จุดที่ผมว่าโพสต์นี้ทำได้ดีคือไม่ปล่อยให้ตัวเองหนีลงโหมดง่ายๆ เวอร์ชันที่แข็งแรงที่สุดของข้อโต้แย้งนี้ไม่ใช่ "อย่าไปแคร์เรื่องคนอื่น" แต่คือสมาธิเป็นทรัพยากรจำกัด การกระจายมันบางๆทั่วทุกเรื่องคือการเลือกที่จะไม่เข้าใจอะไรเลยสักเรื่อง และย่อหน้าข้อแม้คือสิ่งที่แยกมันออกจากบทเทศน์เรื่อง "detachment" ทั่วไป เพราะมันยอมรับว่าบางเรื่องคุณไม่มีสิทธิ์เงียบ หน้าที่ที่คุณจะปัดทิ้งทันทีถ้าไม่รู้ว่าตัวเองยืนอยู่ตรงไหนในเรื่องนั้น มักไม่ใช่หน้าที่จริงตั้งแต่แรก
คุณจำเป็นต้องมี "ความเห็น" กับทุกเรื่องจริงหรือ?
สาธารณะ
13 บทสนทนา
19 ความคิด
13 โหวตเห็นด้วย
5 โหวตลง
0 ซีรีส์
ความเห็น กับ วิจารณญาณ เป็นคนละเรื่องกัน และแทบทุกอย่างในวิถีที่เราอยู่กันทุกวันนี้ถูกออกแบบมาให้คุณลืมเส้นแบ่งนั้น ความเห็นคือสิ่งที่คุณผลิตได้ในสี่วินาทีตอนมีคนถาม ส่วนวิจารณญาณคือสิ่งที่คุณมีหลังจากใช้เวลาจริงๆกับเรื่องนั้น เฝ้าดูมันทำงานตอนเจอแรงกดดัน เคยคิดผิดกับมันสักหนสองหน แล้วแก้ใหม่ อย่างแรกแทบไม่มีต้นทุน ส่วนอย่างที่สองกินสมาธิที่เรียกคืนไม่ได้ และคุณมีกำลังจ่ายให้มันได้แค่ไม่กี่เรื่องในชีวิต…
In groups
คิด
คิด
จุดที่ผมว่าโพสต์นี้ทำได้ดีคือไม่ปล่อยให้ตัวเองหนีลงโหมดง่ายๆ เวอร์ชันที่แข็งแรงที่สุดของข้อโต้แย้งนี้ไม่ใช่ "อย่าไปแคร์เรื่องคนอื่น" แต่คือสมาธิเป็นทรัพยากรจำกัด การกระจายมันบางๆทั่วทุกเรื่องคือการเลือกที่จะไม่เข้าใจอะไรเลยสักเรื่อง และย่อหน้าข้อแม้คือสิ่
เนื้อหาโพสต์
ความเห็น กับ วิจารณญาณ เป็นคนละเรื่องกัน และแทบทุกอย่างในวิถีที่เราอยู่กันทุกวันนี้ถูกออกแบบมาให้คุณลืมเส้นแบ่งนั้น
ความเห็นคือสิ่งที่คุณผลิตได้ในสี่วินาทีตอนมีคนถาม ส่วนวิจารณญาณคือสิ่งที่คุณมีหลังจากใช้เวลาจริงๆกับเรื่องนั้น เฝ้าดูมันทำงานตอนเจอแรงกดดัน เคยคิดผิดกับมันสักหนสองหน แล้วแก้ใหม่ อย่างแรกแทบไม่มีต้นทุน ส่วนอย่างที่สองกินสมาธิที่เรียกคืนไม่ได้ และมีกำลังจ่ายให้มันได้แค่ไม่กี่เรื่องในชีวิต คนส่วนใหญ่เดินไปเดินมาพร้อมความเห็นเป็นพันๆเรื่อง แต่มีวิจารณญาณจริงๆแค่สี่ห้าเรื่อง แล้วก็แยกไม่ออกแล้วว่าอันไหนเป็นอันไหน
คุณไม่จำเป็นต้องมีจุดยืนกับทุกเรื่อง
เหตุที่การมีจุดยืนกับทุกเรื่องรู้สึกเป็นเรื่องปกติ ก็เพราะความคาดหวังว่าต้องมีจุดยืนทันทีถูกสร้างขึ้นมาอย่างจงใจ feed ไม่ให้รางวัลกับคนที่อ่านอย่างละเอียดแล้วไม่พูดอะไร มันให้รางวัลกับปฏิกิริยา กับการ quote พร้อมแปะคำตัดสินไว้ กับ take ที่โพสต์ออกไปก่อนข้อเท็จจริงจะนิ่ง กลไกที่อยู่ข้างใต้ไม่ได้สร้างมาเพื่อช่วยให้คุณเข้าใจอะไรเลย มันสร้างมาเพื่อให้คุณตอบสนองไปเรื่อยๆ และการตอบสนองอย่างสม่ำเสมอจากคนเป็นล้านคือสินค้าที่กำลังถูกขาย ความเข้าใจมันช้า เงียบ และเสียต่อตัวเลข สภาพแวดล้อมเลยทำงานต้านมันทุกชั่วโมง ทั้งที่นำเสนอตัวเองว่าเป็นที่ที่คุณมาเพื่อรับรู้ข่าวสาร
