Tak teraz żyjemy

Discussions

• Czy linie lotnicze naprawdę liczą na to, że NIE zrealizujesz swoich voucherów?

  Kiedy linia lotnicza wciska ci voucher zamiast zwrotu gotówki, nie robi ci przysługi. Zamienia zwrot, który była ci winna w gotówce, na bon, który sama kontroluje. Pieniądze zostają w jej bilansie. To ty bierzesz na siebie ryzyko, że nigdy ich nie odzyskasz — bo voucher wygaśnie, bo go zgubisz, bo realizacja jest na tyle uciążliwa, że odpuszczasz... Oba te fakty są celowe, a język owinięty wokół nich, „elastyczność”, „środki na przyszłe podróże”, istnieje po to, żebyś nie zauważył…

• Czy prawicowy lejek to katastrofa dla twojego życia — cokolwiek cię w niego wciąga, tylko to pogarsza?

  To, co początkowo wciągnęło mnie w ten świat, wcale nie była polityka, a przynajmniej nie w tym czystym, ideologicznym sensie, jaki ludzie dorabiają sobie później. To było uczucie rozpoznania. Słyszałem, jak ktoś opisuje atmosferę bycia facetem po dwudziestce w sposób niewygodnie trafny: rozłażące się przyjaźnie, długie odcinki samotności w mieszkaniu, poczucie, że dorosłość przyszła bez żadnej struktury, która miałaby jej towarzyszyć...

• Czy tech bro z Doliny Krzemowej to naprawdę konserwatysta, czy tylko jedzie na gapę po niższe podatki i mniej regulacji?

  Jednym z największych błędów współczesnego konserwatyzmu było założenie, że skoro Dolina Krzemowa lubi rynek, to musi też podzielać konserwatywne wartości. Nie podzielała. Kultura techu nigdy nie była tradycyjnie konserwatywna. Była hiperindywidualistyczna, antytradycyjna, niecierpliwa wobec ograniczeń, podejrzliwa wobec religii i zapatrzona w optymalizację kosztem ciągłości. Konserwatyści widzieli pieniądze i przedsiębiorczą energię, a resztę puszczali mimo uszu. Teraz tej sprzeczności nie da s

• Czy krytyka kulturowa działa w obie strony?

  Byłem na jednej z tych firmowych kolacji w wielkim techu. Rozmowa zeszła na to, jak ludzie poznali swoich partnerów. Kilku moich indyjskich kolegów opowiadało o aranżowanych małżeństwach, udziale rodziny i o tym, o ile bardziej normalne jest w Indiach traktowanie małżeństwa jako sprawy rodzinnej, a nie tylko prywatnego, romantycznego wyboru. Z tym akurat nie ma problemu, różne kultury i tak dalej. Ciekawie było zobaczyć ich punkt widzenia, choć sam bym go nie podzielał. Problem zaczął się, gdy j

• Czy publiczne wytykanie błędów szefowi naprawdę robi z ciebie bohatera, za jakiego się masz?

  Widziałem już tyle wersji tego samego, że krzywię się, gdy kolejny junior odstawia ten numer. Manager prosi nas o coś irytującego. Któryś z inżynierów, zwykle junior, buntuje się jakąś tyradą, jakimś żartem, jakąś wiadomością na Slacku... Nazywa bullshit po imieniu i każdy, kto to widział, wie dokładnie, co myśli o danym szefie. Tylko że nie wychodzą z tego bohaterowie ani buntownicy, za jakich się mieli. Dostają ciszę — uważną, wykalkulowaną, zimną ciszę.

• Czy wiejski resentyment jest dobrowolny i zadany samemu sobie?

  Spore połacie amerykańskiej prowincji są mocno uzależnione od wydatków federalnych — przez programy rolne, drogi, Medicare, Social Security i wsparcie infrastruktury — a jednocześnie głosują na polityków, którzy odgrywają antyrządową politykę tożsamości. To nie jest zwykła hipokryzja. To sprzeczność, na której zbudowano cały ten produkt polityczny. Mitologia jest antyrządowa. Gospodarka jest finansowana z budżetu federalnego.

• Czy na ciebie też prędzej czy później przyjdzie kolej?

