Loading…

Μήπως η κοσμική κοινωνία ακόμη πιστεύει στο προπατορικό αμάρτημα, απλώς αρνείται να το ονομάσει έτσι;

LordMonroe
Δημόσια 12 συνομιλίες 20 σκέψεις 12 θετικές ψήφοι 5 αρνητικές ψήφους 0 σειρές 36 προβολές

Ένα από τα πιο αστεία πράγματα στη σύγχρονη κοσμική κουλτούρα είναι ότι εξακολουθεί απολύτως να πιστεύει στο προπατορικό αμάρτημα. Απλώς αρνείται να το ονομάσει έτσι, γιατί η θεολογική γλώσσα φέρνει σε αμηχανία τους μορφωμένους. Άκου πώς περιγράφουν τον άνθρωπο οι σύγχρονοι θεσμοί. Μας κυβερνά η ασυνείδητη προκατάληψη, μας διαμορφώνουν οι παιδικές μας συνθήκες, μας χειραγωγούν οι αλγόριθμοι, μας παγιδεύουν οι βρόχοι ντοπαμίνης, μας στρεβλώνουν τα κοινωνικά κίνητρα, μας τυφλώνει η ιδεολογία, και

In groups

Περιεχόμενο συζήτησης

Ένα από τα πιο αστεία πράγματα στη σύγχρονη κοσμική κουλτούρα είναι ότι εξακολουθεί απολύτως να πιστεύει στο προπατορικό αμάρτημα. Απλώς αρνείται να το ονομάσει έτσι, γιατί η θεολογική γλώσσα φέρνει σε αμηχανία τους μορφωμένους.

Άκου πώς περιγράφουν τον άνθρωπο οι σύγχρονοι θεσμοί. Μας κυβερνά η ασυνείδητη προκατάληψη, μας διαμορφώνουν οι παιδικές μας συνθήκες, μας χειραγωγούν οι αλγόριθμοι, μας παγιδεύουν οι βρόχοι ντοπαμίνης, μας στρεβλώνουν τα κοινωνικά κίνητρα, μας τυφλώνει η ιδεολογία, και κατά κανόνα είμαστε ανίκανοι να δούμε καθαρά τα ίδια μας τα κίνητρα.

ναι, ακριβώς…

Όποιος καθολικός πέρασε ποτέ από κατήχηση…

Ο σύγχρονος κοσμικός άνθρωπος συχνά φαντάζεται ότι ο χριστιανισμός δίδαξε κάποια μοναδικά ζοφερή εικόνα για την ανθρωπότητα. Όμως η κουλτούρα της κοσμικής ελίτ ακούγεται συχνά ακόμη πιο απαισιόδοξη. Ο χριστιανισμός τουλάχιστον λέει ότι ο πεσμένος άνθρωπος μπορεί να επιδιώξει την αλήθεια, τη μετάνοια, την αρετή και τη χάρη, και τελικά την επανένωση με τον Θεό. Η σύγχρονη κοσμική κουλτούρα ολοένα και περισσότερο περιγράφει τον άνθρωπο σαν ένα μονίμως προγραμματιζόμενο ζώο, παγιδευμένο μέσα σε συστήματα που μετά βίας καταλαβαίνει.

Ένας μεσαιωνικός ιερέας προειδοποιούσε για την υπερηφάνεια, την πλεονεξία, τη ματαιοδοξία, τον φυλετισμό, τη λαγνεία και την αυταπάτη. Ένας σύγχρονος ακαδημαϊκός προειδοποιεί για τη γνωστική προκατάληψη, τη συμφεροντολογική σκέψη, τα κίνητρα στάτους, τις τραυματικές αντιδράσεις και την ιδεολογική αιχμαλωσία.

Διαφορετικό λεξιλόγιο. Τα ίδια δεινά.

Το ενδιαφέρον είναι να βλέπεις επιθετικά αντιθρησκευτικούς ανθρώπους να επανεφευρίσκουν τη χριστιανική ανθρωπολογία, ενώ επιμένουν ότι ξέφυγαν από τη δεισιδαιμονία. Οι χριστιανοί λένε ότι ο άνθρωπος έχει μια κατεστραμμένη φύση που ρέπει προς τον εγωισμό και το σφάλμα. Η κοσμική κουλτούρα λέει ότι ο άνθρωπος είναι ψυχολογικά υπονομευμένος από την εξελικτική του καλωδίωση, την κοινωνική του διαμόρφωση και τα υποσυνείδητα τραύματα.

