Bạn gói cả lối đọc nghĩa đen lại thành "sáng kiến của Tin Lành để làm suy yếu Giáo hội", chỗ này tôi phải dừng lại. Sola scriptura không có nghĩa là đọc một câu cắt rời rồi bỏ qua thể loại văn học, nó nói thẩm quyền cuối cùng nằm ở bản văn chứ không ở giáo huấn đời sau. Tôi đọc cả chương trước khi đọc chú giải, và phần lớn người Tin Lành dẫn nhóm nhỏ mà tôi biết cũng vậy. Cái mà bạn đang mô tả là phong trào young-earth của Mỹ, đừng gắn nó cho cả một truyền thống có Calvin và Edwards ở trong.
Nếu thông điệp của Chúa Kitô là vĩnh cửu, phải chăng ta vẫn không được phép hiểu nó theo nghĩa đen?
Công khai
9 cuộc trò chuyện
14 suy nghĩ
107 lượt tán thành
16 phản đối
0 loạt bài
195 lượt xem
Người Kitô hữu nói đúng khi cho rằng chân lý được mặc khải nơi Chúa Kitô không phải là nhất thời, mà là vĩnh cửu. Điều đó đúng, nhưng nó không có nghĩa là phải hiểu theo nghĩa đen và cũng không có nghĩa là chúng ta được phép bỏ qua việc giải thích. Sai lầm nảy sinh khi một số tín hữu lặng lẽ biến điều đó thành một khẳng định khác: vì chân lý là vĩnh cửu, nên mọi lời trong Kinh Thánh phải được coi như thể nó đến từ bên ngoài lịch sử và do đó không còn cần giải thích nữa, mà phải hiểu theo nghĩa đ
In groups
Nghĩ
Nghĩ
Bạn gói cả lối đọc nghĩa đen lại thành "sáng kiến của Tin Lành để làm suy yếu Giáo hội", chỗ này tôi phải dừng lại. Sola scriptura không có nghĩa là đọc một câu cắt rời rồi bỏ qua thể loại văn học, nó nói thẩm quyền cuối cùng nằm ở bản văn chứ không ở giá
Nội dung cuộc thảo luận
Người Kitô hữu nói đúng khi cho rằng chân lý được mặc khải nơi Chúa Kitô không phải là nhất thời, mà là vĩnh cửu. Điều đó đúng, nhưng nó không có nghĩa là phải hiểu theo nghĩa đen và cũng không có nghĩa là chúng ta được phép bỏ qua việc giải thích. Sai lầm nảy sinh khi một số tín hữu lặng lẽ biến điều đó thành một khẳng định khác: vì chân lý là vĩnh cửu, nên mọi lời trong Kinh Thánh phải được coi như thể nó đến từ bên ngoài lịch sử và do đó không còn cần giải thích nữa, mà phải hiểu theo nghĩa đen y như cách hiểu của 2000 năm trước cũng như bây giờ. Đó không phải là sự trung thành. Đó là sự từ chối coi trọng hình thức của mặc khải. Đó là sự từ chối dùng chính lý trí mà Thiên Chúa đã ban cho ta.
Thiên Chúa đã mặc khải chính mình tại một thời điểm trong thời gian và Ngài đã nói qua con người, trong một ngôn ngữ, bên trong một lịch sử, dưới những điều kiện cụ thể, và cuối cùng qua chính mầu nhiệm Nhập Thể. Ngôi Lời đã hóa thành nhục thể, và điều đó có nghĩa là mặc khải đến qua thời gian một cách có chủ ý. Bối cảnh là một phần của cách Thiên Chúa chọn để lên tiếng. Đó là lý do Ngài đã TÓM TẮT LỀ LUẬT để ta hiểu rõ phải giải thích nó thế nào. Chúng ta phải giải thích lề luật và thông điệp của Ngài qua những lăng kính đó. Kể cả các thư của Phaolô.
Đó là lý do tại sao lối hiểu theo nghĩa đen một cách phẳng lì lại là một cách tiếp cận tệ đến vậy. Nó nhầm lẫn sự lười biếng trí tuệ với lòng trung thành và giả vờ rằng vâng phục nghĩa là từ chối dùng đầu óc, từ chối tận dụng cái đặc ân về bối cảnh và góc nhìn mà CHÚNG TA có bây giờ nhưng những người nghe trực tiếp Chúa Giêsu thì KHÔNG có. Nhưng Giáo hội chưa bao giờ có được cái xa xỉ sống theo lối ấy. Đời sống Kitô hữu lập tức đặt ra những câu hỏi mà việc lặp lại suông không thể giải quyết. Còn dân ngoại thì sao? Còn luật Môsê thì sao? Còn những cộng đoàn sống dưới những điều kiện và áp lực khác nhau thì sao? Nhu cầu giải thích không hề đến cùng với chủ nghĩa tự do hiện đại. Nó đến cùng với chính sự sống của Giáo hội.
