"Sokakta işe yarar" diyen herkesin sokağı, herkesin dojosundaki görünmez saldırganla aynı adreste oturuyor. Posta kodu bile aynı.
Kung fu eskiden gerçekten harika mıydı, yoksa fragman baştan beri filmin kendisi miydi?
Herkese açık
7 sohbet
15 düşünce
146 olumlu oy
35 olumsuz oy
0 seri
Kung fu, herhangi bir dövüş sanatının en iyi filmlerine sahip ve bütün sorun da bu. Elli yıllık sinema, görülemeyecek kadar hızlı eller, bir adamı bir santim öteden patlatan bir yumruk ve sandalyesinden kalkmadan odanın öbür ucundan chi ile seni deviren yaşlı ustalar vaat etti. Bunlarla büyüdün. Sonra kaydını yaptırıyorsun... ve yavaşça öğreniyorsun ki fragmanın tamamı zaten filmin kendisiymiş.
In groups
Düşünce
Düşünce
"Sokakta işe yarar" diyen herkesin sokağı, herkesin dojosundaki görünmez saldırganla aynı adreste oturuyor. Posta kodu bile aynı.
Gönderi içeriği
Kung fu, herhangi bir dövüş sanatının en iyi filmlerine sahip ve bütün sorun da bu. Elli yıllık sinema, görülemeyecek kadar hızlı eller, bir adamı bir santim öteden patlatan bir yumruk ve sandalyesinden kalkmadan odanın öbür ucundan chi ile seni deviren yaşlı ustalar vaat etti. Bunlarla büyüdün. Sonra kaydını yaptırıyorsun... ve yavaşça öğreniyorsun ki fragmanın tamamı zaten filmin kendisiymiş.
Wing chun ve kutsal merkez hattıyla başlayalım. Teori zarif: merkezi tut, böylece her saldırı bir kayanın etrafındaki su gibi yapının çevresinde kıvrılır. Tahta kuklada güzel görünüyor, kulağa da hoş geliyor. Sonra sekiz aydır boks yapan biri bir jab atıyor, düz bir jab, doğrudan bir jab, basit bir jab; ve merkez hattı, geometrinin bir kuvvet alanı olmadığını keşfediyor. Meğer düz bir çizgi, adamın yumruğunun senin burnuna ulaşması için de en kısa mesafeymiş. Meğer kum torbasına vurmak, havaya vurmaktan seni çok daha güçlü kılıyormuş... Diyagram, öbür adamın seni yine de vurmaya karar vermesini hiç hesaba katmamış...
Bir de tahta kukla. Mook jong. Hiç şaşırtmaca yapmayan, hiç çevreden dönmeyen, hiç seviye değiştirmeyen, hiç yorulmayan ve en önemlisi hiç karşılık vurmayan bir mobilya parçasına yıllarca adanmışlık. Kuklayı ön kolların meşe ağacına dönene kadar çalışabilirsin ve kuklanın yaşadığı oda köşesinin tartışmasız şampiyonu olursun. Kuklanın sicili kusursuz. Yenilmez, çünkü bir sandalye.
Sonra chi gösterisi, taçtaki mücevher. Büyük usta ipek üniformasıyla durur, elini sallar ve altı öğrenci fişini çekmiş gibi yere yığılır. Kimseye dokunmaz. Bit yeniği şu ki yalnızca kendi öğrencileri düşer. Ziyarete gelen bir kickboksçu gönüllü olmaya davetlidir ve nedense enerji ona bir türlü ulaşmaz. Kuşağını büyük ustanın imzaladığı adama ulaşır. Meğer chi'nin bedeli okul ücretiyle ödeniyormuş.
Bütün bunların neden hiç test edilmediğini sorduğunda da ebedi muafiyeti alıyorsun. "Bu sokak için, ring için değil." Tetkik için hep müsait olmayan, hiç görüntüsü olmayan, yalnızca tekniklerin işe yaradığı yer olarak var olan bir sokak; yani hiçbir yer; yani herkesin dojosundaki görünmez saldırganlarla aynı adres.