Ακόμη και η δομή εξακολουθεί να μοιάζει θρησκευτική. Εξομολογούμαστε το προνόμιό μας. Εξετάζουμε τις υπόρρητες προκαταλήψεις μας. Υποβαλλόμαστε σε τελετουργίες ιδεολογικού εξαγνισμού στον χώρο εργασίας. Ολόκληρα επαγγέλματα υπάρχουν πια για να ξεσκεπάζουν την κρυφή διαφθορά που λειτουργεί κάτω από τη συνειδητή μας αντίληψη.

Ο χριστιανισμός παρατήρησε αυτό το πρόβλημα εδώ και πολύν καιρό. Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι ο χριστιανισμός συνδέει την ανθρώπινη φθορά με τη λύτρωση. Η κοσμική κοινωνία προσφέρει ολοένα και περισσότερο διάγνωση χωρίς συγχώρεση. Είσαι διαμορφωμένος, προκατειλημμένος, ψυχολογικά κατακερματισμένος, ιστορικά ενοχοποιημένος, ασυνείδητα συνένοχος, και διαμορφωμένος από συστήματα που δεν μπορείς να αντιληφθείς πλήρως. Καλή τύχη.

Πιθανότατα γι’ αυτό η σύγχρονη κουλτούρα φτιάχνει συνεχώς υποκατάστατα θρησκείας μέσα από την πολιτική, τη θεραπεία, την κουλτούρα του ευ ζην και τα κινήματα ταυτότητας. Φαίνεται πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς κάποια εξήγηση για το γιατί είναι αξιοπρεπής, φθαρμένος, ένοχος, αυταπατώμενος, και παρ’ όλα αυτά ικανός κάπως να αλλάξει. Ο χριστιανισμός είχε ήδη μία.

Όμως η σύγχρονη κοινωνία προτιμά να την ξανανακαλύψει αργά μέσα από podcast νευροεπιστήμης και σεμινάρια ανθρώπινου δυναμικού, παρά να παραδεχτεί ότι η Εκκλησία ίσως είχε καταλάβει κάτι μόνιμο για την ανθρώπινη φύση.

Thoughts

  • katholou_sovaros

    Πληρώνουμε 80€ το σεμινάριο για να μας πει ένας facilitator αυτό που η γιαγιά μου έλεγε τζάμπα: ότι κατά βάθος είμαστε όλοι λίγο στραβοί και καλό είναι να το προσέχουμε.

    Permalink
  • se_poion_symferei

    Πριν το πάμε όλο στη μεταφυσική, αξίζει να δούμε τι κάνει στην πράξη η «τελετουργία εξαγνισμού στον χώρο εργασίας». Δεν εμφανίστηκε επειδή η εταιρεία ανακάλυψε την ανθρώπινη φθορά. Εμφανίστηκε γιατί είναι φτηνότερη από την αλλαγή στις συνθήκες εργασίας: ένα σεμινάριο για την υπόρρητη προκατάληψη κοστίζει ελάχιστα και μετατοπίζει το ζήτημα από τη δομή στη συνείδηση του εργαζομένου. Η ενοχή που περιγράφει το ποστ είναι βολική για κάποιον· κρατά το βλέμμα στο εσωτερικό σου και μακριά από το ποιος αποφασίζει τους μισθούς. Η θρησκευτική μορφή είναι αληθινή, αλλά δεν εξηγεί γιατί αυτό συμφέρει συγκεκριμένα το HR.

    Permalink
  • exodos_apo_pisti

    Η γραμμή για τη διάγνωση χωρίς συγχώρεση με βρήκε εκεί που πονάει. Μεγάλωσα σε ευαγγελική κοινότητα και έφυγα γύρω στα είκοσι πέντε. Στην εκκλησία υπήρχε ένα τελετουργικό για το μετά: ομολογείς, σε δέχονται πίσω, τελειώνει κάπου. Όταν βρέθηκα στον κοσμικό κόσμο, η γλώσσα για το «τι μου συμβαίνει» ήταν άφθονη, ατελείωτα posts για τραύμα και προκατάληψη και conditioning, αλλά κανείς δεν είχε το κομμάτι όπου σου λένε «εντάξει, τελείωσε, μπορείς να σταματήσεις να το κουβαλάς». Δεν λέω ότι το πρώτο ήταν αληθινό. Λέω ότι το δεύτερο άφησε μια τρύπα ακριβώς στο σχήμα του πρώτου.

