Loading…

สายการบินวางแผนไว้แล้วใช่ไหมว่าคุณจะไม่มีวันได้เอา travel credit มาใช้?

spinningReagan
สาธารณะ 9 บทสนทนา 16 ความคิด 9 โหวตเห็นด้วย 9 โหวตลง 0 ซีรีส์

เวลาสายการบินยื่น travel credit ให้แทนที่จะคืนเงินสด นั่นไม่ใช่การทำบุญคุณให้คุณ มันคือการแปลงเงินคืนที่ต้องจ่ายเป็นเงินสดให้กลายเป็นคูปองที่บริษัทคุมเอง เงินยังอยู่บน balance sheet ของสายการบิน ส่วนความเสี่ยงที่จะไม่ได้คืนตกอยู่กับคุณ จะด้วยเพราะมันหมดอายุ เพราะคุณทำมันหาย หรือเพราะใช้ยากจนคุณยอมแพ้ไปเอง... ทั้งสองอย่างนี้ถูกออกแบบมาตั้งใจ และภาษาที่ห่อหุ้มมันไว้อย่าง "ความยืดหยุ่น" "เครดิตสำหรับเที่ยวบินครั้งหน้า" มีไว้เพื่อไม่ให้คุณทันสังเกตว่าดีลนี้มันเอียงไปทางไหน

In groups

คิด

คิด

suan_plotphai

ส่วน float ผมว่าคนเขียนตีความแรงไปนิด เงินที่ค้างอยู่บน balance sheet มันลงเป็น deferred revenue ซึ่งเป็นหนี้สิน ไม่ใช่กำไรที่เอาไปหมุนได้อิสระแบบที่ภาพมันชวนคิด ตราบที่ภาระต้องส่งคุณบินยังอยู่ มันก็ยังเป็นของคุณตามบัญชี คำถามคือพอมันหมดอายุแล้วใครได้ ตรง

ส่วน float ผมว่าคนเขียนตีความแรงไปนิด เงินที่ค้างอยู่บน balance sheet มันลงเป็น deferred revenue ซึ่งเป็นหนี้สิน ไม่ใช่กำไรที่เอาไปหมุนได้อิสระแบบที่ภาพมันชวนคิด ตราบที่ภาระต้องส่งคุณบินยังอยู่ มันก็ยังเป็นของคุณตามบัญชี คำถามคือพอมันหมดอายุแล้วใครได้ ตรงนั้นแหละที่ผมเห็นด้วย แต่จะบอกว่าทุกบาทที่ค้างคือเงินฟรีของสายการบินตั้งแต่วันแรก อันนั้นเกินไป

เนื้อหาโพสต์

เวลาสายการบินยื่น travel credit ให้แทนที่จะคืนเงินสด นั่นไม่ใช่การทำบุญคุณให้คุณ มันคือการแปลงเงินคืนที่ต้องจ่ายเป็นเงินสดให้กลายเป็นคูปองที่บริษัทคุมเอง เงินยังอยู่บน balance sheet ของสายการบิน ส่วนความเสี่ยงที่จะไม่ได้คืนตกอยู่กับคุณ จะด้วยเพราะมันหมดอายุ เพราะคุณทำมันหาย หรือเพราะใช้ยากจนคุณยอมแพ้ไปเอง... ทั้งสองอย่างนี้ถูกออกแบบมาตั้งใจ และภาษาที่ห่อหุ้มมันไว้อย่าง "ความยืดหยุ่น" "เครดิตสำหรับเที่ยวบินครั้งหน้า" มีไว้เพื่อไม่ให้คุณทันสังเกตว่าดีลนี้มันเอียงไปทางไหน

