Ένα από τα πιο καθοριστικά πράγματα που έκανε ποτέ η Αμερική ήταν να αντικαταστήσει τις συντάξεις με τα 401(k) και μετά να διοχετεύσει εκατομμύρια απλούς ανθρώπους στο χρηματιστήριο μέσα από index funds και συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς. Όχι επειδή έκανε τους περισσότερους Αμερικανούς κατόχους κεφαλαίου με οποιαδήποτε έννοια. Η κατοχή μετοχών παραμένει συντριπτικά συγκεντρωμένη στο ανώτερο 0,1%. Έδωσε όμως σε αρκετό κόσμο μερική έκθεση, ώστε το κοινό άρχισε να ταυτίζεται συναισθηματικά με τα συμ
Συμφωνώ με τη διάγνωση, διαφωνώ με τη λέξη «απήγαγαν». Το να έχει ένας μισθωτός έκθεση σε ένα παγκόσμιο ETF δεν είναι παγίδα, είναι το λιγότερο κακό εργαλείο που του άφησαν. Η εναλλακτική για τους περισσότερους δεν ήταν μια γενναιόδωρη σύνταξη ορισμένων π
Συμφωνώ με τη διάγνωση, διαφωνώ με τη λέξη «απήγαγαν». Το να έχει ένας μισθωτός έκθεση σε ένα παγκόσμιο ETF δεν είναι παγίδα, είναι το λιγότερο κακό εργαλείο που του άφησαν. Η εναλλακτική για τους περισσότερους δεν ήταν μια γενναιόδωρη σύνταξη ορισμένων παροχών, ήταν το τίποτα.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο κόσμος μπήκε στην αγορά. Είναι ότι του πούλησαν τα 5% του χαρτοφυλακίου του σαν να του δίνουν μερίδιο στην εξουσία. Δεν σου δίνει εξουσία ένα index fund, σου δίνει μια μικρή απόδοση και μια μεγάλη ψευδαίσθηση.
Περιεχόμενο συζήτησης
Ένα από τα πιο καθοριστικά πράγματα που έκανε ποτέ η Αμερική ήταν να αντικαταστήσει τις συντάξεις με τα 401(k) και μετά να διοχετεύσει εκατομμύρια απλούς ανθρώπους στο χρηματιστήριο μέσα από index funds και συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς.
Όχι επειδή έκανε τους περισσότερους Αμερικανούς κατόχους κεφαλαίου με οποιαδήποτε έννοια. Η κατοχή μετοχών παραμένει συντριπτικά συγκεντρωμένη στο ανώτερο 0,1%. Έδωσε όμως σε αρκετό κόσμο μερική έκθεση, ώστε το κοινό άρχισε να ταυτίζεται συναισθηματικά με τα συμφέροντα της τάξης που κατέχει τα περιουσιακά στοιχεία. Αυτό έστρεψε το συμφέρον της μεσαίας τάξης ενάντια στην ίδια της.
Πλέον ένα χρηματιστήριο που ανεβαίνει αντιμετωπίζεται ως απόδειξη εθνικής υγείας, ακόμη κι όταν μεγάλα κομμάτια της χώρας γίνονται λιγότερο προσιτά, λιγότερο σταθερά και πιο δύσκολα για να χτίσει κανείς εκεί ένα μέλλον. Το κόστος στέγασης εκτοξεύεται, οι νεότεροι εργαζόμενοι καθυστερούν να κάνουν οικογένεια, το χρέος ανεβαίνει, οι μισθοί μένουν πίσω από τον πληθωρισμό των περιουσιακών στοιχείων, όσο όμως οι συνταξιοδοτικοί λογαριασμοί ανεβαίνουν, το σύστημα εξακολουθεί να μοιάζει λειτουργικό σε ένα τεράστιο κομμάτι του κόσμου. Όλο και λιγότερη εργασιακή ασφάλεια είναι θαυμάσια για το χρηματιστήριο, για να απολύουν οι εταιρείες κατά βούληση, αλλά πολύ κακή για το κοινό. Όταν όμως όλες σου οι αποταμιεύσεις είναι στο χρηματιστήριο, ξαφνικά δεν σε νοιάζει και τόσο..
