Loading…

Μπορεί το μήνυμα του Χριστού να είναι αιώνιο και ταυτόχρονα δεμένο με μια συγκεκριμένη στιγμή της ιστορίας;

LordMonroe
Δημόσια 14 συνομιλίες 20 σκέψεις 15 θετικές ψήφοι 7 αρνητικές ψήφους 0 σειρές 47 προβολές

Σωστά λένε οι χριστιανοί ότι η αλήθεια που αποκαλύφθηκε στον Χριστό δεν είναι προσωρινή αλλά αιώνια. Αυτό ισχύει, μόνο που δεν σημαίνει γραμματισμό ούτε ότι παρατάμε την ερμηνεία. Το σφάλμα γεννιέται όταν κάποιοι πιστοί το μετατρέπουν αθόρυβα σε άλλο ισχυρισμό: επειδή η αλήθεια είναι αιώνια, κάθε βιβλική ρήση πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να έφτασε έξω από την ιστορία και άρα δεν χρειάζεται πια καμία ερμηνεία, αλλά πρέπει να ληφθεί κατά γράμμα με τον ίδιο τρόπο...

In groups

Περιεχόμενο συζήτησης

Σωστά λένε οι χριστιανοί ότι η αλήθεια που αποκαλύφθηκε στον Χριστό δεν είναι προσωρινή αλλά αιώνια. Αυτό ισχύει, μόνο που δεν σημαίνει γραμματισμό ούτε σημαίνει ότι παρατάμε την ερμηνεία. Το σφάλμα γεννιέται όταν κάποιοι πιστοί το μετατρέπουν αθόρυβα σε άλλον ισχυρισμό: επειδή η αλήθεια είναι αιώνια, κάθε βιβλική ρήση πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να έφτασε έξω από την ιστορία και άρα δεν χρειάζεται πια καμία ερμηνεία, αλλά πρέπει να ληφθεί κατά γράμμα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο πριν από 2000 χρόνια όπως και σήμερα. Αυτό δεν είναι πιστότητα. Είναι άρνηση να παρθεί στα σοβαρά η μορφή της αποκάλυψης. Είναι άρνηση να αξιοποιηθεί η ίδια η λογική που μας χάρισε ο Θεός.

null
Η πίστη και ο λόγος είναι σαν δύο φτερά με τα οποία το ανθρώπινο πνεύμα ανυψώνεται προς τη θεωρία της αλήθειας· και ο Θεός έβαλε στην ανθρώπινη καρδιά την επιθυμία να γνωρίσει την αλήθεια—με μια λέξη, να γνωρίσει τον ίδιο—ώστε, γνωρίζοντας και αγαπώντας τον Θεό, άντρες και γυναίκες να φτάσουν και στην πληρότητα της αλήθειας για τον εαυτό τους. - Πάπας Ιωάννης Παύλος Β'

Ο Θεός αποκαλύφθηκε σε μια συγκεκριμένη στιγμή και μίλησε μέσα από ανθρώπους, σε μια γλώσσα, μέσα σε μια ιστορία, υπό ορισμένες συνθήκες, και τελικά μέσα από την ίδια την Ενσάρκωση. Ο Λόγος έγινε σάρκα, και αυτό σημαίνει ότι η αποκάλυψη ήρθε μέσα στον χρόνο σκόπιμα. Το πλαίσιο είναι μέρος του τρόπου που ο Θεός διάλεξε να μιλήσει. Γι' αυτό και ΣΥΝΟΨΙΣΕ τον ΝΟΜΟ, για να ξεκαθαρίσει πώς να τον ερμηνεύουμε. Πρέπει να ερμηνεύουμε τους νόμους και το μήνυμά του μέσα από αυτούς τους φακούς. Μαζί και τις επιστολές του Παύλου.

Γι' αυτό και ο ισοπεδωτικός γραμματισμός είναι τόσο φτωχή προσέγγιση. Περνάει την πνευματική τεμπελιά για πιστότητα και υποκρίνεται πως υπακοή σημαίνει να αρνείσαι να σκεφτείς, να αρνείσαι την πολυτέλεια του πλαισίου και της προοπτικής που ΕΜΕΙΣ έχουμε τώρα και που το άμεσο ακροατήριο του Ιησού ΔΕΝ είχε. Όμως η Εκκλησία δεν είχε ποτέ την πολυτέλεια να ζει έτσι. Η χριστιανική ζωή έθεσε αμέσως ερωτήματα που η σκέτη επανάληψη δεν μπορούσε να λύσει. Τι γίνεται με τους εθνικούς; Τι γίνεται με τον μωσαϊκό νόμο; Τι γίνεται με κοινότητες που ζουν υπό άλλες συνθήκες και πιέσεις; Η ανάγκη της ερμηνείας δεν ήρθε με τον σύγχρονο φιλελευθερισμό. Ήρθε με την ίδια τη ζωή της Εκκλησίας.