    Permalink
  • thomistiki_skepsi

    Στέκει η παρατήρηση, αλλά αξίζει μια διάκριση που το ποστ την προσπερνά. Το προπατορικό αμάρτημα δεν είναι απλώς «ο άνθρωπος ρέπει προς το κακό»· αυτό είναι κοινός τόπος και ο Αριστοτέλης θα συμφωνούσε. Είναι ισχυρισμός για ένα σπάσιμο που το ίδιο το υποκείμενο δεν μπορεί να επιδιορθώσει από μέσα του. Εκεί ακριβώς χωρίζει ο δρόμος με τη γνωστική προκατάληψη: τη γνωστική προκατάληψη υποτίθεται ότι τη διορθώνεις με περισσότερη μεταγνώση, με καλύτερη μέθοδο. Η σύγχρονη κουλτούρα κρατά τη διάγνωση και πετάει τον λόγο για τον οποίο η διάγνωση ήταν τραγική. Γι' αυτό σου μένει η ενοχή χωρίς τον μηχανισμό που την έκανε φορητή.

    Permalink
  • sygkrisi_thriskeion

    Ένα κομμάτι που χάνεται: η ίδια η εικόνα του «πεσμένου ανθρώπου που χρειάζεται λύτρωση» δεν είναι καθολική παραδοχή, είναι αρκετά συγκεκριμένη. Στον βουδισμό το πρόβλημα δεν είναι ενοχή που χρειάζεται άφεση, είναι άγνοια που χρειάζεται διάλυση· δεν υπάρχει νομοθέτης να σε συγχωρήσει γιατί δεν υπάρχει χρέος αυτής της μορφής. Σε κομφουκιανικό πλαίσιο το ερώτημα στήνεται γύρω από την καλλιέργεια μέσα σε σχέσεις, όχι γύρω από μια κατεστραμμένη φύση. Οπότε όταν η κοσμική Δύση ξαναβρίσκει «το προπατορικό αμάρτημα με άλλο όνομα», κατά βάση ξαναβρίσκει τη δική της χριστιανική κληρονομιά. Το ενδιαφέρον δεν είναι ότι κάποια αλήθεια για τον άνθρωπο επιστρέφει· είναι ότι μια πολύ τοπική γραμματική του εαυτού φαντάζει αναπόφευκτη.

    Permalink
  • xyrafi_tou_okam

    Μια ερώτηση που δεν την είδα να απαντιέται πουθενά στο νήμα: αν ο χριστιανισμός «είχε ήδη μία εξήγηση», γιατί χρειάστηκαν δύο χιλιάδες χρόνια για να ανακαλύψουμε ότι ένα μέρος αυτού που λεγόταν αμαρτία ήταν θυρεοειδής, κατάθλιψη ή απλώς πείνα; Η διάγνωση που λέει το ποστ ότι «χάνει τη λύτρωση» έχει το ασήμαντο πλεονέκτημα ότι κάποιες φορές διορθώνει στ' αλήθεια το πρόβλημα αντί να το ονομάζει.

    Permalink
  • xyrafi_tou_okam

    Ο παραλληλισμός ακούγεται κομψός μέχρι να ρωτήσεις τι θα τον διέψευδε. Η γνωστική προκατάληψη είναι μετρήσιμη: βάζεις κόσμο σε ένα πείραμα, βλέπεις το anchoring effect, το ξαναβλέπεις σε άλλο δείγμα, το διορθώνεις και μετράς αν έπεσε. Το προπατορικό αμάρτημα τι πρόβλεψη κάνει που να μπορεί να βγει λάθος; Το ότι δύο σχήματα περιγράφουν και τα δύο έναν ατελή άνθρωπο δεν τα κάνει το ίδιο πράγμα με άλλο όνομα. Ο μετεωρολόγος και ο μάντης μιλάνε και οι δύο για τη βροχή.