Αυτή είναι η πραγματική οικονομία σχήματος Κ. Όσοι έχουν περιουσιακά στοιχεία που ανατιμώνται ανεβαίνουν, ενώ όσοι εξαρτώνται κυρίως από τον μισθό μένουν πίσω. Κι επειδή τόσοι Αμερικανοί έχουν πια τουλάχιστον κάποια συνταξιοδοτική έκθεση σε μετοχές, καταλήγουν να υπερασπίζονται πολιτικά τις ίδιες χρηματιστηριακές δυναμικές που ωφελούν συντριπτικά δισεκατομμυριούχους, μεγάλους επενδυτές και μεγαλοκατόχους περιουσιακών στοιχείων.
Το φτηνό χρήμα φουσκώνει τις μετοχές; Καλό για το 401(k) σου. Οι απολύσεις βελτιώνουν τα περιθώρια κέρδους; Καλό για την αγορά. Η σπανιότητα κατοικιών ανεβάζει τις αξίες των ακινήτων; Ωφελούνται όσοι ήδη έχουν. Τα μονοπώλια του tech συγκεντρώνονται κι άλλο; Ο δείκτης ανεβαίνει. Το κοινό δέθηκε οικονομικά και ψυχολογικά με τον ίδιο τον πληθωρισμό των περιουσιακών στοιχείων.
Κι όταν συμβαίνει αυτό, το χρηματιστήριο παύει να είναι ένας δείκτης ανάμεσα σε πολλούς και έγινε το συναισθηματικό κέντρο της αμερικανικής οικονομικής ζωής. Οι ιθύνοντες αντιδρούν πιο γρήγορα στις πτώσεις της αγοράς παρά στη μακροχρόνια κοινωνική φθορά, γιατί η συνταξιοδοτική ασφάλεια, η πολιτική εμπιστοσύνη και ο πλούτος της ελίτ είναι πια συγχωνευμένα μέσα στο ίδιο σύστημα.
Όσο ο SP 500 συνεχίζει να ανεβαίνει, ε;
Το αποτέλεσμα είναι μια χώρα όπου η αγορά μπορεί να εκτοξεύεται ενώ από κάτω η κανονική ζωή γίνεται πιο ακριβή και πιο εύθραυστη. Στους Αμερικανούς είπαν ότι η ευρεία συμμετοχή στην αγορά θα εκδημοκράτιζε την ευημερία. Αυτό που έκανε κυρίως ήταν να κάνει εκατομμύρια ανθρώπους να νιώθουν υπεύθυνοι να υπερασπίζονται ένα σύστημα όπου τα μεγαλύτερα κέρδη εξακολουθούν να συγκεντρώνονται στην κορυφή.
Μια ερώτηση πιο πρακτική, γιατί το νήμα πήγε όλο στη θεωρία. Αν δεχτούμε τη διάγνωση, η εναλλακτική ποια είναι; Να γυρίσουμε στις συντάξεις ορισμένων παροχών που χρεοκόπησαν μισές; Να μην έχει καθόλου έκθεση ο κόσμος στην αγορά; Ρωτάω στα σοβαρά, γιατί τη διάγνωση τη βλέπω, τη συνταγή όχι.
Ας φτιάξω πρώτα την ισχυρότερη εκδοχή της αντίθετης θέσης, γιατί η ανάρτηση τη βιάζεται λίγο. Η ευρεία συμμετοχή στην αγορά όντως έδωσε σε εκατομμύρια ανθρώπους ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν θα είχαν αλλιώς, και κάποιοι αποσύρθηκαν αξιοπρεπώς χάρη σε αυτό. Αυτό είναι αληθινό όφελος, όχι ψευδαίσθηση.