Ο γραμματισμός δεν είναι καν παραδοσιακός. Από την πρώτη κιόλας στιγμή οι Πατέρες της Εκκλησίας ήταν ξεκάθαροι πως μεγάλο μέρος της Βίβλου είναι μεταφορικό ή αλληγορικό στη φύση του και πρέπει να ερμηνευτεί. Το βιβλίο ΔΕΝ ήταν φτιαγμένο για να διαβάζεται χωρίς πλαίσιο και διδασκαλία. Γι' αυτό υπάρχει η Εκκλησία. Είναι προτεσταντική επινόηση να το παίρνεις κατά γράμμα και να το βάζεις πάνω από την ερμηνεία, σε μια προσπάθεια να υπονομευτεί η επιρροή της Εκκλησίας. Και πέτυχε το αντίθετο, έτσι δεν είναι; Ούτε ο Λούθηρος θα υποστήριζε τον γραμματισμό που βλέπεις τους ευαγγελικούς να προωθούν στις ΗΠΑ. Ούτε ο Λούθηρος δεν θα κοιτούσε τα δεδομένα που έχουμε σήμερα και θα έλεγε ακόμα «ναι, η γη είναι 6000 χρονών».

Και το ειρωνικό είναι πως οι γραμματιστές δεν εφαρμόζουν καν τον γραμματισμό με συνέπεια. Μόλις ένα εδάφιο γίνει βολικό, να σου πάλι η ερμηνεία. «Αυτό ήταν συμβολικό.» «Αυτό ήταν πολιτισμικό.» «Αυτό εκπληρώθηκε.» Ακριβώς. Αυτό λέγεται ερμηνευτική. Η Εκκλησία απλώς έχει την εντιμότητα να παραδεχτεί ότι η ερμηνεία είναι αναπόφευκτη, αντί να προσποιείται πως ο κάθε τυχάρπαστος με μια Βίβλο μελέτης διαβάζει τη Γραφή με κάποιον τέλεια «αυτονόητο» τρόπο.

Και κοίτα το αποτέλεσμα. Αν η Βίβλος ερμήνευε όντως τον εαυτό της με τον τρόπο που ισχυρίζονται οι ευαγγελικοί, ο προτεσταντισμός δεν θα είχε εκραγεί σε χιλιάδες δόγματα που αλληλοαναιρούνται, με το καθένα να ισχυρίζεται πως το Άγιο Πνεύμα ενέκρινε προσωπικά τη δική του ανάγνωση.

Η Εκκλησία κατάλαβε από την αρχή πως η Γραφή έπρεπε να διαβάζεται μαζί με την ιστορία, την παράδοση, τη φιλοσοφία και τη διδασκαλία. Ο Αυγουστίνος, ο Ακινάτης, οι Πατέρες, κανένας τους δεν αντιμετώπισε τη Βίβλο σαν εγχειρίδιο θεϊκών οδηγιών. Ο χριστιανισμός επιβίωσε 2.000 χρόνια κρατώντας τις αποχρώσεις. Και μετά εμφανίζεται ο σύγχρονος φονταμενταλισμός και κάνει σαν η πίστη να σημαίνει να αρνείσαι με περηφάνια το πλαίσιο, τη μελέτη και τη στοιχειώδη φιλολογική κατανόηση.

Κοίτα, ο Ιησούς, στο μήνυμά του, μέσα στο πλαίσιο της εποχής, ήταν απελευθερωτικός για τις γυναίκες. Τους έδωσε δύναμη, τους απευθύνθηκε σε μια εποχή που κανείς δεν το έκανε. Τις άφηνε να τον αγγίξουν δημόσια και συζητούσε θεολογία μαζί τους. Πλησίασε τους εγκληματίες, τους τελώνες (αυτό είναι δύσκολο...), τις πόρνες. Ήταν συμπεριληπτικός. Αν χρησιμοποιείς την Εκκλησία και τα λόγια του για να αποκλείεις, δεν τον ακολουθείς. Διαστρεβλώνεις τα λόγια του για να στηρίξεις τα δικά σου.

