Τον Σεπτέμβριο του 2016 η Χίλαρι Κλίντον είπε ότι περίπου οι μισοί υποστηρικτές του Ντόναλντ Τραμπ ανήκαν σ' ένα «καλάθι των αξιοθρήνητων»: ρατσιστές, σεξιστές, ομοφοβικοί, ξενοφοβικοί, ισλαμοφοβικοί... Την πάτησε, γιατί η ίδια και το κόμμα της παρουσιάζονταν ως οι ενήλικες/επαγγελματίες, ενώ ο Τραμπ ήταν το παιδάκι. Λοιπόν, ο Τραμπ κέρδισε. Κι όμως, είχε δίκιο. Αφήσαμε να μπουν κάθε λογής αξιοθρήνητοι και τώρα οι συντηρητικοί είναι εκτός. Τουλάχιστον εγώ είμαι.
Η διάκριση που μετράει εδώ είναι ανάμεσα στην πολιτική κινητοποίηση που χτίζεται πάνω στο παράπονο και σ' αυτήν που χτίζεται πάνω στην περιφρόνηση. Οι συνασπισμοί του παραπόνου οργανώνονται κυρίως γύρω από πληγές: μισθούς, θέσεις εργασίας, πρόσβαση στην υγεία, την παρακμή μιας περιοχής, την αποτυχία των θεσμών. Οι συνασπισμοί της περιφρόνησης οργανώνονται κυρίως γύρω από την εχθρότητα προς τους έξω: την παρουσία τους, την ορατότητά τους, την άνοδό τους, την αξίωσή τους να ανήκουν. Τα αληθινά πολιτικά κινήματα συνήθως κουβαλούν και τα δύο κίνητρα. Το ερώτημα δεν είναι η καθαρότητα. Το ερώτημα είναι ποιο κίνητρο δίνει στον συνασπισμό την πιο καυτή του ενέργεια.
Για τον συνασπισμό του Τραμπ το 2016, η έρευνα είναι πιο στέρεη απ' όσο παραδέχεται συνήθως η κοινή κουβέντα. Το Identity Crisis των Sides, Tesler και Vavreck, μαζί με τη δουλειά των Schaffner, MacWilliams και Nteta, βρήκε ότι η φυλετική μνησικακία, η απειλή προς την ταυτότητα και οι συναφείς ανησυχίες για το στάτους προέβλεπαν την υποστήριξη στον Τραμπ συχνά πιο δυνατά απ' ό,τι η προσωπική οικονομική δυσπραγία. Με ωραία λόγια, ο τρόπος να πεις ότι το ρεπουμπλικανικό κόμμα μάζεψε όλα τα σκουπίδια μέσα.
Αυτό είναι το ρεπουμπλικανικό κόμμα σήμερα. Όχι το κόμμα του Ρίγκαν, ούτε του Τζορτζ Χ. Ου. Μπους. Ούτε καν του Τζορτζ Μπους του δεύτερου, εκείνου που έβγαλε λόγο για να κατευνάσει το μίσος προς τους μουσουλμάνους μετά την 11η Σεπτεμβρίου:
Καταλαβαίνω ότι η αριστερά μεγαλοποιεί πόσο κακός είναι ο Τραμπ, το καταλαβαίνω. Μ' ενδιαφέρει το δικό μας ρεπουμπλικανικό κόμμα, εκείνο που, παρότι κέρδισε το 2024, ουσιαστικά αυτοκτόνησε. Δεν αναγνωρίζω πια καμία ρεπουμπλικανική αξία. Αυτό είναι το κόμμα που ο Ρίγκαν οδήγησε να υπερασπιστεί τον καπιταλισμό της ελεύθερης αγοράς; Το ίδιο που έβαλε όλους αυτούς τους δασμούς; Ή αυτοί που μιλούν για αφαίρεση της ιθαγένειας από πολίτες, τη στιγμή που ο Ρίγκαν έβγαζε λόγους για το πώς μόνο στην Αμερική γίνεσαι Αμερικανός, ενώ στη Γαλλία ποτέ δεν θα γίνεις Γάλλος.
Λες να ξαναγίνει ποτέ ο λόγος του Μακέιν που υπερασπιζόταν τον Ομπάμα; Από Ρεπουμπλικανό; Δεν το νομίζω.
Αφήσαμε τα σκουπίδια να μπουν και πλημμυρίσαμε. Αφήσαμε τους αξιοθρήνητους να πάρουν το πάνω χέρι και τώρα μείναμε χωρίς κόμμα. Το ρεπουμπλικανικό κόμμα είναι ένα κέλυφος, είναι νεκρό. Οι Δημοκρατικοί μπορεί να χάνουν, αλλά εμείς μείναμε άστεγοι. Κι όταν φύγει ο Τραμπ, θα το καταλάβουμε όλοι ότι χάσαμε.
Στα σχόλια της Κλίντον σε εκδήλωση οικονομικής ενίσχυσης στις 9 Σεπτεμβρίου 2016 υπήρχε όντως μια ρητή επιφύλαξη: ξεχώρισε το «καλάθι των αξιοθρήνητων» από μια άλλη μερίδα υποστηρικτών του Τραμπ, που τους περιέγραψε ως ανθρώπους που ένιωθαν παραμελημένοι και ήθελαν αλλαγή. Το ζήτημα εδώ αφορά το αναλυτικό περιεχόμενο της πρώτης κατηγορίας.
Οι John Sides, Michael Tesler και Lynn Vavreck, Identity Crisis (2018), και οι Brian Schaffner, Matthew MacWilliams και Tatishe Nteta, «Understanding White Polarization in the 2016 Vote for President» (2018), στηρίζουν και οι δύο ότι οι μεταβλητές της ταυτότητας και της μνησικακίας υπερτερούσαν των απλών ερμηνειών περί οικονομικού άγχους στο να εξηγήσουν τα μοτίβα υποστήριξης του Τραμπ.