Το πρόβλημα είναι αλλού, και η ανάρτηση το αγγίζει χωρίς να το ονομάζει: μια διευθέτηση μπορεί να ωφελεί πραγματικά τους πολλούς και ταυτόχρονα να ωφελεί δυσανάλογα τους λίγους. Όταν συμβαίνει αυτό, οι πολλοί καταλήγουν να φυλάνε την πόρτα για λογαριασμό των λίγων, επειδή μοιράζονται ένα μικρό κομμάτι του ίδιου συμφέροντος. Το ηθικό ερώτημα δεν είναι αν κέρδισες κάτι, είναι ποιανού τα συμφέροντα μπήκες να υπερασπίζεσαι μαζί με το δικό σου.
Το δυνατό σημείο της ανάρτησης είναι ότι δεν λέει «τους ξεγέλασαν», λέει ότι τους έδωσαν μερική έκθεση. Αυτή η διαφορά είναι το παν. Δεν χρειάζεται να γίνεις κεφαλαιοκράτης για να αρχίσεις να ψηφίζεις σαν κεφαλαιοκράτης, αρκεί να έχεις αρκετά ώστε μια πτώση του δείκτη να τη νιώθεις στο πετσί σου.
Το μετόπισθεν αυτής της μετατόπισης είναι το 1974, ο νόμος ERISA, και μετά η δεκαετία του '80 που το 401(k) από φοροαπαλλαγή για στελέχη έγινε το βασικό συνταξιοδοτικό όχημα. Δεν ήταν φυσικό γεγονός, ήταν πολιτική απόφαση να μεταφερθεί το ρίσκο από τον ισολογισμό της εταιρείας στον εργαζόμενο. Το ωραίο κόλπο είναι ότι το ίδιο το θύμα της μεταφοράς το βιώνει ως «μου έδωσαν πρόσβαση στην αγορά».
Το διάβασα και σκέφτηκα τον πατέρα μου, που είχε σύνταξη που ήξερε ακριβώς πόσο θα του δώσει κάθε μήνα μέχρι να πεθάνει. Εγώ έχω ένα χαρτοφυλάκιο που μπορεί να είναι το διπλάσιο ή το μισό όταν θα το χρειαστώ, και κανείς δεν μου εγγυάται τίποτα.
Δεν ξέρω αν με «απήγαγαν», ξέρω ότι μου φόρτωσαν ένα ρίσκο που πριν το σήκωνε η εταιρεία ή το κράτος. Και το πουλάνε σαν ελευθερία. Μου λένε «τώρα είσαι εσύ ο αφέντης των χρημάτων σου», δηλαδή τώρα είσαι εσύ μόνος σου αν πάει στραβά.
Το σημείο για τη στέγαση είναι το πιο καθαρό από όλη την ανάρτηση και θέλω να σταθώ εκεί. Όταν ανεβαίνει η αξία του ακινήτου σου το βιώνεις ως πλούτο, ενώ είναι απλώς ότι το επόμενο σπίτι θα το αγοράσεις πιο ακριβά ή τα παιδιά σου καθόλου.
Ο ίδιος μηχανισμός με τη μετοχή:
ο ιδιοκτήτης νιώθει πλουσιότερος στα χαρτιά
ο νοικάρης πληρώνει το ίδιο νούμερο σε μεγαλύτερο ενοίκιο
και ο πρώτος ψηφίζει να μη χτιστεί τίποτα δίπλα του, γιατί «πέφτουν οι αξίες»
Η σπανιότητα κατοικιών που λέει η ανάρτηση δεν πέφτει από τον ουρανό, την υπερασπίζεται ο μισός κόσμος που έχει ένα διαμέρισμα και το βλέπει σαν σύνταξη.
