Σωστά λένε οι χριστιανοί ότι η αλήθεια που αποκαλύφθηκε στον Χριστό δεν είναι προσωρινή αλλά αιώνια. Αυτό ισχύει, μόνο που δεν σημαίνει γραμματισμό ούτε σημαίνει ότι παρατάμε την ερμηνεία. Το σφάλμα γεννιέται όταν κάποιοι πιστοί το μετατρέπουν αθόρυβα σε άλλον ισχυρισμό: επειδή η αλήθεια είναι αιώνια, κάθε βιβλική ρήση πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να έφτασε έξω από την ιστορία και άρα δεν χρειάζεται πια καμία ερμηνεία, αλλά πρέπει να ληφθεί κατά γράμμα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο πριν από 2000 χρόνια όπως και σήμερα. Αυτό δεν είναι πιστότητα. Είναι άρνηση να παρθεί στα σοβαρά η μορφή της αποκάλυψης. Είναι άρνηση να αξιοποιηθεί η ίδια η λογική που μας χάρισε ο Θεός.
Ο Θεός αποκαλύφθηκε σε μια συγκεκριμένη στιγμή και μίλησε μέσα από ανθρώπους, σε μια γλώσσα, μέσα σε μια ιστορία, υπό ορισμένες συνθήκες, και τελικά μέσα από την ίδια την Ενσάρκωση. Ο Λόγος έγινε σάρκα, και αυτό σημαίνει ότι η αποκάλυψη ήρθε μέσα στον χρόνο σκόπιμα. Το πλαίσιο είναι μέρος του τρόπου που ο Θεός διάλεξε να μιλήσει. Γι' αυτό και ΣΥΝΟΨΙΣΕ τον ΝΟΜΟ, για να ξεκαθαρίσει πώς να τον ερμηνεύουμε. Πρέπει να ερμηνεύουμε τους νόμους και το μήνυμά του μέσα από αυτούς τους φακούς. Μαζί και τις επιστολές του Παύλου.
Γι' αυτό και ο ισοπεδωτικός γραμματισμός είναι τόσο φτωχή προσέγγιση. Περνάει την πνευματική τεμπελιά για πιστότητα και υποκρίνεται πως υπακοή σημαίνει να αρνείσαι να σκεφτείς, να αρνείσαι την πολυτέλεια του πλαισίου και της προοπτικής που ΕΜΕΙΣ έχουμε τώρα και που το άμεσο ακροατήριο του Ιησού ΔΕΝ είχε. Όμως η Εκκλησία δεν είχε ποτέ την πολυτέλεια να ζει έτσι. Η χριστιανική ζωή έθεσε αμέσως ερωτήματα που η σκέτη επανάληψη δεν μπορούσε να λύσει. Τι γίνεται με τους εθνικούς; Τι γίνεται με τον μωσαϊκό νόμο; Τι γίνεται με κοινότητες που ζουν υπό άλλες συνθήκες και πιέσεις; Η ανάγκη της ερμηνείας δεν ήρθε με τον σύγχρονο φιλελευθερισμό. Ήρθε με την ίδια τη ζωή της Εκκλησίας.
Ο γραμματισμός δεν είναι καν παραδοσιακός. Από την πρώτη κιόλας στιγμή οι Πατέρες της Εκκλησίας ήταν ξεκάθαροι πως μεγάλο μέρος της Βίβλου είναι μεταφορικό ή αλληγορικό στη φύση του και πρέπει να ερμηνευτεί. Το βιβλίο ΔΕΝ ήταν φτιαγμένο για να διαβάζεται χωρίς πλαίσιο και διδασκαλία. Γι' αυτό υπάρχει η Εκκλησία. Είναι προτεσταντική επινόηση να το παίρνεις κατά γράμμα και να το βάζεις πάνω από την ερμηνεία, σε μια προσπάθεια να υπονομευτεί η επιρροή της Εκκλησίας. Και πέτυχε το αντίθετο, έτσι δεν είναι; Ούτε ο Λούθηρος θα υποστήριζε τον γραμματισμό που βλέπεις τους ευαγγελικούς να προωθούν στις ΗΠΑ. Ούτε ο Λούθηρος δεν θα κοιτούσε τα δεδομένα που έχουμε σήμερα και θα έλεγε ακόμα «ναι, η γη είναι 6000 χρονών».
Και το ειρωνικό είναι πως οι γραμματιστές δεν εφαρμόζουν καν τον γραμματισμό με συνέπεια. Μόλις ένα εδάφιο γίνει βολικό, να σου πάλι η ερμηνεία. «Αυτό ήταν συμβολικό.» «Αυτό ήταν πολιτισμικό.» «Αυτό εκπληρώθηκε.» Ακριβώς. Αυτό λέγεται ερμηνευτική. Η Εκκλησία απλώς έχει την εντιμότητα να παραδεχτεί ότι η ερμηνεία είναι αναπόφευκτη, αντί να προσποιείται πως ο κάθε τυχάρπαστος με μια Βίβλο μελέτης διαβάζει τη Γραφή με κάποιον τέλεια «αυτονόητο» τρόπο.
Και κοίτα το αποτέλεσμα. Αν η Βίβλος ερμήνευε όντως τον εαυτό της με τον τρόπο που ισχυρίζονται οι ευαγγελικοί, ο προτεσταντισμός δεν θα είχε εκραγεί σε χιλιάδες δόγματα που αλληλοαναιρούνται, με το καθένα να ισχυρίζεται πως το Άγιο Πνεύμα ενέκρινε προσωπικά τη δική του ανάγνωση.
Η Εκκλησία κατάλαβε από την αρχή πως η Γραφή έπρεπε να διαβάζεται μαζί με την ιστορία, την παράδοση, τη φιλοσοφία και τη διδασκαλία. Ο Αυγουστίνος, ο Ακινάτης, οι Πατέρες, κανένας τους δεν αντιμετώπισε τη Βίβλο σαν εγχειρίδιο θεϊκών οδηγιών. Ο χριστιανισμός επιβίωσε 2.000 χρόνια κρατώντας τις αποχρώσεις. Και μετά εμφανίζεται ο σύγχρονος φονταμενταλισμός και κάνει σαν η πίστη να σημαίνει να αρνείσαι με περηφάνια το πλαίσιο, τη μελέτη και τη στοιχειώδη φιλολογική κατανόηση.
Κοίτα, ο Ιησούς, στο μήνυμά του, μέσα στο πλαίσιο της εποχής, ήταν απελευθερωτικός για τις γυναίκες. Τους έδωσε δύναμη, τους απευθύνθηκε σε μια εποχή που κανείς δεν το έκανε. Τις άφηνε να τον αγγίξουν δημόσια και συζητούσε θεολογία μαζί τους. Πλησίασε τους εγκληματίες, τους τελώνες (αυτό είναι δύσκολο...), τις πόρνες. Ήταν συμπεριληπτικός. Αν χρησιμοποιείς την Εκκλησία και τα λόγια του για να αποκλείεις, δεν τον ακολουθείς. Διαστρεβλώνεις τα λόγια του για να στηρίξεις τα δικά σου.
Όχι μία, αλλά τρεις φορές: Κατά Ματθαίον 22:34-40, Κατά Μάρκον 12:28-31 , Κατά Λουκάν 10:25-28