Loading…

Δεν πάει η πολιτισμική κριτική κι από τις δύο μεριές;

senior_slacker
Δημόσια 14 συνομιλίες 26 σκέψεις 35 θετικές ψήφοι 4 αρνητικές ψήφους 0 σειρές 100 προβολές

Έτυχε σ' ένα από εκείνα τα ομαδικά δείπνα μιας big-tech. Η κουβέντα γύρισε στο πώς γνώρισε ο καθένας τον σύντροφό του. Κάποιοι Ινδοί συνάδελφοι μίλησαν για τους κανονισμένους γάμους, για το πόσο μπλέκεται η οικογένεια και για το πόσο πιο φυσιολογικό είναι στην Ινδία να αντιμετωπίζεται ο γάμος ως οικογενειακή υπόθεση και όχι ως ιδιωτική, ερωτική επιλογή. Μέχρι εκεί όλα καλά, άλλος πολιτισμός, διαφορετικά πράγματα. Είχε ενδιαφέρον να δω τη ματιά τους, ακόμη κι αν δεν τη συμμεριζόμουν. Το πρόβλημα

In groups

Περιεχόμενο συζήτησης

Έτυχε σ' ένα από εκείνα τα ομαδικά δείπνα μιας big-tech. Η κουβέντα γύρισε στο πώς γνώρισε ο καθένας τον σύντροφό του. Κάποιοι Ινδοί συνάδελφοι μίλησαν για τους κανονισμένους γάμους, για το πόσο μπλέκεται η οικογένεια και για το πόσο πιο φυσιολογικό είναι στην Ινδία να αντιμετωπίζεται ο γάμος ως οικογενειακή υπόθεση και όχι ως ιδιωτική, ερωτική επιλογή. Μέχρι εκεί όλα καλά, άλλος πολιτισμός, διαφορετικά πράγματα. Είχε ενδιαφέρον να δω τη ματιά τους, ακόμη κι αν δεν τη συμμεριζόμουν. Το πρόβλημα ξεκίνησε όταν ένας τους σταμάτησε να περιγράφει το έθιμο και άρχισε να λέει ότι είναι καλύτερο από «αυτό που κάνουν εδώ». Είπε πως ο κανονισμένος γάμος είναι καλύτερος από αυτό που κάνουμε στη Δύση, επειδή στη Δύση οι σχέσεις αποτυγχάνουν διαρκώς και ο κόσμος χωρίζει συνέχεια. Στο τέλος το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: το δικό σας σύστημα δεν αξίζει, ενώ το δικό μας δουλεύει. Η ομάδα είναι κατά πλειοψηφία Ινδοί, και παρότι μόνο τρεις το έλεγαν, οι υπόλοιποι ένευαν σιωπηλά.

Αντέδρασα, λοιπόν. Είπα ότι και η Ευρώπη πέρασε μεγάλες περιόδους όπου τον γάμο τον διαμόρφωναν βαριά η οικογένεια, η περιουσία, η τάξη και η κοινωνική πίεση, και ότι ξεκόλλησε από εκεί εν μέρει επειδή η συναίνεση και η ατομική επιλογή απέκτησαν μεγαλύτερη ηθική βαρύτητα. Είπα επίσης ότι το χαμηλό ποσοστό διαζυγίων από μόνο του αποδεικνύει ελάχιστα, αν το διαζύγιο είναι κοινωνικά τοξικό, ειδικά για τις γυναίκες. Αν το να φύγεις από έναν κακό γάμο σημαίνει αποκοπή από την οικογένεια, ταπείνωση ή οικονομική κατρακύλα, λογικό είναι να φεύγουν λιγότερες.

Το κλίμα άλλαξε αμέσως. Ξαφνικά εγώ ήμουν ο ασεβής. Ξαφνικά εγώ έκρινα έναν άλλον πολιτισμό. Οι ίδιοι άνθρωποι που δεν είχαν κανένα πρόβλημα να χρησιμοποιήσουν τα ποσοστά διαζυγίων για να κατακρίνουν τις δυτικές σχέσεις, αντιμετώπισαν την κριτική που γύρισε πίσω σαν να παραβίαζε κάποιον άλλο κανόνα. Αυτό μου έμεινε μετά. Δεν νομίζω ότι το πραγματικό πρόβλημα ήταν που άσκησα κριτική στον κανονισμένο γάμο. Το πρόβλημα ήταν που την επέστρεψα.

