Thứ ban đầu kéo tôi về phía thế giới này thật ra không hẳn là chính trị, hay ít nhất không phải theo cái nghĩa ý thức hệ rạch ròi mà người ta tưởng tượng về sau. Đó là cảm giác được nhìn thấy. Tôi nghe ai đó mô tả cái bầu không khí của một người đàn ông ở tuổi đôi mươi theo cách chính xác đến khó chịu: tình bạn rời rạc dần, những quãng dài một mình trong căn hộ, cái cảm giác rằng tuổi trưởng thành đã ập tới mà chẳng kèm theo một cấu trúc nào...
Phần tôi thấy đúng nhất là chỗ bài tách nỗi cô đơn có thật ra khỏi cái lời giải thích được dán lên nó. Cái cô đơn là mũi tên thứ nhất. Cái câu chuyện "có một sự thù địch có tổ chức đứng sau" là mũi tên thứ hai, và mũi tên thứ hai là cái feed bắn cho bạn m
Phần tôi thấy đúng nhất là chỗ bài tách nỗi cô đơn có thật ra khỏi cái lời giải thích được dán lên nó. Cái cô đơn là mũi tên thứ nhất. Cái câu chuyện "có một sự thù địch có tổ chức đứng sau" là mũi tên thứ hai, và mũi tên thứ hai là cái feed bắn cho bạn mỗi ngày.
Việc làm cụ thể không phải là bỏ hết chính kiến. Nó là tách ra: phần nào của tối nay thật sự trong tầm tôi, mua đồ ăn cho ai đó, nhắn cho một người bạn cũ, và phần nào tôi chỉ đang nuôi bằng cách bấm vào video thứ tư liên tiếp.
Thứ ban đầu kéo tôi về phía thế giới này thật ra không hẳn là chính trị, hay ít nhất không phải theo cái nghĩa ý thức hệ rạch ròi mà người ta tưởng tượng về sau. Đó là cảm giác được nhìn thấy. Tôi nghe ai đó mô tả cái bầu không khí của một người đàn ông ở tuổi đôi mươi theo cách chính xác đến khó chịu: tình bạn rời rạc dần, những quãng dài một mình trong căn hộ, cái cảm giác rằng tuổi trưởng thành đã ập tới mà chẳng kèm theo một cấu trúc nào.
Tôi nhớ những đêm khuya vừa rửa bát hay giặt đồ vừa nghe mấy thứ này, và nghĩ, cuối cùng cũng có người mô tả đúng cái này. YouTube bắt đầu nhồi cho tôi Rebel Media, Lauren Southern, rồi cuối cùng là Jordan Peterson.
Bản thân nỗi cô đơn ấy là có thật. Không riêng gì đàn ông, cũng không phải ai cũng vậy, nhưng đủ thật để không cần các influencer hay truyền thông chính trị bịa ra. Nhiều người đàn ông thật sự có mạng lưới hỗ trợ mỏng hơn, nhất là sau khi ra trường. Những hình thức đời sống xã hội cũ từng tự động cuốn người ta vào, nhà thờ, các hội nhóm khu phố, chỗ làm ổn định, hay thậm chí chỉ là gặp đúng những người đó hằng tuần suốt nhiều năm, đã suy yếu rất nhanh. Thứ thay thế chúng phần lớn đến dưới dạng các feed.
Đó chính là kẽ hở. Hồi 2015, truyền thông chính thống gần như chẳng buồn quan tâm đến sự cô lập của nam giới trẻ, trừ khi để giễu cợt hay bệnh-lý-hóa nó. Truyền thông alt-right ít ra cũng thừa nhận điều đó. Ngay cả Peterson, người mà giờ tôi nghĩ là bán quá nhiều thứ thuốc trí thức dỏm, vẫn chạm tới được người ta vì anh ta nói thẳng vào cái khoảng trống mà các thể chế phần lớn đã làm ngơ.