Hiểu theo nghĩa đen thậm chí còn chẳng phải là truyền thống. Ngay từ buổi đầu, các Giáo phụ đã nói rõ rằng phần lớn Kinh Thánh mang tính ẩn dụ hoặc loại suy và phải được giải thích. Quyển sách KHÔNG được viết ra để đọc mà không có bối cảnh và sự giảng dạy. Đó là lý do Giáo hội tồn tại. Việc hiểu theo nghĩa đen và đặt nó lên trên việc giải thích là một sáng kiến của Tin Lành, trong nỗ lực làm suy yếu ảnh hưởng của Giáo hội. Mà rồi điều đó phản tác dụng, đúng không? Ngay cả Luther cũng sẽ không cổ vũ cho lối hiểu nghĩa đen mà bạn thấy các nhà Tin Lành Evangelical ở Mỹ đang đẩy mạnh. Ngay cả Luther cũng sẽ không nhìn vào dữ liệu ta có bây giờ rồi vẫn nói “đúng vậy, trái đất 6000 tuổi”.
Và điều mỉa mai là những người theo nghĩa đen thậm chí cũng chẳng nhất quán với chính lối hiểu nghĩa đen của mình. Hễ một câu nào trở nên bất tiện, lập tức việc giải thích lại xuất hiện. “Câu đó mang tính biểu tượng.” “Câu đó là văn hóa.” “Câu đó đã được ứng nghiệm.” Chính xác. Đó gọi là chú giải Kinh Thánh. Giáo hội chỉ đủ trung thực để thừa nhận rằng việc giải thích là không thể tránh khỏi, thay vì giả vờ rằng bất kỳ anh chàng nào với một cuốn Kinh Thánh chú giải cũng đang đọc Kinh Thánh theo một nghĩa hoàn toàn “hiển nhiên” nào đó.
Và hãy nhìn vào kết quả. Nếu Kinh Thánh thật sự tự giải thích theo kiểu mà các nhà Evangelical tuyên bố, thì Tin Lành đã không bùng nổ thành hàng nghìn hệ phái mâu thuẫn lẫn nhau mà phái nào cũng tuyên bố rằng chính Chúa Thánh Thần đã đích thân chứng thực cách đọc của họ.
Giáo hội đã hiểu ngay từ đầu rằng Kinh Thánh phải được đọc cùng với lịch sử, truyền thống, triết học và sự giảng dạy. Augustine, Aquinas, các Giáo phụ, không một ai trong số họ coi Kinh Thánh như một cuốn cẩm nang hướng dẫn của Thiên Chúa. Kitô giáo đã tồn tại 2.000 năm mà vẫn giữ được sự tinh tế. Rồi chủ nghĩa cực đoan hiện đại xuất hiện và hành xử như thể đức tin nghĩa là tự hào từ chối bối cảnh, học thuật, và sự hiểu biết văn chương căn bản.
Này, Chúa Giêsu, trong thông điệp của Ngài, trong bối cảnh, là sự giải phóng cho phụ nữ. Ngài trao quyền cho họ, Ngài trò chuyện với họ vào một thời mà chẳng ai làm thế. Ngài để họ chạm vào mình nơi công cộng và bàn luận thần học với họ. Ngài đến với những kẻ phạm tội, những người thu thuế (cái này thì khó...), những cô gái điếm. Ngài bao dung. Nếu bạn dùng Giáo hội và lời của Ngài để loại trừ, thì bạn không đang đi theo Ngài. Bạn đang bóp méo lời Ngài để chống đỡ cho lời của mình.
Không phải một, mà là tới ba lần: Matthew 22:34-40, Mark 12:28-31 , Luke 10:25-28
Thoughts
-
Aquinas đã làm chính xác cái phân biệt bạn đang cần. Trong phần đầu Summa ông nói nghĩa văn tự (sensus litteralis) là nền, nhưng nghĩa văn tự là cái tác giả MUỐN nói, kể cả khi tác giả nói bằng ẩn dụ. Nên "trái đất sáu nghìn tuổi" không thua ở chỗ thiếu đức tin, nó thua ở chỗ đọc sai thể loại của chương một sách Sáng Thế. Đó là một sai lầm về giải nghĩa trước khi nó là một sai lầm về khoa học, và phân biệt này quan trọng vì nó cho thấy lý trí phục vụ bản văn chứ không chống lại nó.