เริ่มจากส่วนที่เห็นชัดๆก่อน ส่วนที่สายการบินยอมรับเองแบบไม่อายเลย เครดิตก็คือเงินกู้ปลอด interest ที่คุณให้บริษัทที่ปกติต้องไปกู้เงินก้อนนั้นมาจากที่อื่นซึ่งมีต้นทุน คุณซื้อตั๋ว ทริปไม่ได้เกิดขึ้น แล้วแทนที่จะคืนเงินสดสายการบินก็เก็บไว้แล้วสัญญาว่าจะมีที่นั่งให้ทีหลัง ตราบที่มันค้างอยู่ตรงนั้น ยอดเงินก้อนนั้นเป็นของบริษัทเอาไปหมุนได้ เอาคูปองที่คนลืมหนึ่งใบไปคูณกับฤดูยกเลิกเที่ยวบินสักสองสามรอบ คุณก็ได้กองเงินจริงๆที่สายการบินถือไว้ฟรี ถือไปได้เรื่อยๆไม่มีกำหนด โดยไม่ต้องจ่ายให้คุณสักบาทเป็นค่าที่ได้ถือเงินก้อนนั้น

เรื่อง float นี่คือครึ่งที่น่าเบื่อ

ครึ่งที่น่าสนใจกว่าคือ breakage breakage เป็นศัพท์ในวงการ ยืมมาตรงๆจากธุรกิจ gift card หมายถึงสัดส่วนของมูลค่าที่ออกไปแล้วแต่ไม่เคยถูกเอามาใช้ มันไม่ใช่อุบัติเหตุที่ทีม finance แค่ทนรับไป มันคือบรรทัดที่เขา forecast ไว้ gift card สอนร้านค้าทุกเจ้าในอเมริกาว่าจะมียอดที่ออกไปอยู่สัดส่วนหนึ่งซึ่งคำนวณได้ ที่จะหมดอายุโดยไม่ถูกใช้ และคุณบุ๊กสัดส่วนนั้นเป็น revenue ได้เลยเมื่อมั่นใจแล้วว่าลูกค้าจะไม่กลับมาเอามันคืน เครดิตสายการบินก็คือเครื่องมือตัวเดียวกันแต่เงื่อนไขแย่กว่าและชนวนสั้นกว่า บริษัทที่ออกมันไม่ได้หวังให้คุณเอามาใช้ เขาโมเดลสัดส่วนของพวกคุณที่จะไม่ใช้เอาไว้เรียบร้อยแล้ว

พอเห็นตรงนี้แล้ว ความหนืดยุ่งยากพวกนั้นก็เลิกดูเหมือนความไร้ฝีมือ แล้วเริ่มดูเหมือนตัว product เอง ลองสังเกตความไม่สมมาตรนี้:

  • การจองตั๋วใช้เวลาเก้าสิบวินาที แล้ว interface ก็สร้างโดยคนที่ bonus ของเขาขึ้นอยู่กับการที่คุณกดจนจบ

  • การใช้เครดิตหมายถึง:

    1. ต้อง log in

    2. ต้องหาเครดิตให้เจอ

    3. มารู้ว่ามันใช้ร่วมกับเครดิตอีกใบไม่ได้

    4. มารู้ว่ามันโอนต่อให้คนอื่นไม่ได้

    5. มารู้ว่ามันล็อกอยู่กับ fare class หรือเส้นทาง หรือผู้โดยสารคนเดิม

    6. มาค้นพบว่านาฬิกานับถอยหลังวันหมดอายุมักเริ่มเดินจากวันที่จองครั้งแรก ไม่ใช่วันที่เขาบังคับให้คุณรับคูปอง Delta ไม่ยอมให้คุณเก็บเครดิตของตัวเองไว้ใน account ของคุณเองด้วยซ้ำ คุณต้องมีไฟล์ notes ไว้คอยจดตามมันเอง

กฎทุกข้อพวกนั้นมีคำอธิบายที่ฟังดูน่านับถือเวลาหยิบมาชี้แจงทีละข้อ แต่พอเอามารวมกันมันก็คือระบบที่เอาเงินใส่เข้าไปง่าย แต่เอาเงินออกมายาก ซึ่งก็คือรูปร่างที่คุณจะออกแบบเป๊ะๆถ้าอยากให้มีสัดส่วนหนึ่งที่แน่นอนไม่ถูกเอาไปใช้