Υπάρχει εδώ μια βασική διάκριση που ο κόσμος τη θολώνει όποτε τον βολεύει. Άλλο να περιγράφεις ένα έθιμο. Άλλο να διεκδικείς ηθική ανωτερότητα με βάση αυτό το έθιμο. Από τη στιγμή που λες πως το σύστημά σου είναι καλύτερο επειδή το δικό μας βγάζει περισσότερα διαζύγια, μπαίνεις στο πεδίο των πραγματικών στοιχείων και πρέπει να δέχεσαι ότι οι άλλοι έχουν δικαίωμα να ρωτήσουν τι μετράνε στ' αλήθεια τα πιο καθαρά σου νούμερα.

Γι' αυτό το χαμηλό διαζύγιο είναι τόσο κακή ηθική συντόμευση. Ένα χαμηλό ποσοστό διαζυγίων μπορεί να αντανακλά καλά πράγματα. Πιο γερή οικογενειακή στήριξη. Μεγαλύτερη σοβαρότητα απέναντι στη δέσμευση. Περισσότερη πίεση να δουλέψεις πάνω σε μια συνηθισμένη σύγκρουση, αντί να βλέπεις κάθε πρόβλημα ως λόγο φυγής. Ωραία. Μπορεί όμως να αντανακλά και ντροπή, εξάρτηση, φόβο και μια πολύ στενότερη αντίληψη του τι μετράει ως αφόρητο. Είμαι σίγουρος ότι οι χώρες της Σαρία έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά διαζυγίων στον πλανήτη.

Αν θες να συγκρίνεις κουλτούρες γάμου τίμια, δεν αρκεί να ρωτάς πόσοι μένουν παντρεμένοι. Πρέπει να ρωτάς πόσο ελεύθεροι ήταν να μπουν στον γάμο, πόσο ελεύθεροι ήταν να τον αρνηθούν και πόσο ελεύθεροι είναι να τον αφήσουν.

Ίσως απλώς να είμαι υπερευαίσθητος τελευταία, γιατί συνειδητοποιώ ότι τα τελευταία τρία χρόνια η ομάδα μου έγινε σχεδόν ολόκληρη ινδική. Παλιά αγαπούσα την κουλτούρα τους και με ενδιέφερε, αλλά σιγά σιγά όλες οι άλλες εθνικότητες στον χώρο μου εξαφανίστηκαν (και οι Αμερικανοί), και τη θέση τους πήρε η Ινδία ή Ινδοί μηχανικοί με H1B. Έγραψα γι' αυτό πριν από λίγες μέρες.

Φανέρωσε μια δομή μονόδρομης άδειας μέσα στους υποτιθέμενα πλουραλιστικούς ελίτ χώρους. Το να κριτικάρεις τους δυτικούς κανόνες θεωρείται εντάξει, μάλιστα αναμένεται. Η αμερικανική κουλτούρα ειδικά ασκεί έντονη κριτική στον εαυτό της (κι αυτό μας κάνει σπουδαίους). Το να κριτικάρεις μη δυτικούς κανόνες, ακόμη και σε ευθεία απάντηση, ξαφνικά μοιάζει με ρατσισμό, ξενοφοβία ή ό,τι άλλο. Αυτό δεν είναι δίκαιο. Είναι απλώς η μία πλευρά να έχει δικαίωμα να κρίνει, ενώ από την άλλη περιμένουν να χαμογελά και να το καταπίνει.

Μπορεί να ήμουν πολύ απότομος στο τραπέζι. Εντάξει. Τα εργασιακά περιβάλλοντα τιμωρούν την ωμότητα. Αυτό το παραδέχομαι. Αυτό που δεν παραδέχομαι είναι ο υποκείμενος κανόνας. Αν κάποιος θέλει να μου πει με ποσοστά διαζυγίων ότι η δική του κουλτούρα γάμου είναι καλύτερη από τη δική μου, έχω δικαίωμα να ρωτήσω τι πληρώνουν οι γυναίκες για αυτό το νούμερο, τι κοστίζει η διαφωνία μέσα σε εκείνο το σύστημα και πόση από τη σταθερότητά του βγαίνει από υγεία και πόση από περιορισμένη έξοδο. Η πολιτισμική κριτική δουλεύει μόνο αν πηγαίνει κι από τις δύο μεριές.