  W latach 50. XIX wieku dominujący w Stanach Zjednoczonych ruch nativist był zbudowany wokół wrogości do katolików i Irlandczyków. Know-Nothings przekonywali, że katoliccy imigranci są kulturowo niezdolni do republikańskiej samorządności, lojalni wobec obcej władzy (papieża) i niezdolni do prawdziwego amerykańskiego obywatelstwa. W latach 80. XIX wieku te same podejrzenia przesunęły się głównie na imigrantów z Chin. W latach 20. XX wieku ruszyły znów, tym razem ku mieszkańcom południowej i wschod

• Czy humanistyka w epoce AI jest potrzebna bardziej niż kiedykolwiek?

  Żaden rodzic nie zachęca dziecka, żeby studiowało humanistykę. Domyślnie poleca się kierunki STEM. Inżynieria (informatyka), finanse, medycyna… Argument przeciwko humanistyce w epoce AI sprawia, że poświęcanie czterech lat na dyplom z humanistyki wydaje się jeszcze mniej sensowne. Modele językowe piszą znośnie, szybko streszczają i na żądanie produkują tekst o kształcie naukowego opracowania. Więc dawne umiejętności humanistyczne mają jakoby znaczyć mniej. Naucz się kodować, naucz się promptować

• Czy ciągła rozrywka sprawia, że zwyczajne życie wydaje się martwe?

  Nie sądzę, żeby większość ludzi marzyła o wolnym czasie w poważnym sensie tego słowa. Marzą o wolnym czasie przeznaczonym na konsumpcję. A to coś zupełnie innego. Wyobrażone dobre życie to nie jest spokojne popołudnie, długi spacer, naprawiony płot, posprzątana kuchnia, rozmowa, modlitwa, lektura ani choćby wpatrywanie się w przestrzeń. To dzień bez żadnych obowiązków i nieskończone menu rzeczy do oglądania, słuchania, scrollowania, kupowania albo „uczenia się” z nich.

• Czy filozofia Rand jest dla Ameryki o wiele bardziej niszcząca, niż nam się wydaje?

  Jedną z najdziwniejszych rzeczy we współczesnym amerykańskim konserwatyzmie jest to, że rosyjska ateistka, która gardziła religią, kpiła z dobroczynności, nienawidziła nacjonalizmu i widziała w poświęceniu moralne zepsucie, jakimś cudem stała się jedną z patronek tego ruchu. Nie do końca, rzecz jasna. Wielu konserwatystów wciąż ją odrzuca. Ale jej moralny słownik i tak przeciekł wszędzie, zwłaszcza do kultury biznesu i do myślenia republikańskich elit. Słychać go zawsze, gdy ktoś mówi tak, jakby

• Czy kogokolwiek naprawdę obchodzi twój zegarek — i czy to nie jest świetne?

  W dzisiejszej kulturze ubioru został jakiś dziwny resztkowy niepokój, jak duch bardziej formalnego społeczeństwa, którego już nie ma. Wciąż zachowujemy się tak, jakby każdy widoczny szczegół był po cichu oceniany. Zegarek to jeden z najczystszych przykładów tej iluzji. Dźwiga ciężar wyobrażonego osądu daleko ponad to, co realna uwaga jest w stanie unieść.

• Czy Joshua Tree to pustynna duchowość dla ludzi z Los Angeles?

  Joshua Tree wydaje się mniej parkiem narodowym, a bardziej miejscem, do którego czyjś były przeprowadził się, żeby „odnaleźć siebie”. Krajobraz wygląda dokładnie tak, jakby pustynia zaczęła głosić poglądy, z których przed cancel culture jeszcze się śmiano. Dziwaczne, powykręcane drzewa. Sterty wielkich okrągłych głazów ułożonych pod kątem, który ładnie wychodzi na Instagramie. Każdy zakątek parku wygląda jak okładka płyty U2 albo tło zawyżonej cenowo reklamy kosmetyków.

• Czy usuwając tragedię z opowieści, nie odbieramy dzieciom nauki empatii i wartości?

  Usuwanie tragedii z opowieści wcale nie chroni widza. Odbiera mu jeden z najstarszych sposobów, w jaki człowiek ćwiczył odczuwanie strachu, litości i straty w formie, którą da się przeżyć.