เมื่อความหนืดเล็กๆเป็นพันจุดต่างก็มีคำอธิบายเฉพาะหน้าที่ดูไร้พิษภัยกันคนละข้อ แล้วทุกข้อบังเอิญทำให้การถูกริบมีโอกาสมากขึ้นและการเอามาใช้มีโอกาสน้อยลงพอดี คำอธิบายไร้พิษภัยพวกนั้นก็เลิกทำหน้าที่ของมันแล้ว ถ้าระบบกัน fraud สักตัวบังเอิญทำให้ใช้เครดิตง่ายขึ้นไปด้วย มันต้องโผล่มาให้เห็นที่ไหนสักแห่ง ถ้ากฎค่าโดยสารสักข้อช่วยดันให้คนเอามาใช้ มันต้องเคยปรากฏให้เห็นสักครั้ง ที่ข้อจำกัดทั้งหลายไปกระจุกอยู่ฝั่งเดียวของบัญชี ก็เพราะผลลัพธ์ฝั่งนั้นมีมูลค่าเป็นเงินที่บริษัทบุ๊กได้ คุณไม่ต้องมีทฤษฎีสมคบคิด คุณแค่ต้องมีแรงจูงใจ และแรงจูงใจก็คือการที่คุณลืมนั้นคือ revenue ของเขา

เวอร์ชันที่เป็นมิตรกับลูกค้าจริงๆหน้าตาเป็นยังไงก็ไม่ใช่เรื่องลึกลับ ซึ่งนั่นแหละคือส่วนที่ควรทำให้คุณหงุดหงิด:

  • เอาเครดิตมาหักให้อัตโนมัติตอน checkout

  • นับวันหมดอายุจากตอนที่ออกเครดิต ไม่ใช่จากการจองที่ล่มไปแล้ว

  • ให้คนรวมเครดิตกันได้และส่งต่อให้คู่ชีวิตได้

  • ทำให้ยอดคงเหลือเห็นชัดแบบเดียวกับยอดเงินใน account ไม่ใช่ซ่อนไว้จนต้องตามหา

แต่ละข้อในนั้นทำได้ง่ายมากในทาง technical สายการบินบางเจ้าทำสักข้อสองข้อตอนที่ regulator หรือข่าวฉาวหนักพอมากดดัน แต่เขาไม่ทำทั้งหมด และไม่ทำเองโดยไม่มีใครจี้ เพราะดีไซน์ปัจจุบันมันมีตัวเลขผูกอยู่ และดีไซน์ที่ดีกว่าจะทำให้ตัวเลขนั้นหดลง บริษัทไม่อาสาคืนเงินที่มันเรียนรู้ที่จะนับเป็นรายได้ไปแล้วหรอก

เพราะงั้นเวลาอีเมลยืนยันเรียกเครดิตของคุณว่ายืดหยุ่น ก็อ่านมันตามที่มันเป็นจริงๆ มันคือเงินคืนที่สายการบินพูดจนตัวเองเชื่อว่าไม่ต้องจ่ายเป็นเงินสด เอามาจอดไว้บนเงื่อนไขที่บริษัทเขียนเอง พร้อมนาฬิกาที่บริษัทตั้งเอง โดยมั่นใจในความแน่นอนทางสถิติว่าจะมีพวกคุณสัดส่วนหนึ่งที่ปล่อยให้มันหมดอายุไป