Cái thay đổi theo thời gian là lời giải thích. Một giai đoạn khó khăn của đời người biến thành bằng chứng của sự sụp đổ văn minh. Nỗi thất vọng bình thường biến thành chứng cứ của một sự thù địch có tổ chức. Mọi nỗi bực dọc đều tìm được một kẻ thù: bọn nữ quyền, “Marxist,” các trường đại học, dân nhập cư, một nhóm trừu tượng nào đó được cho là thủ phạm của mọi thứ đang trục trặc.
Bạn có thể bắt đầu bằng mấy video về phát triển bản thân hay sự tha hóa, rồi dần dần lạc vào một hệ sinh thái nơi sự phẫn nộ trở thành tông cảm xúc chủ đạo. Và bản thân mối quan hệ đó cũng kỳ lạ. Hàng triệu người hiểu các creator này thân thiết qua hàng trăm giờ lắng nghe, trong khi creator phần lớn chỉ biết khán giả của mình như các pattern tương tác và những nỗi bất bình lặp đi lặp lại.
Cái đó khác với tình bạn hay sự dìu dắt ở một điểm quan trọng. Một người bạn sẽ để ý khi bạn biến mất ba tuần. Một người bạn giúp bạn chuyển nhà. Một người bạn nói cho bạn biết khi bạn đang trở nên ám ảnh hay kỳ quặc. Các hệ sinh thái nội dung có thể nhái lại vài phần của cộng đồng nhưng lại thiếu đi những nghĩa vụ làm cho cộng đồng thật sự bền vững.
Những người lành mạnh nhất mà tôi biết rốt cuộc đều dành ít thời gian hơn để ngốn loại nội dung bất bình, bất kể quan điểm chính trị. Họ bận rộn hơn. Cuộc sống của họ dày dặn lên. Quan hệ, nếp sinh hoạt, cộng đồng địa phương, trách nhiệm. Họ vẫn có chính kiến, nhưng không còn cần bị kích hoạt cảm xúc liên tục nữa.
Các nền tảng không được thiết kế để cổ vũ cho cái kết đó. Không phải vì có âm mưu nào đó muốn giữ cho nam giới trẻ khốn khổ, mà vì các hệ thống tương tác về bản chất tưởng thưởng cho sự lệ thuộc cảm xúc. Người tức giận, cô lập thì vào kiểm tra thường xuyên hơn. Người có đời sống offline dày dặn thì thường không.
Đó là một phần lý do vì sao Gamergate vẫn còn quan trọng với tôi. Một số nỗi bức xúc nền tảng là có thật. Nhưng cái cấu trúc đó tưởng thưởng cho việc leo thang nhiều hơn nhiều so với việc giải quyết. Bản thân cuộc xung đột trở thành thứ có giá trị.
Và theo thời gian, khán giả cũng thay đổi. Nếu bạn dành nhiều năm trong những hệ thống tổ chức quanh sự nghi kỵ và thù địch, rốt cuộc cái khung tư duy đó sẽ ngấm sang đời sống thường ngày. Mọi thứ bắt đầu trông như phản bội, tham nhũng, thao túng, sỉ nhục.
Đồng thời, tôi cũng không muốn gộp mọi không gian dành cho nam giới vào làm một. Có những cộng đồng thật sự giúp ích cho con người. Có những nhà thờ giúp ích. Có những nhóm fitness giúp ích. Có những không gian online thật sự dẫn tới những tình bạn thật và sự trách nhiệm với nhau ở ngoài đời.
Vấn đề hẹp hơn thế: những cộng đồng kiếm tiền từ nỗi bất bình chưa được hóa giải, trong khi tự nhận mình là phương thuốc chữa sự tha hóa, thì chẳng bao giờ giải quyết được gì thật sự, vì họ cần bạn dính chặt vào. Bạn là sản phẩm, ảnh hưởng đặt lên bạn mới là thứ sinh lời. Những hệ thống đó có thể tạo ra một thứ đủ giống cảm giác thuộc về để giữ người ta gắn bó cảm xúc suốt nhiều năm mà chẳng đòi hỏi gì hơn ngoài việc tiếp tục chú ý. Cộng đồng thật sự thường khó hơn thế. Nó đặt nghĩa vụ lên bạn. Nó trở nên phiền phức. Còn một cái feed thì hầu như chỉ đòi bạn ngày mai quay lại.