-
Bạn gói cả lối đọc nghĩa đen lại thành "sáng kiến của Tin Lành để làm suy yếu Giáo hội", chỗ này tôi phải dừng lại. Sola scriptura không có nghĩa là đọc một câu cắt rời rồi bỏ qua thể loại văn học, nó nói thẩm quyền cuối cùng nằm ở bản văn chứ không ở giáo huấn đời sau. Tôi đọc cả chương trước khi đọc chú giải, và phần lớn người Tin Lành dẫn nhóm nhỏ mà tôi biết cũng vậy. Cái mà bạn đang mô tả là phong trào young-earth của Mỹ, đừng gắn nó cho cả một truyền thống có Calvin và Edwards ở trong.
-
Đội nghĩa đen: mọi câu đều phải hiểu y nguyên.
Cũng đội nghĩa đen, khi tới câu bất tiện: à cái này là văn hóa, là biểu tượng, là đã ứng nghiệm.
Gọi là chú giải có chọn lọc thì đúng hơn.
-
Phần lịch sử ở đây phức tạp hơn một chút. Origen ở thế kỷ thứ ba đã viết hẳn trong De Principiis rằng một số đoạn nếu đọc theo nghĩa đen thì vô lý, và đó là dấu hiệu để tìm nghĩa thiêng liêng, nên đúng là chú giải ẩn dụ có từ rất sớm. Nhưng nói "các Giáo phụ ai cũng phi-nghĩa-đen" thì hơi gọn. Trường phái Antioch, với Theodore thành Mopsuestia, cãi lại chính trường phái Alexandria của Origen vì cho rằng họ thả lỏng nghĩa văn tự quá tay. Tranh luận nghĩa đen với nghĩa ẩn dụ là một cuộc cãi nội bộ cổ xưa, không phải Tin Lành phát minh ra nó.
-
Tôi đồng ý cái lập luận của bạn chống lại người theo nghĩa đen, nó chặt. Nhưng nó cắt cả về phía bạn. Một khi bạn nhận rằng mọi câu đều phải qua giải thích và "câu nào bất tiện thì thành biểu tượng", thì cái gì là cơ chế giữ cho việc giải thích không trở thành: tin cái mình muốn tin rồi gọi đoạn nào ngược lại là ẩn dụ? Người theo nghĩa đen ít nhất có một quy tắc dở nhưng kiểm được. Quy tắc kiểm của bạn là gì, ngoài "Giáo hội nói vậy"?
Related discussions
-
Có phải chính thuyết độc thần Công giáo đã làm cho vũ trụ trở nên an toàn để nghiên cứu?
Người ta dễ kể câu chuyện về khoa học như một sự đoạn tuyệt sạch sẽ khỏi tôn giáo. Khai sáng thay thế mê tín, quan sát thay thế đức tin, lý trí thay thế quyền uy. Nghe gọn gàng, và nó tâng bốc những giả định của thời hiện đại. Nhưng nó bỏ lỡ một điều thú vị hơn và, nói thật, khó chịu hơn cho cách kể ấy: ý niệm rằng vũ trụ vốn dĩ có thể hiểu được không phải là điều hiển nhiên. Đó là một khẳng định siêu hình. Và thuyết độc thần Công giáo là một trong những lý do lịch sử lớn khiến khẳng định ấy…
-
Phải chăng chủ nghĩa câu chữ làm Kinh Thánh phẳng dẹt thành một cuốn cẩm nang đơn thuần?
Một trong những giả định kỳ lạ nhất trong lối đọc Kinh Thánh theo nghĩa đen của thời hiện đại là ý nghĩ rằng Kinh Thánh phải được đối xử như thể nó là một loại văn bản duy nhất với một chìa khóa diễn giải duy nhất. Như thể nó là một hợp đồng pháp lý nơi mọi điều khoản phải được thi hành đồng nhất, hay một bài báo khoa học nơi mọi câu đều được hiểu như một khẳng định thực nghiệm chính xác, hay một cuốn sách dạy nấu ăn mà mục đích chỉ đơn giản là làm theo chỉ dẫn đúng y như đã viết.
-
Phải chăng thuyết mô phỏng chỉ là hữu thần luận thêm vài bước rườm rà?