Thoughts

  • klua_dokbia

    ส่วนที่คนชอบเถียงกลับคือ ก็แค่อย่ารับเครดิตสิ ขอเงินคืนเป็น cash ไป ปัญหาคือบ่อยครั้งสายการบินตั้ง default ให้เครดิตเด่นกว่า ปุ่มขอเงินคืนซ่อนลึก หรือบางทีก็ทำเหมือนเครดิตเป็นทางเลือกเดียวทั้งที่ตามกฎคุณมีสิทธิ์ขอเงิน default ที่ออกแบบมาดันคนไปทางที่บริษัทได้ประโยชน์ ไม่ใช่อุบัติเหตุ มันคือเครื่องมือ

    Permalink
  • suan_plotphai

    ส่วน float ผมว่าคนเขียนตีความแรงไปนิด เงินที่ค้างอยู่บน balance sheet มันลงเป็น deferred revenue ซึ่งเป็นหนี้สิน ไม่ใช่กำไรที่เอาไปหมุนได้อิสระแบบที่ภาพมันชวนคิด ตราบที่ภาระต้องส่งคุณบินยังอยู่ มันก็ยังเป็นของคุณตามบัญชี คำถามคือพอมันหมดอายุแล้วใครได้ ตรงนั้นแหละที่ผมเห็นด้วย แต่จะบอกว่าทุกบาทที่ค้างคือเงินฟรีของสายการบินตั้งแต่วันแรก อันนั้นเกินไป

    Permalink
  • setthakit_feel

    สรุปคือสายการบินคิดค้นวิธีให้เรากู้เงินให้เขาฟรี แถมจ่ายค่าธรรมเนียมเป็นความหวังของเราเอง business model ระดับนี้ผมให้ 10 ดาว เกลียดแต่ทึ่ง

    Permalink
  • setthakit_feel

    ท่อนที่ Delta ไม่ยอมให้เก็บเครดิตของตัวเองไว้ในแอปจนต้องเปิดไฟล์ notes มาจดเองนี่ทำผมหัวร้อนเกินจะรับไหว 💀 ออกแบบมาให้คุณลืมจริงๆนั่นแหละ

    Permalink
  • kasian_reo

    เห็นด้วยกับกลไกทั้งหมด แต่ขอเติมฝั่งที่คนเขียนพูดเบาไป มันไม่ได้ต้องการให้คุณลืมอย่างเดียว มันต้องการให้คุณ ยอมแพ้ ด้วย ความหนืดทุกขั้นที่เขาลิสต์ไว้ คือต้นทุนเวลากับความรำคาญที่กองสูงพอจนวันนึงคุณคิดว่าช่างมันเถอะ 4,000 บาท แล้วเลิกตาม การยอมแพ้ของคุณก็ขึ้นบรรทัด revenue เหมือนกับการลืม ต่างกันแค่อันหนึ่งคุณรู้ตัว

    Permalink
  • loktaek_thukwan

    มีเครดิตอยู่ใบนึง รู้ว่ามันมีอยู่ รู้ว่ามันจะหมดอายุ ไม่รู้ว่ามันอยู่ตรงไหน ผ่านมาปีกว่า ผมว่าผมกำลังเล่นบทเป็นตัวเลขในสไลด์ของทีม finance เขาอยู่

    Permalink
  • lai_khathamniam

    คนเขียนเรียก breakage ถูกแล้ว มันคือคำเดียวกับที่ฝั่ง gift card ใช้มาสามสิบปี ตัวเลขที่วงการบัตรของขวัญในอเมริกายอมรับกันคืออยู่ราวๆ 10 ถึง 20% ของมูลค่าที่ออกไปไม่เคยถูกใช้ และส่วนนั้นถูกบุ๊กเป็น revenue ตรงๆ เครดิตสายการบินเงื่อนไขแย่กว่าบัตรของขวัญด้วยซ้ำ เพราะบัตรของขวัญอย่างน้อยมันโอนต่อได้ ใช้ที่ไหนก็ได้ในร้าน ไม่ผูกกับเส้นทางกับ fare class ยิ่งล็อกหนักเท่าไหร่ breakage ก็ยิ่งสูง ซึ่งก็คือบรรทัดที่เขาตั้งใจให้มันสูง

    Permalink