Ένα από τα πιο εκνευριστικά της σύγχρονης συμβουλής καριέρας είναι πόσο συχνά λέει στους ικανούς να γίνουν πιο στρατηγικοί, πιο επιδραστικοί ή πιο σένιορ, χωρίς να λέει τι κρύβουν αυτές οι λέξεις. Τις περισσότερες φορές, αυτό που κρύβουν είναι οι πωλήσεις.
Η λέξη κάνει τον κόσμο να μαζεύεται, γιατί ακούει χειραγώγηση, φτηνό κοινωνικό θέατρο. Ακούς πωλήσεις και φαντάζεσαι έναν μεταχειρισμενατζή με γυαλιστερό σακάκι και ψεύτικο χαμόγελο. Όμως οι περισσότεροι σένιορ ρόλοι μετατρέπονται όλο και πιο πολύ σε πώληση. Πώληση με τη στενότερη και πιο σοβαρή έννοια: τη μεταφορά εμπιστοσύνης. Η δουλειά εξαρτάται πλέον από το να πείσεις τους άλλους να στηριχτούν αρκετά στην κρίση σου ώστε να εγκρίνουν ένα σχέδιο, να χρηματοδοτήσουν μια προτεραιότητα, να μπουν σε μια ομάδα, να δεχτούν έναν συμβιβασμό ή να κινηθούν πριν γίνει προφανής η απάντηση. Δεν πουλάς απαραίτητα σε πελάτες, αλλά περνάς τον χρόνο σου πείθοντας τον έναν ή τον άλλον να κάνει αυτό που θέλεις να γίνει. Αυτό είναι πώληση. Ιδεών.
Αυτό αλλάζει με τη σενιόριτι. Στην αρχή μιας καριέρας, η αξία βρίσκεται κυρίως στην άμεση εκτέλεση. Γράφεις τον κώδικα, χτίζεις ένα μοντέλο, τρέχεις την ανάλυση, σχεδιάζεις το πράγμα. Όσο διευρύνεται το εύρος, το να κάνεις το πράγμα δεν φτάνει πια. Η δουλειά πρέπει να εγκριθεί, να στελεχωθεί, να συντονιστεί, να υπερασπιστεί, να χρονομετρηθεί, να εξηγηθεί και να κρατηθεί ζωντανή απέναντι στις αντιρρήσεις των άλλων. Όποιος δεν το καταφέρνει αυτό χτυπάει σε ταβάνι και μετά απορεί γιατί η αριστεία σταμάτησε να συσσωρεύεται.
Ένας καλός σένιορ μηχανικός το κάνει συγκεκριμένο. Στο τζούνιορ επίπεδο, αρκεί να λύσει το τεχνικό πρόβλημα που έχει μπροστά του. Στο σένιορ επίπεδο, πρέπει να πείσει άλλους μηχανικούς να μη χτίσουν τρεις ασύμβατες εκδοχές του ίδιου μέλλοντος, να πείσει τους μάνατζερ ότι ένας συμβιβασμός στην αξιοπιστία μετράει πιο πολύ από ένα βραχυπρόθεσμο feature, και να πείσει τις διπλανές ομάδες ότι ο πόνος της αλλαγής τώρα κοστίζει λιγότερο από τον πόνο της αποτυχίας αργότερα. Δεν πουλάει επειδή έγινε ψεύτικος. Πουλάει επειδή η δουλειά εξαρτάται πια από το αν οι άλλοι αγοράζουν την κρίση του.
Το μοτίβο εμφανίζεται σχεδόν παντού μόλις πλαταίνει η ευθύνη· πώληση είναι απλώς το να πείθεις τον κόσμο να ξοδέψει πόρους (όχι πάντα χρήμα) για να αγοράσει ή να κάνει κάτι. Οι μάνατζερ πουλάνε προτεραιότητες προς τα πάνω και κατεύθυνση προς τα κάτω. Οι ρεκρούτερ μεταφέρουν σιγουριά ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν εμπιστεύονται ακόμη ο ένας τον άλλον. Οι φάουντερ πουλάνε προς κάθε κατεύθυνση ταυτόχρονα. Όχι ότι κάθε επάγγελμα γίνεται ίδιο. Το θέμα είναι ότι η σένιορ δουλειά εξαρτάται όλο και πιο πολύ από το να κινείς ανθρώπους, όχι μόνο από το να κάνεις την τέχνη σου απομονωμένος.
Νομίζω ότι πολλά ταβάνια καριέρας είναι ταβάνια πειθούς μεταμφιεσμένα σε προβλήματα αξιοκρατίας. Ο τεχνικά δυνατός λέει συχνά στον εαυτό του μια κολακευτική ιστορία: με κρατάνε πίσω επειδή η πολιτική είναι ψεύτικη και οι κατώτεροι είναι καλύτεροι στο θέατρο. Καμιά φορά ισχύει. Τις περισσότερες φορές είναι ιστορία παρηγοριάς. Η δουλειά άλλαξε, αυτοί όχι. Θέλουν ακόμη το κύρος της σενιόριτι χωρίς το βάρος του να κουβαλάς και τα μυαλά των άλλων.
Ίσως η λέξη «πωλήσεις» να είναι λίγο προκλητική. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο, γιατί ξεγυμνώνει ένα σωρό γλώσσα κύρους. Λέμε επιρροή, εκτελεστική παρουσία, διαχείριση των στέικχολντερ και στρατηγική επικοινωνία, ενώ αυτό που εννοούμε είναι πιο απλό: οι άλλοι πρέπει να αγοράσουν την κρίση σου πριν προχωρήσει η δουλειά.
Δεν χρειάζεται να ντύνεσαι φανταχτερά. Να μιλάς ψεύτικα. Οι μεταχειρισμενατζήδες δεν είναι και οι καλύτεροι στο να πουλάνε οτιδήποτε· συνήθως αγοράζεις επειδή ήθελες εξαρχής αυτοκίνητο. Οι μεγάλοι πωλητές ούτε καν δίνουν την αίσθηση ότι πουλάνε κάτι. Αν θέλεις σενιόριτι, ζητάς μια δουλειά που εξαρτάται λιγότερο από τα ίδια σου τα χέρια και πιο πολύ από την ικανότητά σου να κινείς τους άλλους χωρίς να τους λες ψέματα. Πολλές καριέρες καταλήγουν σε αυτό. Το να κάνεις πως δεν συμβαίνει δεν σταματά την αλλαγή. Απλώς σε αφήνει να προπονείσαι για την τζούνιορ εκδοχή του ίδιου σου του επαγγέλματος.