Một số tác phẩm fantasy đắt đỏ nhất từng được đưa lên màn ảnh lại trống rỗng hơn cả những tác phẩm hạn hẹp hơn ra đời trước đó. Không phải vì người xem âm thầm thích sự rẻ tiền. Mà vì sự dư dả là một thứ thay thế tồi tệ cho khả năng phán đoán và việc kể chuyện hay
Game of Thrones thời đầu có chút tiền, nhưng cũng có giới hạn của nó. Các cảnh quay phải đẩy cốt truyện tiến lên, và chủ yếu xoay quanh nhân vật. Phần lớn là những cuộc đối thoại giữa các nhân vật, ít cảnh hành động, ít trận chiến (mùa 1 gần như không có trận nào) và chủ yếu hé lộ những gợi ý tinh tế về những gì đang diễn ra. Nhưng họ tập trung vào cốt truyện, chính bộ tiểu thuyết đã cung cấp cái chất đó. Các mùa về sau ngày càng trông giống một bộ phim tin rằng chỉ riêng quy mô là đủ để gánh sức nặng cảm xúc. Những trận chiến lớn hơn xuất hiện. Năng lượng sự kiện nhiều hơn xuất hiện. Cái cảm giác về câu chuyện thì mỏng dần đi. Còn các quyết định thì ngớ ngẩn.
Đó mới là bài học hữu ích. Sự hạn chế không tự nhiên tạo ra tài năng một cách thần kỳ. Ngân sách không nhất thiết phải là cái giới hạn đó, nhưng nó giúp ích. Nó buộc người ta phải ưu tiên và khiến khả năng phán đoán yếu kém khó che giấu hơn. Nếu không thể vung tiền để thoát khỏi một cảnh quay dở, bạn buộc phải quyết định xem tác phẩm thực sự dựa vào điều gì. Liệu nó có phải là câu chuyện về con người, động cơ, sự phản bội, khát khao, nỗi sợ và cái giá phải trả? Bạn không thể chỉ CGI thật nhiều với những trận chiến và pha hành động ngầu để khiến người xem cảm nhận được điều gì đó.
Sự dư dả làm thay đổi cám dỗ. Một khi có thể tràn ngập màn ảnh bằng quy mô, người ta dễ thôi không còn giải các vấn đề khó bằng cách suy nghĩ nữa. Bạn bắt đầu chỉ ném tiền vào các vấn đề, thêm CGI, thêm diễn viên, bối cảnh xịn hơn. Những cảnh yếu được che lấp bằng chuyển động. Động cơ nhân vật mỏng manh bị chôn vùi dưới đà phim. Khán giả có thể vẫn thấy bị kích thích, nhưng sự kích thích không phải là một thứ giống với sự tự tin về kịch tính. Một tác phẩm bắt đầu trông đắt tiền đúng vào lúc nó không còn tin vào cái lõi con người của chính mình.
Đó là lý do vì sao những tác phẩm fantasy nhỏ hơn lại có thể cho cảm giác lành mạnh hơn. Khi một bộ phim không thể dựa vào cao trào liên tục, đối thoại buộc phải có sức nặng. Nhân vật dẫn dắt bộ phim, chứ không phải các cảnh hành động. Một căn phòng, một bộ trang phục, hay một khoảng lặng phải được suy tính rất kỹ trước khi làm ra, nên rất nhiều chi tiết được dồn vào đó. Vấn đề không phải là ngân sách thấp thì trong sạch hơn, chúng cũng có thể dở tệ. Vấn đề là giới hạn phơi bày ra việc liệu những người sáng tạo có biết điều gì mới là quan trọng khi cỗ máy không thể cứu họ hay không.
Ta có thể thấy điều đó ngay trong chính vũ trụ Game of Thrones. Sau khi chẳng học được điều gì từ cái kết tệ hại của GOT, HBO quyết định ném thêm còn nhiều tiền hơn nữa để làm một series với nhiều rồng hơn và còn NHIỀU CGI hơn nữa. Khỏi phải nói, fan chẳng ấn tượng gì và cái fandom thì gần như đang buông xuôi với ASOIAF
Cho đến khi...
A Knight of the Seven Kingdoms. Nếu bạn chưa xem thì hãy xem đi. Nó tuyệt vời. Ngắn vậy đó, ít tập vậy đó mà tập nào cũng đầy ắp chi tiết. Diễn viên rất tâm huyết với vai diễn của mình, và gần như tất cả họ đều không nổi tiếng (Bertie Carvel là một ngoại lệ).
Cốt truyện hợp lý, nhân vật hợp lý, vài cảnh đánh nhau được suy tính RẤT RẤT kỹ, áo giáp và vũ khí cũng hợp lý... Mọi thứ đều tuyệt. Và nó khiến bạn cảm nhận được điều gì đó, khiến bạn thấy xúc động và được truyền cảm hứng.
Kết luận
Tôi không được bộ phận PR của A Knight of the Seven Kingdoms trả tiền đâu. Ước gì được, vì tôi đang làm việc này miễn phí. Nhưng so với các mùa sau của GOT và toàn bộ House of the Dragon, nó là một bất ngờ vô cùng dễ chịu. Nó cho thấy sự vĩ đại có thể đạt được với ít ngân sách hơn khi bạn tập trung vào việc kể chuyện hay và nhân vật. Nó cho thấy điều mà các nhà viết kịch đã biết từ tận thời Hy Lạp. Rằng câu chuyện và nhân vật mới là chìa khóa. Không phải CGI, không phải hành động.