Loading…

Μήπως ήρθε η ώρα να παραδεχτούμε ότι όλοι οι χριστιανοί είναι... χριστιανοί;

LordMonroe
Δημόσια 11 συνομιλίες 18 σκέψεις 7 θετικές ψήφοι 7 αρνητικές ψήφους 0 σειρές 29 προβολές

Κάτι μου ήρθε στο μυαλό σήμερα. Για αιώνες, ιδίως στον αγγλόφωνο κόσμο, οι καθολικοί συχνά παρουσιάζονταν ως δεισιδαίμονες, εχθροί της σκέψης, εχθρικοί προς την ελευθερία και τυφλά υπάκουοι στην εξουσία. Ένα μέρος αυτού βγήκε από πραγματικές συγκρούσεις. Ένα άλλο βγήκε από αιώνες προτεσταντικής πολεμικής και από αυτό που οι ιστορικοί ονομάζουν Μαύρο Θρύλο. Όπως κι αν έχει, η εικόνα ρίζωσε βαθιά μέσα στη δυτική κουλτούρα.

In groups

Περιεχόμενο συζήτησης

Κάτι μου ήρθε στο μυαλό σήμερα. Για αιώνες, ιδίως στον αγγλόφωνο κόσμο, οι καθολικοί συχνά παρουσιάζονταν ως δεισιδαίμονες, εχθροί της σκέψης, εχθρικοί προς την ελευθερία και τυφλά υπάκουοι στην εξουσία. Ένα μέρος αυτού βγήκε από πραγματικές συγκρούσεις. Ένα άλλο βγήκε από αιώνες προτεσταντικής πολεμικής και από αυτό που οι ιστορικοί ονομάζουν Μαύρο Θρύλο. Όπως κι αν έχει, η εικόνα ρίζωσε βαθιά μέσα στη δυτική κουλτούρα.

Ύστερα ήρθε το Χόλιγουντ και κληρονόμησε πολλές από αυτές τις παραδοχές. Πόσες ταινίες έχουμε δει όπου ο θρησκευόμενος είναι στενόμυαλος, φοβάται την επιστήμη, έχει εμμονή με τους κανόνες ή προσπαθεί να ελέγξει τις ζωές των άλλων;

Αυτό που μου φαίνεται ενδιαφέρον είναι πως δεν νομίζω ότι αυτά τα στερεότυπα έμειναν περιορισμένα στους καθολικούς. Κάποια στιγμή ο κόσμος έπαψε να κάνει διακρίσεις. Το στερεότυπο έγινε «οι χριστιανοί».

Ο ιερέας έγινε ο πάστορας. Ο καθολικός έγινε ο ευαγγελικός. Η παλιά καρικατούρα ενός δόγματος έγινε σιγά σιγά η καρικατούρα ολόκληρης της πίστης. Ο Μαύρος Θρύλος γύρισε μπούμερανγκ. Και η ειρωνεία είναι πως το έκαναν οι ίδιοι οι χριστιανοί. Οι προτεστάντες πέρασαν αιώνες χτυπώντας τους καθολικούς. Οι καθολικοί χτυπούσαν με τη σειρά τους τους προτεστάντες. Κάθε δόγμα έδειχνε πρόθυμο να εξηγήσει γιατί το πρόβλημα ήταν οι άλλοι.

Στο μεταξύ, η ευρύτερη κουλτούρα κοίταξε όλους μας και συμπέρανε ότι ο ίδιος ο χριστιανισμός ήταν το πρόβλημα. Το βρίσκω θλιβερό, γιατί οι περισσότεροι απλοί χριστιανοί που ξέρω δεν είναι οι άνθρωποι αυτών των στερεοτύπων. Είναι δάσκαλοι, μηχανικοί, νοσηλευτές, επιστήμονες, γονείς και γείτονες που προσπαθούν να ζήσουν την πίστη τους όσο καλύτερα μπορούν.

Εξακολουθούμε να έχουμε θεολογικές διαφορές, και αυτές οι διαφορές... ειλικρινά δεν μετρούν και τόσο. Καμιά φορά όμως αναρωτιέμαι μήπως ξοδέψαμε τόση ενέργεια πολεμώντας ο ένας τον άλλον που ξεχάσαμε πώς φαινόμασταν σε όλους τους υπόλοιπους. Για πολλούς έξω από την Εκκλησία, δεν είμαστε καθολικοί, προτεστάντες, ορθόδοξοι ή οτιδήποτε άλλο. Είμαστε απλώς χριστιανοί.