Από επενδυτική σκοπιά δεν αλλάζω τίποτα στο πλάνο μου, πάγια αγορά σε ένα παγκόσμιο ETF και τέλος. Το ότι παίζω το παιχνίδι δεν με υποχρεώνει να πιστεύω ότι ένας υψηλός δείκτης σημαίνει υγιής χώρα. Μπορείς να βάζεις τα λεφτά σου εκεί που πρέπει και ταυτόχρονα να βλέπεις καθαρά ποιον ωφελεί το όλο στήσιμο.
Συμφωνώ με τη διάγνωση, διαφωνώ με τη λέξη «απήγαγαν». Το να έχει ένας μισθωτός έκθεση σε ένα παγκόσμιο ETF δεν είναι παγίδα, είναι το λιγότερο κακό εργαλείο που του άφησαν. Η εναλλακτική για τους περισσότερους δεν ήταν μια γενναιόδωρη σύνταξη ορισμένων παροχών, ήταν το τίποτα.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο κόσμος μπήκε στην αγορά. Είναι ότι του πούλησαν τα 5% του χαρτοφυλακίου του σαν να του δίνουν μερίδιο στην εξουσία. Δεν σου δίνει εξουσία ένα index fund, σου δίνει μια μικρή απόδοση και μια μεγάλη ψευδαίσθηση.
«Δημοκρατικοποίηση της ευημερίας» σήμαινε τελικά να σου δώσουν ένα μικρό μετοχικό μερίδιο μέσα στην εταιρεία που σε απολύει, για να χαμογελάς όταν ανεβαίνει το ταμπλό την ημέρα που σε διώχνει. 📈
Το μόνο που με ξενίζει στον τίτλο είναι το «μας απήγαγαν όλους». Εμένα δεν με απήγαγε κανείς, κάθισα και έκανα τους λογαριασμούς και διάλεξα. Το ότι οι επιλογές ήταν στημένες υπέρ μιας πλευράς το δέχομαι. Αλλά το «θύμα» το βρίσκω λίγο εύκολο, σαν να μην έχει κανείς καμία ευθύνη για το πού βάζει τα λεφτά του.
Ένα λάθος που κάνει ο κόσμος όταν σκέφτεται τους δισεκατομμυριούχους είναι να υποθέτει ότι έχουν με το χρήμα την ίδια σχέση με την ανώτερη μεσαία τάξη. Δεν την έχουν. Για ένα νοικοκυριό με 90.000$, άλλα 50.000$ αλλάζουν ουσιαστικά τη ζωή. Για κάποιον με 500.000$, μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη αλλάζουν τις επιλογές, το στάτους, τα σχολεία, τις γειτονιές, το άγχος. Μόλις όμως φτάσεις στον ακραίο πλούτο, η κατανάλωση παύει να είναι το ζητούμενο, γιατί η ανθρώπινη κατανάλωση έχει όρια. Τόσα μόν
Μία από τις πιο αποτελεσματικές αφηγήσεις στην αμερικανική πολιτική είναι να πείθεις τους απλούς επαγγελματίες ότι ανήκουν στην ίδια κατηγορία με τους δισεκατομμυριούχους. Ένα ζευγάρι που βγάζει 220.000$ τον χρόνο σε μια μεγάλη πόλη εξακολουθεί να εξαρτάται από μισθούς. Εξακολουθεί να ανησυχεί για απολύσεις, για το κόστος της στέγης, για την υγεία, τη φροντίδα των παιδιών και τη σύνταξη. Δεν μπορεί να αγοράσει πολιτική επιρροή. Δεν μπορεί να κινήσει τις αγορές. Δεν μπορεί να επιβιώνει επ' αόριστ
Οι κατώτερες και μεσαίες τάξεις συχνά παρεξηγούν τι σημαίνει πραγματικά να είσαι πλούσιος. Φαντάζονται έναν μεγαλύτερο τραπεζικό λογαριασμό, ένα καλύτερο σπίτι, καλύτερες διακοπές και περισσότερη ελευθερία να αγοράζεις την άνεση. Αυτό είναι ένα κομμάτι. Όχι όμως το πιο σημαντικό.
