Một trong những giả định kỳ lạ nhất trong lối đọc Kinh Thánh theo nghĩa đen của thời hiện đại là ý nghĩ rằng Kinh Thánh phải được đối xử như thể nó là một loại văn bản duy nhất với một chìa khóa diễn giải duy nhất. Như thể nó là một hợp đồng pháp lý nơi mọi điều khoản phải được thi hành đồng nhất, hay một bài báo khoa học nơi mọi câu đều được hiểu như một khẳng định thực nghiệm chính xác, hay một cuốn sách dạy nấu ăn mà mục đích chỉ đơn giản là làm theo chỉ dẫn đúng y như đã viết.
Nhưng nó chẳng phải là thứ nào trong số đó.
Nó được viết ra để dẫn dắt, để được diễn giải, để được suy ngẫm. Nó chứa thi ca, ghi chép lịch sử, những câu chuyện, ẩn dụ, thị kiến tiên tri và sự cường điệu có chủ ý. Ngay cả những lời của Chúa Kitô cũng thường dựa vào dụ ngôn, sự đảo ngược mang tính biểu tượng và hình ảnh rõ ràng đòi hỏi phải diễn giải chứ không phải áp dụng một cách máy móc. Tôi vẫn không hiểu nổi làm sao bạn thấy Chúa Giêsu nói bằng dụ ngôn thường xuyên đến thế mà vẫn quyết định rằng Kinh Thánh phải được hiểu theo nghĩa đen.
Các Thánh vịnh không phải là những ghi chú kỹ thuật. Các ngôn sứ không phải là những báo cáo chuyên môn. Các sách Tin Mừng không phải là những biên bản phiên tòa. Và đối xử với chúng như thể tất cả vận hành trong cùng một thanh ghi nghĩa đen không làm cho văn bản rõ ràng hơn, nó làm cho văn bản mỏng mảnh đi và thường thì tệ đi. Nó cung cấp chất liệu để những người vô thần cứ thế xông lên "chứng minh các mâu thuẫn".
Đến lúc đó, một điều quan trọng bị đánh mất: sự đa dạng nội tại về giọng nói và thể loại của Kinh Thánh, vốn chính là điều cho phép nó nói về Thiên Chúa, con người, khổ đau và ý nghĩa cùng lúc trên nhiều thanh ghi khác nhau.
Và đây là chỗ phần khó chịu bắt đầu. Bởi một khi đã làm phẳng văn bản thành một phương thức duy nhất, bạn cũng đi đến chỗ nâng chính cách đọc của mình về cái văn bản phẳng dẹt ấy lên thành thẩm quyền tối hậu. Cách diễn giải của bạn, vốn không tránh khỏi bị nhào nặn bởi ngôn ngữ, văn hóa, học vấn và những giả định cá nhân, trở thành “ý nghĩa hiển nhiên”.
Thế nên câu hỏi này trở nên khó mà né tránh: nếu văn bản có nhiều tầng lớp, mang tính biểu tượng và đa giọng nói đến vậy, thì tại sao lại giả định rằng cách diễn giải của bất kỳ một độc giả hiện đại đơn lẻ nào đó tự động là cách diễn giải đúng và tối hậu?
Chủ nghĩa câu chữ thường tự trình ra như sự khiêm nhường trước Kinh Thánh. Nhưng nó có thể dễ dàng biến thành sự kiêu ngạo: niềm tự tin rằng cách đọc của riêng mình về một văn bản phức tạp, cổ xưa, đa thể loại không phải là một cách đọc giữa những cách đọc khác, mà là cách đọc duy nhất. Cách diễn giải duy nhất. Và một khi điều đó xảy ra, Kinh Thánh không còn được lắng nghe trong toàn bộ tầm vóc của nó nữa. Nó bị thu giảm thành một giọng nói duy nhất, nghe giống y như giọng của chính người đọc một cách đáng ngờ.