Sıradan insanların milyarderler hakkında düşünürken yaptığı bir hata, onların hâlâ üst orta sınıftan insanlar gibi parayla ilişki kurduğunu varsaymaktır. Kurmuyorlar. Yılda 90 bin dolar kazanan bir hane için 50 bin dolar daha hayatı maddeten değiştirir. 500 bin dolar kazanan biri için birkaç yüz bin dolar daha hâlâ seçenekleri, statüyü, okulları, mahalleleri, stres düzeyini değiştirir. Ama aşırı zenginliğe ulaştığınızda tüketim mesele olmaktan çıkar; çünkü insan tüketiminin sınırları vardır. Satın alabileceğiniz şeyin bir miktarı var ve epeyce erken bir tavana ulaşıyorsunuz.
Bir milyarderin yedinci bir malikâneye ihtiyacı, sıradan birinin sağlık hizmetine ya da daha düşük kiraya ihtiyacı gibi değildir. 40 milyar dolar ile 70 milyar dolar arasındaki fark yaşam tarzı değildir. O seviyede bir sürü malikâneniz ve yatınız olabilir. Bu düzeydeki zenginlik kişisel finanstan çok jeopolitik güç gibi davranır. Asıl önemli olmaya başlayan şey görece sahipliktir: varlıkların, kurumların, toprağın, medyanın, altyapının, siyasi nüfuzun ve gelecekteki nakit akışlarının ne kadarını siz ve dostlarınız herkese kıyasla denetliyor. Bunu bir kavradığınızda, elit davranışların çoğu daha anlamlı gelmeye başlar.
Küçülen bir ekonomi, ultra zenginlerin sahiplik payı bu daralma sırasında artıyorsa onlar için kötü değildir. Ekonomi %15 küçülse bile varlıklardaki sıkıntı büyük sermaye sahiplerinin daha da fazla konut, şirket, tarım arazisi, medya ya da altyapı toplamasına izin veriyorsa, pasta küçülmesine rağmen düşüşten eskisinden daha güçlü çıkabilirler. Yatlarını, malikânelerini satmazlar... Günlük hayatlarında hiçbir şey değişmez, ama bizimkinde değişir. Sıradan insanlar durgunlukları travmatik olaylar olarak yaşar. Büyük sermaye ise çoğu zaman onları satın alma ortamları olarak yaşar.
İşte bu yüzden istikrarsızlık dönemleri çoğu kez yoğunlaşmayı bozmak yerine hızlandırır. Mesela Covid milyarderleri her zamankinden daha zengin yaptı. İşçiler pazarlık gücünü yitirir. Varlıklar aşağı doğru yeniden fiyatlanır. Devasa rezervlerin üstünde oturanlar, birden nakde, krediye ya da işe ihtiyaç duyan herkes üzerinde kaldıraç kazanır.
Yani bir dahaki sefere biri size ülkenin iş insanları ya da milyarderler tarafından yönetilmesinin harika olduğunu, çünkü iş çevirmeyi bildiklerini söylediğinde, belki ekonomi iyi gitmeden de onların kazanabileceğini hatırlatın. Hatta çoğu zaman, ekonominin pastasından bu kadar büyük dilimlere zaten sahip olanlar için, ideal olarak daha az düzenlemeli daha fakir bir ekonomi idealdir. Orta sınıfı ipotek, market alışverişi için para bulmak adına paylarını iskontoyla satmaya zorlar... Üstelik onlar herhangi bir sebeple satmak için hiçbir baskıyla karşılaşmazken.