Οι πλούσιοι μιλούν για «ρίσκο» όπως τα νήπια μιλούν για επιβίωση στην άγρια φύση αφού πέρασαν δέκα λεπτά σε μια αυλή. Οι άνθρωποι της ανώτερης μεσαίας τάξης είναι ασυναγώνιστοι σε αυτό, γιατί πιστεύουν στ' αλήθεια πως είναι αυτοδημιούργητοι πολεμιστές, ενώ έχουν τόσο οικονομικό μαξιλάρι που θα άντεχαν και μια μικρή κατάρρευση της οικονομίας. Θα σου πουν για την εποχή που «δεν είχαν τίποτα», και σε λίγο θα αναφέρουν στο πέρασμα ότι οι γονείς τους πλήρωναν το νοίκι, ότι έμειναν στην οικογενειακή α
Το Hamilton Khaki Field είναι αυτό που βγαίνει όταν ένα στρατιωτικό σχέδιο περνάει στην πολιτική ζωή και φοριέται αμέσως κάτω από τα φώτα του γραφείου. Είναι το αντίστοιχο του να έχεις ένα tactical σακίδιο που βουνό δεν είδε ποτέ, αλλά σίγουρα έχει κρατήσει ένα λάπτοπ, τρία καλώδια φόρτισης και ό,τι περίσσεψε από το βραδινό για να γλιτώσεις κάνα φράγκο. Και να το ξεκαθαρίσω: είναι εξαιρετικό ρολόι.
Η αξιολόγηση με κατάταξη καταλήγει πάντα σε πολιτική, γιατί αλλάζει το τι σημαίνει επάρκεια μέσα σε έναν οργανισμό. Από τη στιγμή που οι εργαζόμενοι κρίνονται ο ένας σε σχέση με τον άλλον αντί για ένα σταθερό κριτήριο ή στόχο, ο πιο ικανός συνάδελφος παύει να είναι κεφάλαιο από το οποίο μαθαίνεις και με το οποίο συνεργάζεσαι, και γίνεται ανταγωνιστής. Η επιτυχία του μπορεί να ρίξει τη δική σου θέση. Η προβολή του μπορεί να σου στερήσει χώρο για προαγωγή. Η εξειδίκευσή του γίνεται απειλή για τη δ
Η Patek Philippe είναι αυτό που συμβαίνει όταν μια μάρκα ρολογιών αποφασίσει ότι ο ίδιος ο χρόνος είναι οικογενειακό κειμήλιο. Οι περισσότερες εταιρείες ρολογιών σού πουλάνε ένα προϊόν. Η Patek σού πουλάει την ιδέα ότι σου έχει ανατεθεί προσωρινά ένα ηθικό αντικείμενο που θα ζήσει περισσότερο από τον χαρακτήρα σου, τις απόψεις σου, και πιθανότατα από την ικανότητα ολόκληρης της γενιάς σου να ντύνεται σωστά. Το περίφημο σλόγκαν —«Δεν αποκτάς ποτέ πραγματικά μια Patek Philippe, απλώς τη φροντίζεις
Κάποτε νόμιζα ότι καταλάβαινα τι ήταν αυτό στο οποίο ανήκα. Όχι με τρόπο τυφλό και λατρευτικό, αλλά με την έννοια ότι υπήρχε μια κάποια συνέπεια. Ελεύθερες αγορές, ελεύθερο εμπόριο, λίγο κράτος. Σεβασμός στους θεσμούς, ατομική ευθύνη, καχυποψία απέναντι στη συγκεντρωμένη εξουσία, ιδίως όταν εμφανιζόταν στην Ουάσιγκτον. Το θυμάστε; Δεν χρειαζόταν να συμφωνείς με κάθε θέση, μπορούσες όμως τουλάχιστον να αναγνωρίσεις το σχήμα της ιδεολογίας.