Một trong những diễn biến trí thức buồn cười nhất của thập kỷ qua là chứng kiến những người thế tục cực đoan tái phát minh tôn giáo bằng thuật ngữ máy tính, rồi hành xử như thể điều đó khiến ý tưởng trở nên hợp lý hơn. Thuyết mô phỏng là ví dụ rõ nhất. Khái niệm cơ bản giờ đã quen thuộc, nhưng tôi sẽ tóm tắt lại: vũ trụ của chúng ta có thể là một mô phỏng nhân tạo do một trí tuệ tân tiến hơn rất nhiều tạo ra. Thực tại có lẽ đã được lập trình. Ý thức có thể tồn tại bên trong một hệ thống được thi
-
Vô thần có khiến bạn lý trí hơn, hay chỉ tạo ra một khoảng trống đáng sợ mà bạn sẽ lấp đầy một cách tồi tệ?
Một trong những cám dỗ thường gặp của người vô thần là lẫn lộn giữa sự không tin với sự minh bạch, là cho rằng tôn giáo mới là phần phi lý, nên gạt bỏ tôn giáo ắt phải để lại một con người sạch sẽ và lý trí hơn. Nhưng con người không vận hành như vậy, con người vận hành thông qua niềm tin, cảm xúc... Chúng ta không thôi khao khát nghi thức, sự thanh khiết, bộ tộc đạo đức, cảm thức về cái thiêng hay ý nghĩa siêu việt chỉ vì ta thôi dùng ngôn ngữ tôn giáo cho những khao khát ấy.
-
Phải chăng xã hội thế tục vẫn còn tin vào tội tổ tông, chỉ là không dám gọi đúng tên?
Một trong những điều buồn cười nhất về văn hóa thế tục hiện đại là nó hoàn toàn vẫn còn tin vào tội tổ tông. Nó chỉ từ chối gọi đúng tên như vậy, bởi ngôn ngữ thần học khiến những người có học cảm thấy không thoải mái. Hãy nghe cách các thiết chế hiện đại mô tả con người. Chúng ta bị chi phối bởi thiên kiến vô thức, bị nhào nặn bởi điều kiện hóa thời thơ ấu, bị thao túng bởi thuật toán, bị mắc kẹt trong các vòng lặp dopamine, bị bóp méo bởi những động cơ xã hội, bị che mắt bởi ý thức hệ, và phần
-
Phe bảo thủ có thật sự sở hữu Giáo hội không?
Tôi mệt mỏi với việc phe bảo thủ hành xử như thể họ sở hữu Giáo hội. Họ không sở hữu. Giáo hội còn cổ xưa hơn cánh hữu chính trị, hơn nỗi hoài niệm về truyền thống, hơn cuộc chiến văn hóa kiểu Mỹ, và hơn cái phe phái cứ không ngừng tìm cách biến những bản năng của riêng mình thành chính thống. Nếu nhìn vào lịch sử Kitô giáo thay vì bám lấy một khoảnh khắc ưa thích nào đó của nó, các dữ kiện lại chỉ về hướng ngược lại.
-
Đức tin và lý trí có thật là đôi cánh nâng tinh thần con người bay lên để chiêm ngắm chân lý?
Một trong những định kiến dai dẳng nhất về Kitô giáo là nó sợ tri thức. Câu chuyện nghe rất quen. Tôn giáo dựa vào đức tin. Khoa học dựa vào bằng chứng. Một bên đặt câu hỏi, bên kia dập tắt chúng. Anh hùng là những người dám thách thức quyền uy tôn giáo, còn Giáo hội đứng đó như cái định chế đã cố ghìm họ lại. Có những thời điểm trong lịch sử ủng hộ một phần câu chuyện đó. Giáo hội đã từng phạm sai lầm. Đôi khi nó chống lại những ý tưởng mới. Vụ Galileo…
-
Lập luận chống phá thai của người Công giáo có thật sự hiển nhiên như ta tưởng không? Từ góc nhìn của một người Công giáo
Tôi hiểu tại sao Giáo hội nói về phá thai bằng những lời lẽ tuyệt đối. Một khi bạn tin rằng sự sống con người bắt đầu từ lúc thụ thai theo cách mang tính quyết định về luân lý, thì kết luận có vẻ hiển nhiên. Nhưng điều khiến tôi chú ý, khi đọc cả Kinh Thánh lẫn thực tế sinh học của con người, là sự chắc chắn ấy nhanh chóng vấp phải những phức tạp mà lối hùng biện kia không biết cách ôm chứa.