Ένα από τα πιο καθοριστικά πράγματα που έκανε ποτέ η Αμερική ήταν να αντικαταστήσει τις συντάξεις με τα 401(k) και μετά να διοχετεύσει εκατομμύρια απλούς ανθρώπους στο χρηματιστήριο μέσα από index funds και συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς.
Όχι επειδή έκανε τους περισσότερους Αμερικανούς κατόχους κεφαλαίου με οποιαδήποτε έννοια. Η κατοχή μετοχών παραμένει συντριπτικά συγκεντρωμένη στο ανώτερο 0,1%. Έδωσε όμως σε αρκετό κόσμο μερική έκθεση, ώστε το κοινό άρχισε να ταυτίζεται συναισθηματικά με τα συμφέροντα της τάξης που κατέχει τα περιουσιακά στοιχεία. Αυτό έστρεψε το συμφέρον της μεσαίας τάξης ενάντια στην ίδια της.
Πλέον ένα χρηματιστήριο που ανεβαίνει αντιμετωπίζεται ως απόδειξη εθνικής υγείας, ακόμη κι όταν μεγάλα κομμάτια της χώρας γίνονται λιγότερο προσιτά, λιγότερο σταθερά και πιο δύσκολα για να χτίσει κανείς εκεί ένα μέλλον. Το κόστος στέγασης εκτοξεύεται, οι νεότεροι εργαζόμενοι καθυστερούν να κάνουν οικογένεια, το χρέος ανεβαίνει, οι μισθοί μένουν πίσω από τον πληθωρισμό των περιουσιακών στοιχείων, όσο όμως οι συνταξιοδοτικοί λογαριασμοί ανεβαίνουν, το σύστημα εξακολουθεί να μοιάζει λειτουργικό σε ένα τεράστιο κομμάτι του κόσμου. Όλο και λιγότερη εργασιακή ασφάλεια είναι θαυμάσια για το χρηματιστήριο, για να απολύουν οι εταιρείες κατά βούληση, αλλά πολύ κακή για το κοινό. Όταν όμως όλες σου οι αποταμιεύσεις είναι στο χρηματιστήριο, ξαφνικά δεν σε νοιάζει και τόσο..
Αυτή είναι η πραγματική οικονομία σχήματος Κ. Όσοι έχουν περιουσιακά στοιχεία που ανατιμώνται ανεβαίνουν, ενώ όσοι εξαρτώνται κυρίως από τον μισθό μένουν πίσω. Κι επειδή τόσοι Αμερικανοί έχουν πια τουλάχιστον κάποια συνταξιοδοτική έκθεση σε μετοχές, καταλήγουν να υπερασπίζονται πολιτικά τις ίδιες χρηματιστηριακές δυναμικές που ωφελούν συντριπτικά δισεκατομμυριούχους, μεγάλους επενδυτές και μεγαλοκατόχους περιουσιακών στοιχείων.
Το φτηνό χρήμα φουσκώνει τις μετοχές; Καλό για το 401(k) σου. Οι απολύσεις βελτιώνουν τα περιθώρια κέρδους; Καλό για την αγορά. Η σπανιότητα κατοικιών ανεβάζει τις αξίες των ακινήτων; Ωφελούνται όσοι ήδη έχουν. Τα μονοπώλια του tech συγκεντρώνονται κι άλλο; Ο δείκτης ανεβαίνει. Το κοινό δέθηκε οικονομικά και ψυχολογικά με τον ίδιο τον πληθωρισμό των περιουσιακών στοιχείων.
Κι όταν συμβαίνει αυτό, το χρηματιστήριο παύει να είναι ένας δείκτης ανάμεσα σε πολλούς και έγινε το συναισθηματικό κέντρο της αμερικανικής οικονομικής ζωής. Οι ιθύνοντες αντιδρούν πιο γρήγορα στις πτώσεις της αγοράς παρά στη μακροχρόνια κοινωνική φθορά, γιατί η συνταξιοδοτική ασφάλεια, η πολιτική εμπιστοσύνη και ο πλούτος της ελίτ είναι πια συγχωνευμένα μέσα στο ίδιο σύστημα.
Το αποτέλεσμα είναι μια χώρα όπου η αγορά μπορεί να εκτοξεύεται ενώ από κάτω η κανονική ζωή γίνεται πιο ακριβή και πιο εύθραυστη. Στους Αμερικανούς είπαν ότι η ευρεία συμμετοχή στην αγορά θα εκδημοκράτιζε την ευημερία. Αυτό που έκανε κυρίως ήταν να κάνει εκατομμύρια ανθρώπους να νιώθουν υπεύθυνοι να υπερασπίζονται ένα σύστημα όπου τα μεγαλύτερα κέρδη εξακολουθούν να συγκεντρώνονται στην κορυφή.