Phần tôi thấy đúng nhất là chỗ bài tách nỗi cô đơn có thật ra khỏi cái lời giải thích được dán lên nó. Cái cô đơn là mũi tên thứ nhất. Cái câu chuyện "có một sự thù địch có tổ chức đứng sau" là mũi tên thứ hai, và mũi tên thứ hai là cái feed bắn cho bạn mỗi ngày.
Việc làm cụ thể không phải là bỏ hết chính kiến. Nó là tách ra: phần nào của tối nay thật sự trong tầm tôi, mua đồ ăn cho ai đó, nhắn cho một người bạn cũ, và phần nào tôi chỉ đang nuôi bằng cách bấm vào video thứ tư liên tiếp.
Câu "các hệ thống tương tác tưởng thưởng cho sự lệ thuộc cảm xúc" không cần âm mưu nào để đúng, và đó là chỗ người ta hay hiểu lầm. Không kỹ sư nào ngồi viết hàm "giữ cho thanh niên khốn khổ".
Cái xảy ra là bạn tối ưu cho engagement, đo bằng thời gian xem và lượt quay lại, rồi cái mô hình tự học rằng người giận quay lại nhiều hơn. Không ai quyết điều đó. Nó là kết quả vận hành của một metric chọn sai, sống đủ lâu để định hình hàng triệu người. Decision debt có kèm stack trace.
Hàng trăm giờ bạn nghe ông creator đó. Ông ấy biết bạn dưới dạng một cái biểu đồ retention. Cái này không phải tình bạn, nó là quan hệ một chiều có analytics.
Cái phân biệt giữa một người bạn và một cái feed, bạn để ý khi tôi biến mất ba tuần, tôi nhận ra mình từng thấy nó ở chiều ngược lại. Khi tôi rời nhà thờ, cái tôi mất không phải là Chúa, mà là những người tự động ghé qua khi cha tôi nằm viện. Không ai trong số đó tính phí sự có mặt của họ.
Mấy hệ sinh thái nội dung mà bài nói tới nhái lại được cảm giác thuộc về, nhưng chúng không bao giờ tới bệnh viện. Đó là chỗ cái mô phỏng lộ ra.
Tôi muốn dựng cho phía bị bài phê phán một phiên bản mạnh hơn trước, vì nếu không thì kết luận quá dễ. Người đi vào cái đường ống đó thường có một bất bình thật, mạng lưới hỗ trợ mỏng đi, các thiết chế cũ rút lui, và bài cũng thừa nhận điều đó.
Chỗ tôi muốn hỏi: nếu nỗi bất bình là thật và lời giải thích chính thống thì im lặng hoặc giễu cợt, thì trách người ta nghe kẻ duy nhất chịu nói chuyện với họ có công bằng không? Vấn đề có lẽ không nằm ở chỗ họ tìm câu trả lời, mà ở chỗ cái thị trường duy nhất chịu bán câu trả lời lại có động cơ giữ họ tức giận.
Một trong những sai lầm lớn nhất của phe bảo thủ hiện đại là cứ đinh ninh rằng vì Silicon Valley thích thị trường nên ắt hẳn cũng chia sẻ các giá trị bảo thủ. Không hề. Văn hóa công nghệ chưa bao giờ mang tính bảo thủ truyền thống. Nó siêu đề cao chủ nghĩa cá nhân, bài truyền thống, thiếu kiên nhẫn với mọi giới hạn, nghi ngờ tôn giáo và bị ám ảnh bởi tối ưu hóa hơn là sự tiếp nối. Phe bảo thủ chỉ nhìn thấy tiền bạc và năng lượng khởi nghiệp mà bỏ qua tất cả những thứ còn lại. Giờ thì mâu thuẫn đ
Một lý do khiến Zelensky khơi dậy sự căm ghét kỳ lạ đến vậy từ vài góc của internet là vì ông phá nát một câu chuyện họ tự kể cho mình về nam tính. Câu chuyện ấy được cho là đơn giản. Đàn ông thực thụ thì áp đảo, mạnh mẽ về thể chất, lạnh lùng về cảm xúc, hoài nghi định chế, không thể bị làm cho xấu hổ. Cái thứ rác rưởi mà Andrew Tate và đám diễn viên của ông ta đang rao cho Gen Z.