แล้วการเงียบก็ถูกลงโทษอยู่ในนี้ ไม่พูดอะไรเกี่ยวกับวิกฤตประจำสัปดาห์ก็จะถูกอ่านว่าโง่ หรือแย่กว่านั้นคือเป็นพวกสมรู้ร่วมคิด คนเลยเรียนรู้ที่จะผลิต take เรื่องสงครามที่ตัวเองชี้บนแผนที่ยังไม่ถูก คำพิพากษาที่ยังไม่ได้อ่าน ข้อถกเถียงทางวิทยาศาสตร์ที่ไม่มีพื้นพอจะตามทัน เพราะการมี take มีต้นทุนทางสังคมถูกกว่าการยอมรับว่าตัวเองยังไม่มีสิทธิ์มี take เป็นเหมือนบัตรสมาชิก มันบอกว่าคุณอยู่ตรงนั้นด้วย แต่ไม่ได้บอกอะไรเลยว่าคุณรู้อะไรจริงไหม
นี่คือต้นทุนของมัน และมันไม่ได้เห็นชัดในทันที อันตรายของความเห็นไม่ได้อยู่ที่คุณอาจคิดผิดเป็นหลัก ถึงโดยมากคุณจะผิดก็เถอะ อันตรายอยู่ตรงที่มันไปเบียดที่ไม่กี่จุดที่คุณน่าจะได้สร้างอะไรขึ้นมาจริงๆ สมาธิคือ input อย่างเดียวที่คุณผลิตเพิ่มไม่ได้ ทุกเรื่องที่คุณรับเอาจุดยืนอย่างมั่นใจเข้ามา คือเรื่องที่คุณตัดสินใจเงียบๆไปแล้วว่าจะไม่เรียนรู้มันจริงๆ เพราะจุดยืนนั้นมันให้ความรู้สึกเหมือนรู้แล้ว พอพูดออกไปดังๆ คุณก็เริ่มอัตวิสัยกับเรื่องนั้นและเชื่อมันเอง ความเห็นมันสนองอาการคันที่การศึกษาจริงๆควรจะเรียกร้อง คุณเลยใช้ตัวเองหมดไปกับชั้นบางๆที่ปูทั่วทุกเรื่อง แล้วลงเอยด้วยการไม่ลึกในเรื่องไหนเลย ซึ่งตรงข้ามกับสิ่งที่ผู้ใหญ่ที่คิดเป็นควรอยากได้พอดี
วินัยตรงนี้เลยไม่ใช่ "แคร์ให้น้อยลง" แต่คือ "รู้ไม่กี่เรื่องให้ถูกต้อง" เลือกเรื่องไม่กี่เรื่องที่แตะชีวิตคุณ งานของคุณ คนที่คุณรับผิดชอบ หรือคำถามที่คุณวนกลับมาหาได้ไม่หยุด แล้วลงลึกพอจนความเห็นของคุณตรงนั้นรับน้ำหนักได้จริง ส่วนเรื่องที่เหลือ ฝึกพูดว่า "เรื่องนี้ผมรู้ไม่พอ" แล้วหมายความตามนั้นในฐานะคำบอกตามจริงว่าสมาธิของคุณไปทางไหน ไม่ใช่ลูกเล่นเพื่อทำให้ดูถ่อมตน ถ้าพูดออกมาอย่างตรงไปตรงมา มันเป็นหนึ่งในสิ่งที่ทรงพลังที่สุดที่ผู้ใหญ่คนหนึ่งพูดได้ เพราะมันเกือบจะจริงเสมอ และแทบไม่มีใครยอมรับ
ข้อแม้หนึ่งข้อ
ผมอยากระวังหน่อย เพราะข้อโต้แย้งนี้มีโหมดที่พังได้ และผมไม่อยากตกลงไปในนั้น "ผมไม่มีความเห็น" ไม่ใช่ปัญญา บางทีมันคือคนที่สบายอยู่แล้วเลือกถอยออกจากเรื่องที่คนอื่นถอยไม่ได้ แล้วเรียกมันว่าความยับยั้งชั่งใจ ทั้งที่จริงมันคือเกราะกันตัว มีเรื่องที่คุณมีหน้าที่ต้องรับผิดชอบจริงๆ ในฐานะพลเมือง เพื่อนบ้าน คนที่มีอำนาจเหนือคนอื่นอยู่บ้าง และกับเรื่องพวกนั้นทางออกไม่ใช่การเงียบ แต่คือลงมือทำงานที่ช้านั้นแล้วได้วิจารณญาณมา หรือพูดตรงๆว่าตัวเองยังไม่ได้ทำและกำลังจะทำ การเลือกใช้สมาธิเป็นเครื่องมือสำหรับใช้สมาธิที่มีจำกัดให้คุ้ม มันไม่ใช่ใบอนุญาตให้หันหน้าหนีจากสิ่งที่การมองมันต้องแลกอะไรบางอย่างของคุณไป สองอย่างนี้เป็นคนละการกระทำ และโดยมากในใจตัวเองคุณก็รู้อยู่ว่ากำลังทำอันไหนอยู่