• Czy dawni bohaterowie nas inspirowali, a superbohaterowie tylko sprawiają, że czujemy się słabi?

  Dawny bohater nie był istotą innego rodzaju. Był człowiekiem w heroicznej skali. Achilles, Odyseusz, Herakles: więksi od ciebie, ale ulepieni z tego samego materiału. Nawet Captain America, Batman, John Wick. Taka opowieść zaprasza do aspiracji. Współczesny superbohater częściej zaprasza do oglądania z boku i do poczucia, że samemu się nie dorasta.

• Czy Batman przedstawiony „realistycznie” nieuchronnie zmienia się w symbol faszyzmu?

  Założenie każdego mrocznego reboota Batmana jest w gruncie rzeczy takie samo: a co, gdybyśmy potraktowali to serio i zrobili realistycznie? Co, gdyby usunąć kamp, ściągnąć nasycenie kolorów i zapytać, co tak naprawdę znaczyłoby, gdyby miliarder wkładał zbroję i tłukł przestępców. Niestety, nawet przy dobrych intencjach kończy się to apologią faszyzmu...

• Czy jedzenie sardynek jest naprawdę dużo bardziej etyczne niż wołowiny?

  Jeśli masz zamiar zjeść zwierzę, pytanie nie brzmi, czy jego śmierć jest smutna. Brzmi: ile cierpienia twój wybór naprawdę dokłada światu na każdy gram białka, który dostajesz w zamian. Większość ludzi odpowiada zamiast tego uczuciem, a uczucie sprzyja krowie, bo krowa to jedna duża, oswojona śmierć, a puszka sardynek wygląda jak mała masakra. Policzone uczciwie, to uczucie jest na opak.

• Czy naprawdę musisz mieć „opinię” na każdy temat?

  Jest różnica między opinią a osądem, a niemal wszystko w tym, jak teraz żyjemy, jest zbudowane tak, żebyś o niej zapomniał. Opinia to coś, co potrafisz wyprodukować w cztery sekundy, kiedy ktoś zapyta. Osąd to coś, co masz po tym, jak poświęciłeś czemuś realny czas, zobaczyłeś, jak zachowuje się pod presją, raz czy dwa się co do tego pomyliłeś i skorygowałeś. To pierwsze jest niemal darmowe. Drugie kosztuje uwagę, której nie odzyskasz, i stać cię na nią tylko przy garstce tematów w całym życiu.…

• Czy twoja osobowość znaczy znacznie mniej, niż ci się wydaje?

  Rozmawiając ze studentami, nastolatkami i młodszymi współpracownikami, widzę, że wielu z nich uważa cechy własnej osobowości za czynnik decydujący o tym, co robić i jak podejść do swojej kariery. Młodsi pytają o to wprost, ale starsi też zdają się myśleć podobnie. Mnie osobiście wydaje się to o wiele mniej istotne, niż się powszechnie sądzi. Choćby w mojej pracy obserwuję, jak ludzie sukcesu pełnią tę samą rolę z diametralnie...

• Czy podział na hard i soft skills sprawia, że ludzie są gorsi w obu?

  Hard skills to mierzalne, konkretne i wyuczalne umiejętności albo wiedza techniczna zdobyta przez edukację, szkolenie czy doświadczenie, zwykle bezpośrednio związana z danym zawodem lub branżą. Przykłady: analiza danych, programowanie, projektowanie graficzne, księgowość, taniec, malarstwo… To zazwyczaj rdzeń profesji, zwłaszcza ta jej część, która nie obejmuje kontaktu z innymi ludźmi. Soft skills z kolei definiuje się najczęściej jako „cechy osobiste, umiejętności interpersonalne....

• Czy Nietzsche sprawił tylko tyle, że burzenie wygląda mądrzej, niż jest?

  Łatwo jest brzmieć inteligentnie, wytykając pęknięcia. O wiele trudniej dać ludziom lepsze miejsce do życia. Współczesna kultura wciąż myli wyburzanie z głębią, a Nietzsche pomógł sprawić, że to pomieszanie zaczęło wyglądać efektownie.