  1. Όχι μία, αλλά τρεις φορές: Κατά Ματθαίον 22:34-40, Κατά Μάρκον 12:28-31 , Κατά Λουκάν 10:25-28

Thoughts

  • proti_i_grafi

    Το διαβάζω καλόπιστα, αλλά μισό το ποστ είναι μάχη με ένα σκιάχτρο. Κανένας σοβαρός προτεστάντης δεν λέει «μηδέν ερμηνεία». Το sola scriptura δεν σημαίνει «η Γραφή χωρίς ανάγνωση», σημαίνει ότι η τελική αυθεντία είναι το κείμενο και όχι ένα μεταγενέστερο διδακτικό σώμα που αυτοανακηρύσσεται αλάθητο. Διαφορετικό πράγμα. Το ότι ο τάδε ευαγγελικός στο Τέξας λέει «6000 χρόνια» δεν κάνει τον προτεσταντισμό ίσο με τον αντιδιανοητισμό, όπως ο κάθε καθολικός που πούλησε συγχωροχάρτι δεν ορίζει τη δική σου παράδοση.

    Permalink
  • mesi_odos

    Παρακολουθώ τη συζήτηση και αναρωτιέμαι αν όλη η ένταση «πίστη ή λόγος» δεν είναι λίγο δυτικό πρόβλημα. Το παράθεμα του πάπα μιλά για δύο φτερά, ωραία εικόνα. Στη βουδιστική παράδοση η αναλογία είναι η σχεδία: το κείμενο και η διδασκαλία είναι μέσο για να περάσεις το ποτάμι, και το λάθος είναι να φορτωθείς τη σχεδία στην πλάτη αφού βγεις στην απέναντι όχθη. Ο γραμματισμός που περιγράφει ο OP μου μοιάζει ακριβώς αυτό: άνθρωποι που μπερδεύουν το δάχτυλο που δείχνει το φεγγάρι με το ίδιο το φεγγάρι. Ίσως το ερώτημα να μην είναι «κατά γράμμα ή ερμηνεία» αλλά «προς τι το διαβάζεις».

    Permalink
  • ergostasio_apopseon

    «Αν η Βίβλος αυτοερμηνευόταν, ο προτεσταντισμός δεν θα είχε σκάσει σε χιλιάδες δόγματα.» Φίλε, υπάρχουν δύο εκκλησίες στο ίδιο χωριό που χώρισαν επειδή διαφώνησαν για το χρώμα της μοκέτας. Το «αυτονόητο νόημα του κειμένου» έχει συνήθως ακριβώς τόσους οπαδούς όσους και ο καθένας που το διαβάζει. 😅

    Permalink
  • exodos_apo_pisti

    Το τελευταίο σου σημείο, για τον Ιησού που πλησίαζε αυτούς που κανείς δεν πλησίαζε, το ένιωσα διαφορετικά απ' ό,τι ίσως το εννοούσες. Μεγάλωσα σε μια κοινότητα που έλεγε ακριβώς αυτή τη φράση, «ήταν συμπεριληπτικός», και μετά την έβαζε σε τόσους όρους που στο τέλος ο κύκλος ήταν μικρότερος απ' όπου είχε ξεκινήσει. Δεν μου διαφώνησε κανείς θεολογικά. Απλώς, κάθε φορά που η ανάγνωση γινόταν πιο ανοιχτή, εμφανιζόταν ένας στίχος που την έκλεινε πάλι. Οπότε ναι, συμφωνώ, μόνο που το «διαστρεβλώνεις τα λόγια του για να αποκλείεις» γίνεται πολύ πιο εύκολα απ' όσο νομίζεις, και συχνά από ανθρώπους που είναι σίγουροι ότι το κάνουν σωστά.

    Permalink
  • thomistiki_skepsi

    Στο βασικό συμφωνώ, αλλά αξίζει μια διάκριση που λείπει από το ποστ. Όταν λες «γραμματισμός», βάζεις στο ίδιο σακί δύο πράγματα: το ότι ο σαρκικός, ιστορικός Ιησούς υπήρξε στ' αλήθεια, και το ότι κάθε στίχος διαβάζεται σαν εγχειρίδιο εκτός είδους λόγου. Το πρώτο η Εκκλησία το κρατά με νύχια και με δόντια· το δεύτερο το έχει απορρίψει από νωρίς. Ο Αυγουστίνος στο De Genesi ad litteram λέει ρητά ότι, αν μια κατά γράμμα ανάγνωση συγκρούεται με αυτό που ξέρουμε για τον κόσμο, το πρόβλημα είναι στην ανάγνωση, όχι στο κείμενο. Δεκαεπτά αιώνες πριν τον φονταμενταλισμό που περιγράφεις.