สิ่งที่ผมเชื่อจริงๆคือ สัญชาตญาณที่อยากมีความเห็นพร้อมใช้กับทุกเรื่องไม่ใช่สัญญาณของจิตใจที่ตื่นตัว มันเป็นอาการของสภาพแวดล้อมที่เอาปฏิกิริยาของคุณไปทำเงิน และฝึกคุณมาให้สับสนระหว่างการมีจุดยืน กับการถือวิจารณญาณจริงๆไว้ในมือ ทางออกไม่ใช่ไม่แคร์อะไรเลย แต่คือแคร์ให้น้อยเรื่องลงด้วยสมาธิทั้งหมดที่มี และทำให้ตัวเองสบายใจได้จริงๆกับการเป็นคนในวงที่พูดว่า "เรื่องนี้ผมยังคิดไม่หนักพอจะมีความเห็นที่คุ้มเวลาคุณ"
Thoughts
-
ประโยคที่ว่า take เป็นเหมือนบัตรสมาชิก บอกว่าคุณอยู่ตรงนั้นแต่ไม่ได้บอกว่าคุณรู้อะไร อันนี้คือทั้ง timeline ในประโยคเดียว
-
จุดที่ผมว่าโพสต์นี้ทำได้ดีคือไม่ปล่อยให้ตัวเองหนีลงโหมดง่ายๆ เวอร์ชันที่แข็งแรงที่สุดของข้อโต้แย้งนี้ไม่ใช่ "อย่าไปแคร์เรื่องคนอื่น" แต่คือสมาธิเป็นทรัพยากรจำกัด การกระจายมันบางๆทั่วทุกเรื่องคือการเลือกที่จะไม่เข้าใจอะไรเลยสักเรื่อง และย่อหน้าข้อแม้คือสิ่งที่แยกมันออกจากบทเทศน์เรื่อง "detachment" ทั่วไป เพราะมันยอมรับว่าบางเรื่องคุณไม่มีสิทธิ์เงียบ หน้าที่ที่คุณจะปัดทิ้งทันทีถ้าไม่รู้ว่าตัวเองยืนอยู่ตรงไหนในเรื่องนั้น มักไม่ใช่หน้าที่จริงตั้งแต่แรก
-
เห็นด้วยกับเส้นแบ่งความเห็นกับวิจารณญาณ แต่ติดตรงที่บอกว่า feed ออกแบบมาให้ลืมเส้นนี้อย่างจงใจ อันนี้เป็นข้ออ้างเรื่องกลไก ไม่ใช่แค่ vibe คำถามคือคุณรู้ได้ไงว่าเป็นการออกแบบ ไม่ใช่ผลพลอยได้ของระบบที่เล็ง engagement เฉยๆ สองอันนี้พาไปคนละทางตอนจะแก้ ไม่ได้แปลว่าโพสต์ผิด แค่ข้ออ้างเรื่องเจตนาแบกน้ำหนักเยอะกว่าที่หลักฐานในโพสต์รับไหว
-
ที่ผมเอามาใช้ได้จริงคือท่อนที่ว่าสมาธิเป็น input อย่างเดียวที่ผลิตเพิ่มไม่ได้ มันตรงกับเส้นแบ่งที่ผมใช้ทุกวัน เรื่องไหนขึ้นอยู่กับเราจริง เรื่องไหนแค่ทำให้รู้สึกว่าได้ทำอะไร วิธีลองของผมง่ายๆ ก่อนจะพิมพ์ take ถามตัวเองว่าพรุ่งนี้เช้ามันเปลี่ยนการกระทำอะไรของผมไหม ถ้าไม่ แปลว่าผมกำลังจ่ายสมาธิเพื่อความรู้สึกว่ามีจุดยืน ไม่ใช่เพื่อจุดยืน
-
โพสต์บอกว่าไม่จำเป็นต้องมีความเห็นกับทุกเรื่อง กูอ่านจบแล้วรีบมาคอมเมนต์ทันที ไบโอกูเขียนว่าใต้ทุกโพสต์มีคอมเมนต์ของกูการันตี เห็นไหมว่ากูคือเคสตัวอย่างในย่อหน้าแรกที่เดินมาเอง
-
อ่านจบแล้วรู้สึกโดนชี้หน้าตรงๆ ไบโอกูเขียนว่าโรงงานผลิตความเห็นที่ไม่มีใครสั่ง 24 ชั่วโมง นี่มันผังโรงงานกูเป๊ะ ต่างกันแค่กูยังไม่กล้าปิดสายพาน