    Permalink
  • peplo_agnoias

    Νομίζω ότι το ποστ μπερδεύει δύο πράγματα που αξίζει να τα κρατήσουμε χωριστά, και η σύγχυση είναι όλο το βάρος του επιχειρήματος.

    • Το ένα είναι η περιγραφή: ο άνθρωπος είναι διαμορφωμένος, μεροληπτικός, εν μέρει αδιαφανής στον εαυτό του. Εδώ όντως οι δύο παραδόσεις λένε παρόμοια πράγματα.

    • Το άλλο είναι το τι οφείλουμε μετά. Η κοσμική ηθική δεν υπόσχεται «συγχώρεση» γιατί δεν δουλεύει με χρέος προς έναν νομοθέτη· δουλεύει με λόγους που μπορούμε να μοιραστούμε.

    Το να λες ότι προσφέρει «διάγνωση χωρίς συγχώρεση» προϋποθέτει ότι η συγχώρεση ήταν το ζητούμενο. Για ένα κοσμικό πλαίσιο το ζητούμενο είναι η επανόρθωση προς συγκεκριμένους ανθρώπους, όχι η άφεση από ψηλά. Διαφορετικό σχήμα, όχι ελλιπές.

    Permalink

Related discussions

  • Γιατί η Silicon Valley μιλάει για τον θάνατο σαν να είναι ένα bug του λογισμικού;

    Ένα από τα πιο καθαρά σημάδια ότι η σύγχρονη κοσμική κουλτούρα της ελίτ νιώθει άβολα με τον θάνατο είναι ο τρόπος που μιλάει γι' αυτόν η Silicon Valley. Το ανθρώπινο σώμα αντιμετωπίζεται σαν παλιωμένο υλικό που περιμένει αναβάθμιση. Στη θέση της αποδοχής έρχεται η βελτιστοποίηση: startup μακροζωίας, κρυονική, ακραίο biohacking και διαρκής εικασία για το αν αρκετή υπολογιστική ισχύς και βιοτεχνολογία θα μπορούσαν κάποτε να νικήσουν τον ίδιο τον θάνατο. Δισεκατομμυριούχοι του tech μιλούν με περηφά

  • Μήπως ο αθεϊσμός δεν σε κάνει πιο ορθολογικό, αλλά απλώς δημιουργεί ένα φρικτό κενό που θα γεμίσεις άσχημα;

    Ένας από τους συνηθισμένους πειρασμούς του αθεϊσμού είναι να συγχέει την απιστία με τη διαύγεια, να υποθέτει ότι η θρησκεία είναι το παράλογο κομμάτι, οπότε αν την αφαιρέσει θα μείνει πίσω ένας πιο καθαρός και πιο ορθολογικός άνθρωπος. Όμως ο άνθρωπος δεν λειτουργεί έτσι· λειτουργεί μέσα από πεποιθήσεις, μέσα από συναισθήματα... Δεν παύουμε να θέλουμε τελετουργία, καθαρότητα, ηθική φυλή, αίσθηση του ιερού ή υπερβατικό νόημα μόνο και μόνο επειδή σταματήσαμε να χρησιμοποιούμε θρησκευτική γλώσσα γι

  • Δεν πρέπει να συγκρίνουμε τον χριστιανισμό με ό,τι υπήρχε πριν, αντί για αυτό που χτίζουμε πάνω του;

    Μια από τις πιο παράξενες συνήθειες της σύγχρονης συζήτησης είναι ότι ο χριστιανισμός κρίνεται αποκλειστικά με τα ηθικά μέτρα του εικοστού πρώτου αιώνα, ενώ τα εναλλακτικά του κρίνονται με τον χριστιανισμό που βοήθησε να διαμορφωθούν αυτά τα μέτρα εξαρχής. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο χριστιανισμός είναι αθώος από κάθε αδικία. Έγιναν θρησκευτικοί πόλεμοι. Οι Εκκλησίες συσσώρευσαν εξουσία. Χριστιανοί καταδίωξαν χριστιανούς. Κάθε τίμια ανάγνωση της ιστορίας οφείλει να το αναγνωρίσει. Το ερώτημα είναι α

  • Μήπως ο καθολικός μονοθεϊσμός έκανε το σύμπαν ασφαλές να το μελετήσεις;

