช้ไม่ได้ขึ้นมา ไม่ใช่เพราะข้างในมันพังอะไร แต่เพราะ subscription ค่าหมึกหมดอายุ แล้ว software ของผู้ผลิตก็สั่งปิดตลับหมึกที่เราซื้อมาเป็นของเราอยู่แล้ว เครื่อง printer ยังตั้งอยู่ตรงนั้นจริงๆแต่มันก็แค่ใช้ไม่ได้

• Chromebook ทำให้ Gen-Z หมดทางสู้ในวงการ tech จริงหรือ?

  กระแสตอนนี้บอกว่า AI กำลังทำให้คนคิดแย่ลง ก็อาจจะจริง แต่ถ้าอยากรู้ว่าทำไมคนทำงานรุ่นใหม่ๆถึงคล่อง app แต่งกๆกับคอมพิวเตอร์ AI ไม่ใช่ที่แรกที่ควรไปมอง รอยร้าวจริงๆเกิดก่อนหน้านั้น ตอนที่โรงเรียนกับสถาบันต่างๆตัดสินใจว่านักเรียนควรใช้เครื่องสำเร็จรูปที่ถูกล็อกไว้ แทนที่จะได้จับเครื่องจริงๆแบบที่ Millennial เคยจับ