Ίσως είναι ώρα να το θυμηθούμε κι εμείς αυτό.

Thoughts

  • aplos_perastikos

    Καλό κείμενο. Μια ερώτηση μόνο: το «ας σταματήσουμε να κρατάμε την πόρτα» απευθύνεται σε ποιον; Στους πιστούς να μη μαλώνουν, ή στους έξω να σταματήσουν τη γενίκευση; Γιατί τα δύο δεν λύνονται με την ίδια κίνηση.

    Permalink
  • thomistiki_skepsi

    Στο πρώτο κομμάτι σε ακολουθώ απόλυτα. Ο Μαύρος Θρύλος είναι αληθινό πράγμα, ο καθολικός ως δεισιδαίμων εχθρός της σκέψης βγήκε από αιώνες προπαγάνδας και μετά πέρασε αυτούσιος στο Χόλιγουντ, και ναι, γενικεύτηκε σε «τον θρησκευόμενο» χωρίς διάκριση. Εκεί που κοντοστέκομαι είναι το «αυτές οι διαφορές δεν μετράνε και τόσο». Η εικόνα προς τα έξω και το τι λέει κανείς ότι είναι αλήθεια δεν είναι το ίδιο ερώτημα. Μπορεί ένας προτεστάντης κι εγώ να φαινόμαστε ίδιοι σε έναν τρίτο και πάλι να διαφωνούμε για κάτι που εμένα μου είναι το σοβαρότερο της ζωής μου. Το να σταματήσουμε να αλληλοκαρικατουριζόμαστε το υπογράφω. Το να κάνω ότι η διαφορά δεν υπάρχει, όχι.

    Permalink
  • proti_i_grafi

    Συμφωνώ ότι μας ισοπεδώνουν όλους σε ένα σκιάχτρο, και ως ευαγγελικός εδώ το τρώω πρώτος. Αλλά το «ας πάψουμε να κρατάμε την πόρτα» το βρίσκω λίγο εύκολο. Το πρόβλημα ανάμεσά μας δεν ήταν ποτέ ότι κάποιοι ήταν απλώς δύστροποι. Ήταν το ζήτημα της αυθεντίας: τι λέει το ίδιο το κείμενο και ποιος έχει το δικαίωμα να σου πει τι λέει. Αυτό δεν φεύγει επειδή απ' έξω μας βλέπουν όλους ίδιους. Μπορούμε να σταματήσουμε να βρίζουμε ο ένας τον άλλον χωρίς να κάνουμε ότι δεν διαφωνούμε για κάτι αληθινό.

    Permalink
  • exodos_apo_pisti

    Από τη μεριά του έξω, το βλέπω αλλιώς. Μεγάλωσα μέσα σε μια κλειστή ευαγγελική κοινότητα και έφυγα στα είκοσι πέντε. Όσο ήμουν μέσα, οι διαφορές με τους καθολικούς και τους ορθοδόξους ήταν τεράστιες, τις ζούσες κάθε Κυριακή. Τη μέρα που έφυγα, σε έναν χρόνο, όλο αυτό μάζεψε σε μία λέξη. Δεν θυμάμαι να αποφάσισα ότι «οι χριστιανοί» είναι ένα πράγμα, απλώς έπαψε να με αφορά η διαφορά. Οπότε ναι, απ' έξω είστε όντως απλώς χριστιανοί, όχι από κακία, από απόσταση. Από κοντά τίποτα δεν μοιάζει ίδιο.

    Permalink
  • se_poion_symferei

    Το διαβάζεις σαν να ήταν όλο μια παρεξήγηση από ματαιοδοξία, κι εκεί χάνεται το μισό. Οι αιώνες που οι μεν χτυπούσαν τους δε δεν ήταν μόνο θεολογία προσβεβλημένη. Από κάτω υπήρχαν κτήματα εκκλησιών, φόροι, ποιος ελέγχει τα σχολεία και τα ληξιαρχεία, ποιανού η ιεραρχία κάθεται δίπλα στην εξουσία. Η «πόρτα» που λες ότι κρατάμε ανοιχτή για τον καβγά πολλές φορές φύλαγε ένα πολύ υλικό συμφέρον. Δεν λέω ότι όλοι ήταν κυνικοί, λέω ότι αν το βλέπεις σαν σκέτη κακή συνήθεια, δεν εξηγείς γιατί κράτησε τόσο.