    Είναι εύκολο να αφηγηθεί κανείς την ιστορία της επιστήμης ως μια καθαρή ρήξη με τη θρησκεία. Ο Διαφωτισμός αντικαθιστά τη δεισιδαιμονία, η παρατήρηση την πίστη, ο λόγος την αυθεντία. Ακούγεται τακτοποιημένο, και κολακεύει τις σύγχρονες παραδοχές. Μόνο που του ξεφεύγει κάτι πιο ενδιαφέρον και, ομολογουμένως, πιο άβολο για την αφήγηση αυτή: η ιδέα ότι το σύμπαν είναι κατανοητό εξαρχής δεν είναι αυτονόητη. Είναι μεταφυσικός ισχυρισμός. Και ο καθολικός μονοθεϊσμός είναι ένας από τους βασικούς ιστορι

  • Είναι οι συντηρητικοί ιδιοκτήτες της Εκκλησίας;

    Βαρέθηκα τους συντηρητικούς να φέρονται σαν να τους ανήκει η Εκκλησία. Δεν τους ανήκει. Η Εκκλησία είναι παλιότερη από την πολιτική δεξιά, παλιότερη από τη νοσταλγία των «τραντ», παλιότερη από τον αμερικανικό πολιτισμικό πόλεμο, παλιότερη από την παράταξη που όλο πασχίζει να κάνει τα δικά της ένστικτα ορθοδοξία. Αν κοιτάξεις τη χριστιανική ιστορία αντί να γαντζώνεσαι σε ένα αγαπημένο της στιγμιότυπο, η μαρτυρία δείχνει το αντίθετο.

  • Μήπως ήρθε η ώρα να παραδεχτούμε ότι όλοι οι χριστιανοί είναι... χριστιανοί;

    Κάτι μου ήρθε στο μυαλό σήμερα. Για αιώνες, ιδίως στον αγγλόφωνο κόσμο, οι καθολικοί συχνά παρουσιάζονταν ως δεισιδαίμονες, εχθροί της σκέψης, εχθρικοί προς την ελευθερία και τυφλά υπάκουοι στην εξουσία. Ένα μέρος αυτού βγήκε από πραγματικές συγκρούσεις. Ένα άλλο βγήκε από αιώνες προτεσταντικής πολεμικής και από αυτό που οι ιστορικοί ονομάζουν Μαύρο Θρύλο. Όπως κι αν έχει, η εικόνα ρίζωσε βαθιά μέσα στη δυτική κουλτούρα.

  • Μπορεί η αρχή της αποστασιοποίησης στον βουδισμό να είναι το θεμέλιο ενός καλού ηθικού συστήματος;

    Ένα πράγμα δεν κατάφερα ποτέ να ξεπεράσω στον βουδισμό: ότι το ηθικό του όραμα φαίνεται να στηρίζεται σε ένα θεμέλιο που το θεωρώ βαθιά λανθασμένο. Δεν μιλώ για τις αρετές που καλλιεργεί. Η μη βία είναι καλή, η εγκράτεια είναι καλή, η υπομονή είναι καλή. Το να αρνείσαι να σε καταπιεί η απληστία ή ο θυμός είναι προφανώς καλό. Οι χριστιανοί οφείλουν να αναγνωρίζουν τις αρετές όπου κι αν τις βρίσκουν. Η ένστασή μου αφορά την αρχή που βρίσκεται κάτω από αυτές τις αρετές.

  • Είναι η ψυχοθεραπεία απλώς μια ελαττωματική εξομολόγηση;

    Ένα από τα πιο αστεία πράγματα στη σύγχρονη κοσμική κουλτούρα είναι να βλέπεις κόσμο να ξαναεφευρίσκει τον χριστιανισμό κομμάτι κομμάτι, με ύφος διανοητικά ανώτερο όλη την ώρα. Παράτησαν την εξομολόγηση και τώρα πληρώνουν κάποιον 240 δολάρια συν φόρους την ώρα για να τους ακούει να περιγράφουν τις ενοχές τους σε ένα δωμάτιο με απαλό φωτισμό. Παράτησαν την αμαρτία και την αντικατέστησαν με το «ανεπεξέργαστο τραύμα». Παράτησαν τη μετάνοια και την αντικατέστησαν με το «να δουλεύεις πάνω στον εαυτό