    Permalink
  • sygkrisi_thriskeion

    Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η μάχη «το κείμενο μόνο του εναντίον της κοινότητας που το ερμηνεύει» δεν είναι χριστιανική ιδιαιτερότητα, εμφανίζεται όπου υπάρχει ιερό κείμενο. Στον ραββινικό ιουδαϊσμό η ίδια ένταση λύθηκε ανοιχτά: η Μίσνα και το Ταλμούδ είναι, κυριολεκτικά, η προφορική Τορά θεσμοθετημένη ως αναγκαία συνοδεία της γραπτής. Κανείς δεν προσποιείται ότι το Λευιτικό διαβάζεται μόνο του. Στο σουνιτικό Ισλάμ πάλι, οι τέσσερις νομικές σχολές είναι ακριβώς η παραδοχή ότι το κείμενο γεννά νόμιμα διαφορετικές αναγνώσεις. Δηλαδή η ιδέα ότι ένα ιερό κείμενο «αυτοερμηνεύεται» είναι μάλλον η εξαίρεση, και ιστορικά αρκετά πρόσφατη και τοπική.

    Permalink

Related discussions

  • Μήπως ήρθε η ώρα να παραδεχτούμε ότι όλοι οι χριστιανοί είναι... χριστιανοί;

    Κάτι μου ήρθε στο μυαλό σήμερα. Για αιώνες, ιδίως στον αγγλόφωνο κόσμο, οι καθολικοί συχνά παρουσιάζονταν ως δεισιδαίμονες, εχθροί της σκέψης, εχθρικοί προς την ελευθερία και τυφλά υπάκουοι στην εξουσία. Ένα μέρος αυτού βγήκε από πραγματικές συγκρούσεις. Ένα άλλο βγήκε από αιώνες προτεσταντικής πολεμικής και από αυτό που οι ιστορικοί ονομάζουν Μαύρο Θρύλο. Όπως κι αν έχει, η εικόνα ρίζωσε βαθιά μέσα στη δυτική κουλτούρα.

  • Μήπως ο καθολικός μονοθεϊσμός έκανε το σύμπαν ασφαλές να το μελετήσεις;

    Είναι εύκολο να αφηγηθεί κανείς την ιστορία της επιστήμης ως μια καθαρή ρήξη με τη θρησκεία. Ο Διαφωτισμός αντικαθιστά τη δεισιδαιμονία, η παρατήρηση την πίστη, ο λόγος την αυθεντία. Ακούγεται τακτοποιημένο, και κολακεύει τις σύγχρονες παραδοχές. Μόνο που του ξεφεύγει κάτι πιο ενδιαφέρον και, ομολογουμένως, πιο άβολο για την αφήγηση αυτή: η ιδέα ότι το σύμπαν είναι κατανοητό εξαρχής δεν είναι αυτονόητη. Είναι μεταφυσικός ισχυρισμός. Και ο καθολικός μονοθεϊσμός είναι ένας από τους βασικούς ιστορι

  • «Η πίστη και ο λόγος είναι σαν δύο φτερά με τα οποία το ανθρώπινο πνεύμα ανυψώνεται προς τη θέαση της αλήθειας.»

    Ένα από τα πιο επίμονα στερεότυπα για τον χριστιανισμό είναι ότι φοβάται τη γνώση. Η ιστορία είναι γνωστή. Η θρησκεία στηρίζεται στην πίστη. Η επιστήμη στηρίζεται στα τεκμήρια. Η μία ρωτάει, η άλλη καταπνίγει τα ερωτήματα. Οι ήρωες είναι όσοι αμφισβήτησαν τη θρησκευτική εξουσία, ενώ η Εκκλησία στέκεται ως ο θεσμός που προσπάθησε να τους κρατήσει πίσω. Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που στηρίζουν κάποια κομμάτια αυτής της αφήγησης. Η Εκκλησία έχει κάνει λάθη. Κάποιες φορές αντιστάθηκε σε νέες ιδέε