Một trong những điều kỳ lạ nhất của chủ nghĩa bảo thủ Mỹ hiện đại là một người Nga vô thần vốn khinh miệt tôn giáo, giễu cợt lòng từ thiện, ghét chủ nghĩa dân tộc, và coi sự hy sinh bản thân là một dạng suy đồi đạo đức lại bằng cách nào đó trở thành một trong những vị thánh bảo hộ của phong trào này. Tất nhiên là không hoàn toàn. Rất nhiều người bảo thủ vẫn chối bỏ bà. Nhưng từ vựng đạo đức của bà dù sao vẫn rò rỉ ra khắp nơi, đặc biệt là vào văn hóa kinh doanh và tư duy của giới tinh hoa Cộng h
Một sai lầm người bình thường mắc phải khi nghĩ về tỷ phú là cho rằng họ vẫn quan hệ với tiền theo cách của tầng lớp trung lưu khá giả. Không phải vậy. Với một hộ gia đình kiếm 90.000 đô một năm, thêm 50.000 đô làm thay đổi cuộc sống một cách thực chất. Với người kiếm 500.000 đô, thêm vài trăm nghìn vẫn thay đổi mức độ lựa chọn, địa vị, trường học, khu dân cư, mức căng thẳng. Nhưng một khi đã chạm tới mức giàu cực đoan, tiêu dùng không còn là điểm mấu chốt nữa vì tiêu dùng của con người có giới
Có một xu hướng phổ biến là những chàng trai trẻ mê đế chế La Mã qua phim ảnh và lịch sử đại chúng, rồi hình dung nó như một đế chế quân phiệt, cánh hữu, nam tính quá mức và tuyệt vời cho đàn ông. Spartacus, Rome, Gladiator... ở những mức độ khác nhau đều tạo ra cảm nhận rằng La Mã là một dạng văn hóa chiến binh, đôi khi sa lầy trong sự suy đồi. Gladiator II đẩy điều này tới mức lố bịch. Riêng với bộ phim đó, tôi khuyên nên đọc bài phê bình của Brett, ở acoup.blog:
Giáo hội của Constantine trở thành công cụ cho chính trị đế quốc chỉ trong vòng một thế hệ. Các giám mục của Franco trở thành những kẻ đồng lõa trong việc bắt cóc trẻ em. Patriarch Kirill ban phước cho các cuộc chiến. Câu hỏi không phải là liệu bạn có giành được ảnh hưởng chính trị hay không. Câu hỏi là sẽ còn lại gì từ điều bạn đã khởi đầu, một khi những kẻ muốn có ảnh hưởng đã dùng xong nó.
Một trong những lối kể chuyện hiệu quả nhất trong chính trị Mỹ là thuyết phục giới chuyên môn bình thường rằng họ cùng hạng với tỷ phú. Một cặp vợ chồng kiếm 220.000 đô một năm ở một thành phố lớn vẫn phụ thuộc vào lương. Họ vẫn lo lắng về sa thải, chi phí nhà ở, y tế, chăm con, và hưu trí. Họ không thể mua ảnh hưởng chính trị. Họ không thể làm chuyển động thị trường. Họ không thể sống vô thời hạn nhờ tài sản tăng giá rồi vay thế chấp nó một cách tối ưu thuế. Họ không sống cùng một thực tại kinh
Nếu không có những luật lệ ngăn của cải biến thành quyền sở hữu chính trị và ngăn nghèo đói làm rỗng ruột sự tham gia, thì bạn không có được một thị trường tự do hơn. Bạn có được một chế độ tài phiệt mà vẫn tự gọi mình là thị trường tự do.