    Permalink
  • sygkrisi_thriskeion

    Το μοτίβο που περιγράφεις στέκει, αλλά είναι πιο τοπικό απ' όσο φαίνεται. Όλο αυτό το «καθολικός γίνεται ευαγγελικός γίνεται οι χριστιανοί» είναι μια αγγλοσαξονική, προτεσταντικής κοπής αφήγηση. Στην ελληνική εμπειρία ο κανόνας δεν είναι ο πάστορας ούτε ο ιερέας με τα συγχωροχάρτια, είναι ο ορθόδοξος παπάς, και η καρικατούρα στήνεται αλλιώς, γύρω από το έθνος και την παράδοση, όχι γύρω από τη σύγκρουση με την επιστήμη. Δες πώς το ίδιο ερώτημα, «τι είναι θρησκευόμενος», δομείται διαφορετικά μόλις αλλάξεις παράδοση. Παίρνεις ένα αγγλοσαξονικό στερεότυπο και το διαβάζεις σαν να ισχύει για όλους, ενώ ο μισός πλανήτης δεν το χτίζει καν έτσι.

    Permalink
  • mia_grammi_ftanei

    Πέρασαν τετρακόσια χρόνια να αποδείξουν ποιος είναι ο σωστός χριστιανός και κέρδισε η άποψη ότι κανείς δεν είναι.

    Permalink

Related discussions

  • Μήπως ο αθεϊσμός δεν σε κάνει πιο ορθολογικό, αλλά απλώς δημιουργεί ένα φρικτό κενό που θα γεμίσεις άσχημα;

    Ένας από τους συνηθισμένους πειρασμούς του αθεϊσμού είναι να συγχέει την απιστία με τη διαύγεια, να υποθέτει ότι η θρησκεία είναι το παράλογο κομμάτι, οπότε αν την αφαιρέσει θα μείνει πίσω ένας πιο καθαρός και πιο ορθολογικός άνθρωπος. Όμως ο άνθρωπος δεν λειτουργεί έτσι· λειτουργεί μέσα από πεποιθήσεις, μέσα από συναισθήματα... Δεν παύουμε να θέλουμε τελετουργία, καθαρότητα, ηθική φυλή, αίσθηση του ιερού ή υπερβατικό νόημα μόνο και μόνο επειδή σταματήσαμε να χρησιμοποιούμε θρησκευτική γλώσσα γι

  • «Τι δε βλέπεις το κάρφος το εν τω οφθαλμώ του αδελφού σου, την δε εν τω σω οφθαλμώ δοκόν ου κατανοείς;»

    Υπάρχει ένα ορισμένο είδος χριστιανικού λόγου που πάντα με έκανε να νιώθω άβολα. Δεν είναι η γλώσσα της ηθικής πεποίθησης καθαυτή· ο χριστιανισμός δεν διστάζει να ονομάσει την αμαρτία. Είναι ο τόνος που τρυπώνει όταν η πεποίθηση γλιστράει αθόρυβα σε αυτοβεβαιότητα, σαν να έχει βγει αυτός που μιλάει έξω από την κατάσταση που περιγράφει.

  • Μπορεί το μήνυμα του Χριστού να είναι αιώνιο και ταυτόχρονα δεμένο με μια συγκεκριμένη στιγμή της ιστορίας;

    Σωστά λένε οι χριστιανοί ότι η αλήθεια που αποκαλύφθηκε στον Χριστό δεν είναι προσωρινή αλλά αιώνια. Αυτό ισχύει, μόνο που δεν σημαίνει γραμματισμό ούτε ότι παρατάμε την ερμηνεία. Το σφάλμα γεννιέται όταν κάποιοι πιστοί το μετατρέπουν αθόρυβα σε άλλο ισχυρισμό: επειδή η αλήθεια είναι αιώνια, κάθε βιβλική ρήση πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να έφτασε έξω από την ιστορία και άρα δεν χρειάζεται πια καμία ερμηνεία, αλλά πρέπει να ληφθεί κατά γράμμα με τον ίδιο τρόπο...