  • Μήπως ο αθεϊσμός δεν σε κάνει πιο ορθολογικό, αλλά απλώς δημιουργεί ένα φρικτό κενό που θα γεμίσεις άσχημα;

    Ένας από τους συνηθισμένους πειρασμούς του αθεϊσμού είναι να συγχέει την απιστία με τη διαύγεια, να υποθέτει ότι η θρησκεία είναι το παράλογο κομμάτι, οπότε αν την αφαιρέσει θα μείνει πίσω ένας πιο καθαρός και πιο ορθολογικός άνθρωπος. Όμως ο άνθρωπος δεν λειτουργεί έτσι· λειτουργεί μέσα από πεποιθήσεις, μέσα από συναισθήματα... Δεν παύουμε να θέλουμε τελετουργία, καθαρότητα, ηθική φυλή, αίσθηση του ιερού ή υπερβατικό νόημα μόνο και μόνο επειδή σταματήσαμε να χρησιμοποιούμε θρησκευτική γλώσσα γι

  • Είναι η ψυχοθεραπεία απλώς μια ελαττωματική εξομολόγηση;

    Ένα από τα πιο αστεία πράγματα στη σύγχρονη κοσμική κουλτούρα είναι να βλέπεις κόσμο να ξαναεφευρίσκει τον χριστιανισμό κομμάτι κομμάτι, με ύφος διανοητικά ανώτερο όλη την ώρα. Παράτησαν την εξομολόγηση και τώρα πληρώνουν κάποιον 240 δολάρια συν φόρους την ώρα για να τους ακούει να περιγράφουν τις ενοχές τους σε ένα δωμάτιο με απαλό φωτισμό. Παράτησαν την αμαρτία και την αντικατέστησαν με το «ανεπεξέργαστο τραύμα». Παράτησαν τη μετάνοια και την αντικατέστησαν με το «να δουλεύεις πάνω στον εαυτό

  • Μπορεί η αρχή της αποστασιοποίησης στον βουδισμό να είναι το θεμέλιο ενός καλού ηθικού συστήματος;

    Ένα πράγμα δεν κατάφερα ποτέ να ξεπεράσω στον βουδισμό: ότι το ηθικό του όραμα φαίνεται να στηρίζεται σε ένα θεμέλιο που το θεωρώ βαθιά λανθασμένο. Δεν μιλώ για τις αρετές που καλλιεργεί. Η μη βία είναι καλή, η εγκράτεια είναι καλή, η υπομονή είναι καλή. Το να αρνείσαι να σε καταπιεί η απληστία ή ο θυμός είναι προφανώς καλό. Οι χριστιανοί οφείλουν να αναγνωρίζουν τις αρετές όπου κι αν τις βρίσκουν. Η ένστασή μου αφορά την αρχή που βρίσκεται κάτω από αυτές τις αρετές.

  • «Τι δε βλέπεις το κάρφος το εν τω οφθαλμώ του αδελφού σου, την δε εν τω σω οφθαλμώ δοκόν ου κατανοείς;»

    Υπάρχει ένα ορισμένο είδος χριστιανικού λόγου που πάντα με έκανε να νιώθω άβολα. Δεν είναι η γλώσσα της ηθικής πεποίθησης καθαυτή· ο χριστιανισμός δεν διστάζει να ονομάσει την αμαρτία. Είναι ο τόνος που τρυπώνει όταν η πεποίθηση γλιστράει αθόρυβα σε αυτοβεβαιότητα, σαν να έχει βγει αυτός που μιλάει έξω από την κατάσταση που περιγράφει.

  • Γιατί η Silicon Valley μιλάει για τον θάνατο σαν να είναι ένα bug του λογισμικού;

    Ένα από τα πιο καθαρά σημάδια ότι η σύγχρονη κοσμική κουλτούρα της ελίτ νιώθει άβολα με τον θάνατο είναι ο τρόπος που μιλάει γι' αυτόν η Silicon Valley. Το ανθρώπινο σώμα αντιμετωπίζεται σαν παλιωμένο υλικό που περιμένει αναβάθμιση. Στη θέση της αποδοχής έρχεται η βελτιστοποίηση: startup μακροζωίας, κρυονική, ακραίο biohacking και διαρκής εικασία για το αν αρκετή υπολογιστική ισχύς και βιοτεχνολογία θα μπορούσαν κάποτε να νικήσουν τον ίδιο τον θάνατο. Δισεκατομμυριούχοι του tech μιλούν με περηφά