Google chạy tốt. Tôi nói luôn điều đó cho xong, vì phần còn lại sẽ chẳng tử tế gì đâu. Search và ads in tiền ở quy mô khiến các công ty khác trông như mấy quầy bán nước chanh, Kubernetes ra đời từ đó, paper về transformer ra đời từ đó, tài năng thì đúng là giỏi thật. Đây là những người có thể đi bất cứ đâu. Họ chọn Google, và rồi một điều kỳ lạ xảy ra với họ.
Họ trở nên thoải mái. Không phải thoải mái bình thường. Mà là bị gây mê. Cứ vài chục bước chân lại có một cái microkitchen, đó không phải đãi ngộ, đó là một chiến lược cách ly. Bạn sẽ không bao giờ ở cách quá xa một vòi cold brew và một rổ hạnh nhân single-origin, và bạn sẽ không bao giờ, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, phải nếm cái cảm giác khó chịu xuất hiện ngay trước khi ship một thứ gì đó. Việc gì phải thế. Thứ đó đã được lo liệu. Mọi thứ đều được lo liệu. Ads trả cho toàn bộ chuyện này.
Thế là bạn có cái mẫu người điển hình. Một anh L6 ba năm rồi chưa merge cái gì lên prod nhưng viết được một cái design doc đầy sức nặng, kín kẽ đến mức không thể bắt bẻ, cross-link đẹp đẽ đến nỗi bốn team reorg lại quanh một hệ thống sẽ chẳng bao giờ tồn tại. Cái doc mới là sản phẩm bàn giao. Nó là alpha và omega, là khởi đầu và là kết thúc. Cái doc luôn luôn mới là sản phẩm bàn giao. Còn sản phẩm thật ra chỉ là cái promo packet, và ngay khi packet được duyệt, thứ mà nó mô tả bị giao cho một manager làm dự án cho thực tập sinh, mục ruỗng trong backlog rồi được ship thẳng ra nghĩa địa.
Và quả là một nghĩa địa...
...Reader. Inbox, vốn tốt hơn Gmail mà họ vẫn khai tử. Stadia. Chín cái app chat khác nhau, mỗi cái đặt tên bằng một biến thể nghe có vẻ quan trọng nào đó của Hangouts, Allo, Duo, và Chat, mỗi cái ra mắt để giúp ai đó được promo rồi bị bỏ rơi ngay cái ngày packet được duyệt. Có hẳn một website tồn tại chỉ để đếm số, và nó cuộn mãi không dừng. Đây chính là promo-driven development. Bạn không build để giải quyết một vấn đề, bạn build để leo lên L7, và một khi đã lên L7 thì điều tử tế nhất bạn có thể làm cho sản phẩm là để yên cho nó.
Rồi cách họ ăn nói tự tố cáo họ. Rest and vest, nói thẳng ra miệng, như một động từ, ở thì hiện tại, bởi một người trưởng thành đàng hoàng. Cái thời gian 20 phần trăm biến thành thời gian 120 phần trăm, rồi thành 0 phần trăm một khi cổ phiếu đã làm hết việc giùm. Câu "Tôi làm ở Google" được triển khai như cả một nhân cách trong một bữa tiệc tối, bởi một người có tính năng cuối cùng từng ship còn già hơn đứa bé đang tập đi ở bàn bên cạnh.
Đây mới là phần nhói lòng. Những công việc thuở đầu là thật, infra là thật, comp thì xứng đáng, vòng phỏng vấn thì khó. Google đã xây được thứ duy nhất còn khó hơn cả một sản phẩm tuyệt vời. Nó xây một nơi tốt đến mức những người thông minh nhất của nó quyết định rằng đặt chân vào được đã là thành tựu, và cái tấm thẻ ấy vẫn cứ in ra danh giá rất lâu sau khi tham vọng đã ngừng in ra bất cứ thứ gì. Và họ ổn cả thôi, miễn là ads còn cấp tiền cho toàn bộ chuyện này...
