Η βιομηχανία του συμμαζέματος
Ένα μεγάλο μέρος του prehab δεν είναι παρά συμμάζεμα προβλημάτων που τα δημιούργησε εξαρχής ο κακός προγραμματισμός.
Δεν εννοώ ότι η αποκατάσταση είναι μπούρδα· οι τραυματισμοί συμβαίνουν, και κάποιοι όντως χρειάζονται διορθωτική δουλειά πριν ξανανιώσουν εφικτή την κανονική προπόνηση. Τελευταία όμως έχω προσέξει πόσο η σύγχρονη κουλτούρα του σιδήρου μετατρέπει προβλέψιμα λάθη προγραμματισμού σε εξειδικευμένα τελετουργικά, που μετά τα πουλάει πίσω στον κόσμο σαν προχωρημένη γνώση. Ο ώμος είναι μάλλον το πιο καθαρό παράδειγμα.
Το πρόβλημα του ώμου
Πολλοί περνάνε χρόνια κυνηγώντας νούμερα στις πιέσεις. Πάγκο, ώθηση πάνω από το κεφάλι, βυθίσεις, κι άλλες πιέσεις, βαρύτερες πιέσεις. Στο μεταξύ η άμεση δουλειά στους πλάγιους δελτοειδείς, στους οπίσθιους δελτοειδείς, στην πάνω πλάτη, η εξωτερική στροφή, όλα τα βαρετά σταθεροποιητικά, αντιμετωπίζονται σαν πάρεργο ή προπόνηση για το φιγουράρισμα. Κι ύστερα κάποια στιγμή αρχίζει να πονάει ο ώμος.
Ξαφνικά ο ίδιος που πέντε χρόνια προσπερνούσε τα πλάγια έχει τώρα ένα εικοσάλεπτο τελετουργικό προθέρμανσης πριν από κάθε προπόνηση πάνω σώματος:
λάστιχα
εξωτερικές στροφές
ενεργοποίηση ωμοπλάτης
ασκήσεις για τον στροφικό πέταλο
κυκλώματα κινητικότητας
Κάποια στιγμή αρχίζω να αναρωτιέμαι αν αυτό είναι εκλέπτυνση ή απλώς εισπρακτικό γραφείο. Κάνε επιτέλους τα πλάγια σου, ρε φίλε.
Αν η προπόνησή σου αγνόησε για χρόνια τις δομές που στηρίζουν τον ώμο και τώρα απαιτεί καθημερινή τελετή συντήρησης μόνο και μόνο για να αντέχει τις πιέσεις, αυτό δεν αποδεικνύει κατ' ανάγκη ότι έγινες πιο έξυπνος. Καμιά φορά σημαίνει απλώς ότι το αρχικό πρόγραμμα τη γλίτωσε για λίγο πριν φτάσει ο λογαριασμός. Πολύ από το «prehab» του ώμου είναι συμμάζεμα για το σήκωμα του εγωισμού.
Και φυσικά το συμμάζεμα πουλάει. Το «θωράκισε τους ώμους σου» ακούγεται προχωρημένο. Οι εξειδικευμένες προθερμάνσεις δίνουν αίσθηση μυστικής γνώσης. Το «δούλεψε σταθερά οπίσθιους δελτοειδείς και πάνω πλάτη» ακούγεται απελπιστικά βαρετό μπροστά τους. Έτσι ο κόσμος προσπερνά το βαρετό και αργότερα αγοράζει το πακέτο επισκευής.
Το μοτίβο του Knees-Over-Toes
Γι' αυτό και ο κόσμος του Ben Patrick μού φαίνεται και χρήσιμος και λίγο ύποπτος. Μου αρέσει αυτό που κάνει, η έμφαση στο πλήρες εύρος κίνησης, στις γωνίες, σε κάθε λογής ασκήσεις... Πάρα πολλοί όντως παραμελούν ορισμένους ιστούς, εύρη κίνησης και σταθεροποιητικούς μυς. Το πρόβλημα ξεκινά όταν βασικές διορθωτικές ιδέες τυλίγονται σε περιτύλιγμα καινοτομίας και πουλιούνται σαν κρυφή γνώση. Δεν χρειάζεται ν' ακούς για τον Charles Poliquin σαν να είναι ο Αϊνστάιν του fitness... Δεν είναι και τόσο δύσκολο, τελικά. Φρόντισε να είναι δυνατοί όλοι σου οι μυς, και οι μικρότεροι που δεν φαίνονται εύκολα. Φρόντισε να τους χτυπάς από όλες τις γωνίες. Φρόντισε να διορθώνεις τους αδύναμους κρίκους. Καμιά φορά το «μυστικό» είναι απλώς η άμεση δουλειά μεταμφιεσμένη.
Ένα πιο απλό κριτήριο
Το κριτήριο στο οποίο όλο γυρίζω είναι αρκετά απλό: πριν προσθέσεις άλλο ένα διορθωτικό τελετουργικό, ρώτα αν το πρόγραμμά σου δούλεψε ποτέ τίμια τους γύρω μυς και τα εύρη κίνησης εξαρχής.
Ένα λογικό πρόγραμμα για το πάνω σώμα δεν χρειάζεται να γίνει θρησκεία χτισμένη γύρω από προθερμάνσεις και ασκήσεις ενεργοποίησης. Οι περισσότεροι μάλλον χρειάζονται απλώς πιο ισορροπημένο προγραμματισμό από νωρίτερα:
πλάγιους δελτοειδείς
οπίσθιους δελτοειδείς
πάνω πλάτη
ελεγχόμενα εύρη κίνησης
λιγότερες πιέσεις για το εγώ
Αν το αρχικό πρόγραμμα αγνόησε προφανείς αδυναμίες, τότε πολύ από αυτό που λέγεται prehab είναι μάλλον απλό συμμάζεμα. Κι αν είναι συμμάζεμα, η απάντηση συνήθως δεν είναι να λατρέψεις το συμμάζεμα. Είναι να σταματήσεις να προγραμματίζεις σαν χαζός εξαρχής.