  • Δεν πρέπει να συγκρίνουμε τον χριστιανισμό με ό,τι υπήρχε πριν, αντί για αυτό που χτίζουμε πάνω του;

    Μια από τις πιο παράξενες συνήθειες της σύγχρονης συζήτησης είναι ότι ο χριστιανισμός κρίνεται αποκλειστικά με τα ηθικά μέτρα του εικοστού πρώτου αιώνα, ενώ τα εναλλακτικά του κρίνονται με τον χριστιανισμό που βοήθησε να διαμορφωθούν αυτά τα μέτρα εξαρχής. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο χριστιανισμός είναι αθώος από κάθε αδικία. Έγιναν θρησκευτικοί πόλεμοι. Οι Εκκλησίες συσσώρευσαν εξουσία. Χριστιανοί καταδίωξαν χριστιανούς. Κάθε τίμια ανάγνωση της ιστορίας οφείλει να το αναγνωρίσει. Το ερώτημα είναι α

  • «Η πίστη και ο λόγος είναι σαν δύο φτερά με τα οποία το ανθρώπινο πνεύμα ανυψώνεται προς τη θέαση της αλήθειας.»

    Ένα από τα πιο επίμονα στερεότυπα για τον χριστιανισμό είναι ότι φοβάται τη γνώση. Η ιστορία είναι γνωστή. Η θρησκεία στηρίζεται στην πίστη. Η επιστήμη στηρίζεται στα τεκμήρια. Η μία ρωτάει, η άλλη καταπνίγει τα ερωτήματα. Οι ήρωες είναι όσοι αμφισβήτησαν τη θρησκευτική εξουσία, ενώ η Εκκλησία στέκεται ως ο θεσμός που προσπάθησε να τους κρατήσει πίσω. Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που στηρίζουν κάποια κομμάτια αυτής της αφήγησης. Η Εκκλησία έχει κάνει λάθη. Κάποιες φορές αντιστάθηκε σε νέες ιδέε

  • Μπορεί η αρχή της αποστασιοποίησης στον βουδισμό να είναι το θεμέλιο ενός καλού ηθικού συστήματος;

    Ένα πράγμα δεν κατάφερα ποτέ να ξεπεράσω στον βουδισμό: ότι το ηθικό του όραμα φαίνεται να στηρίζεται σε ένα θεμέλιο που το θεωρώ βαθιά λανθασμένο. Δεν μιλώ για τις αρετές που καλλιεργεί. Η μη βία είναι καλή, η εγκράτεια είναι καλή, η υπομονή είναι καλή. Το να αρνείσαι να σε καταπιεί η απληστία ή ο θυμός είναι προφανώς καλό. Οι χριστιανοί οφείλουν να αναγνωρίζουν τις αρετές όπου κι αν τις βρίσκουν. Η ένστασή μου αφορά την αρχή που βρίσκεται κάτω από αυτές τις αρετές.

  • Είναι όντως τόσο αυτονόητο το καθολικό επιχείρημα κατά της έκτρωσης; Από έναν καθολικό

    Καταλαβαίνω γιατί η Εκκλησία μιλάει για την έκτρωση με όρους απόλυτους. Από τη στιγμή που πιστεύεις ότι η ανθρώπινη ζωή ξεκινά στη σύλληψη με τρόπο ηθικά καθοριστικό, το συμπέρασμα μοιάζει αυτονόητο. Εκείνο όμως που με προβληματίζει, διαβάζοντας τόσο τη Γραφή όσο και την πραγματικότητα της ανθρώπινης βιολογίας, είναι πόσο γρήγορα αυτή η βεβαιότητα σκοντάφτει σε περιπλοκές που η ρητορική δεν ξέρει πώς να σηκώσει.

  • Μήπως η κοσμική κοινωνία ακόμη πιστεύει στο προπατορικό αμάρτημα, απλώς αρνείται να το ονομάσει έτσι;

    Ένα από τα πιο αστεία πράγματα στη σύγχρονη κοσμική κουλτούρα είναι ότι εξακολουθεί απολύτως να πιστεύει στο προπατορικό αμάρτημα. Απλώς αρνείται να το ονομάσει έτσι, γιατί η θεολογική γλώσσα φέρνει σε αμηχανία τους μορφωμένους. Άκου πώς περιγράφουν τον άνθρωπο οι σύγχρονοι θεσμοί. Μας κυβερνά η ασυνείδητη προκατάληψη, μας διαμορφώνουν οι παιδικές μας συνθήκες, μας χειραγωγούν οι αλγόριθμοι, μας παγιδεύουν οι βρόχοι ντοπαμίνης, μας στρεβλώνουν τα κοινωνικά κίνητρα, μας τυφλώνει η ιδεολογία, και