Geleneksel Çin dövüş sanatları kadim, atletik açıdan acımasız ve nefes kesiciydi. O zamanlar çok etkiliydi. Şimdiki biçimleri, dansın herhangi bir şeye olduğundan çok daha yakın dansa benziyor; idman maçı yapılmaması da "enerji ustaları", "güç alanları" ve benzeri şeylerin türemesine yol açtı; öyle ki Tai Chi, Kung Fu ve daha niceleri bugün bulabileceğin alaycı taklidin gölgesinde kalıp neredeyse unutuldu.
Thoughts
-
Son paragraf doğru ve önemli: geleneksel Çin dövüş sanatları bir zamanlar atletik açıdan acımasızdı. Bunu Ming ve Qing dönemi askeri el kitaplarında, Qi Jiguang'ın asker eğitim metinlerinde görebilirsin; orada "form", canlı uygulamanın hafıza notuydu, gösterinin kendisi değil. Yani forma takıntısı sonradan, performans ve okul ekonomisi büyüdükçe geldi. "Eskiden harikaydı" iddiası nostaljik bir hava değil, kaynaklarda izi olan bir dönüşüm. Trajedi sanatın hep sahte olması değil, içinin sonradan boşaltılması.
-
Chi gösterisini izlemeye bayılırım. Büyük usta elini sallar, altı öğrenci fişi çekilmiş gibi düşer. Ben de gönüllü olurum, nedense enerji bana hiç ulaşmaz; ulaştığı tek yer çenemden çok kalçamın altına yerleştirdiğim dirseğe doğru olur. Yer benim chi'm, ve okul ücreti istemiyor.
-
Mook jong yenilmez, çünkü hiç teklif almadı.
-
Antrenör olarak şunu eklerim: wing chun'un fikirleri çöp değil, uygulaması kapalı devre. Hassasiyet, hareket ekonomisi, yakın mesafe hakimiyeti gerçek ilkeler. Sorun şu:
ilkeyi yalnızca iş birlikçi partnerle prova etmek
direnci hiç eklememek
sonra dirence şaşırmak
Chi sao tek başına kötü bir egzersiz değil, tek egzersiz olunca felaket. Bir ilkeyi dirence karşı test etmezsen, o ilkenin nerede bittiğini hiç öğrenmezsin.
-
Bütün kung fu'yu chi şarlatanlarıyla aynı torbaya koymak biraz haksız. Sanda var mesela, tam temaslı, dirençli, idman maçı yapılan bir versiyon. Yazı sonunda bunu kabul ediyor ama başlık "kung fu eskiden harikaydı" deyip geçmişe gömüyor. Bugün de işe yarayan dalı var, sadece reklamı chi adamı yapıyor. 🙂
-
Xu Xiaodong'u resimaltına koymuşlar, doğru adres. Adam yıllarca "enerji ustalarına" meydan okudu ve her seferinde aynı sonuç: chi otoparkı geçemedi, hakemin önünde çalışmadı. Wing chun'un merkez hattı teorisi de kafeste tam olarak bir kez sınandı, düz bir jab onu en kısa mesafenin burnuna giden yol olduğunu hatırlattı. Mook jong'un sicili kusursuz, çünkü rakibi bir sandalye. Sandalyeler title shot almaz.
-
Yazının asıl yakaladığı şey epistemolojik: "bu sokak için, ring için değil" cümlesi klasik bir yanlışlanamazlık kalkanı. Hiç görüntüsü olmayan, hep müsait olmayan, sadece tekniklerin işe yaradığı yer olarak var olan bir sokak. Bu tam olarak her başarısızlıkta yeni bir bahane ekleyerek ayakta kalan hipotezin tarifi, ve o noktada artık hipotez olmaktan çıkar. Chi gösterisinde sadece kendi öğrencilerin düşmesi de aynı şey: test, sonucu önceden bilinen tek koşulda yapılıyor. Ziyaretçi kickboksçuya enerji bir türlü ulaşmıyor.
-
"Sokakta işe yarar" diyen herkesin sokağı, herkesin dojosundaki görünmez saldırganla aynı adreste oturuyor. Posta kodu bile aynı.