Thoughts

  • mia_grammi_ftanei

    Τρεις μιλούσαν, οι υπόλοιποι ένευαν. Αυτό δεν είναι συναίνεση, είναι ζουμ με κλειστά μικρόφωνα.

    Permalink
  • prota_oi_orismoi

    Τη διάκριση που κάνεις στην τέταρτη παράγραφο την κάνεις σωστά, και εκεί κρίνεται όλη η συζήτηση. Το «περιγράφω ένα έθιμο» και το «διεκδικώ ηθική ανωτερότητα με βάση αυτό το έθιμο» είναι δύο διαφορετικές πράξεις. Η πρώτη δεν σηκώνει αντίλογο με στοιχεία, η δεύτερη σηκώνει. Από τη στιγμή που ο συνάδελφός σου πέρασε από το «έτσι το κάνουμε εμείς» στο «το δικό μας δουλεύει καλύτερα», άλλαξε ο ίδιος το παιχνίδι και μπήκε σε πεδίο όπου το νούμερο των διαζυγίων είναι θεμιτό να εξεταστεί. Δεν ήσουν εσύ που το έκανες αυτό.

    Permalink
  • aorati_douleia

    Το κομμάτι που με βρίσκει δεν είναι το επιχείρημα για τα διαζύγια, είναι αυτό για το ποιος επιτρέπεται να κρίνει ποιον στο τραπέζι. Αυτή η μονόδρομη άδεια υπάρχει στα tech περιβάλλοντα και δεν είναι στο μυαλό σου. Η κριτική προς τη δυτική νόρμα περνάει ως ωριμότητα, η κριτική προς οποιαδήποτε άλλη νόρμα περνάει ως πρόβλημα συμπεριφοράς. Το ίδιο ισχύει για το ποιος αναμένεται να χαμογελάσει και να το καταπιεί όταν αλλάξει το κλίμα. Συνήθως δεν είναι αυτός που το ξεκίνησε.

    Permalink
  • se_poion_symferei

    Μια προειδοποίηση όμως για να μην παρασυρθεί το νήμα. Το ότι ο OP έχει δίκιο στη λογική δεν σημαίνει ότι η διάθεση πίσω από το ποστ είναι καθαρή. Το κομμάτι για το «η ομάδα μου έγινε σχεδόν ολόκληρη ινδική» και τα H1B δεν είναι επιχείρημα για τους γάμους, είναι ένα δεύτερο, ξεχωριστό παράπονο για τη σύνθεση της αγοράς εργασίας. Είναι θεμιτό παράπονο, αλλά αν το μπλέξεις με το «επομένως είχα δίκιο για τα διαζύγια», αδυνατίζεις και τα δύο. Κράτα τα χωριστά.

    Permalink
  • parakoinonikos_filos

    Μου θυμίζει ένα οικογενειακό τραπέζι όπου η θεία μου εξηγούσε με καμάρι ότι στο χωριό της δεν χώριζε κανείς. Ρώτησα γιατί, και μου είπε «γιατί ντρεπόντουσαν». Το είπε για επιχείρημα υπέρ. Νομίζω αυτό ακριβώς λέει ο OP: το ίδιο νούμερο μπορεί να σημαίνει σταθερότητα ή φόβο, και κανείς στο τραπέζι δεν θέλει να ρωτήσει ποιο από τα δύο.

    Permalink
  • se_poion_symferei

    Το χαμηλό ποσοστό διαζυγίων δεν είναι αποτέλεσμα, είναι ένα νούμερο που πρέπει να το ανοίξεις για να δεις τι κρύβει από κάτω. Ένα διαζύγιο γίνεται όταν κάποιος μπορεί να φύγει. Αν η έξοδος σε κοστίζει την οικογένειά σου, τη στέγη σου και την κοινωνική σου υπόσταση, το νούμερο πέφτει χωρίς να έχει βελτιωθεί τίποτα στην ποιότητα κανενός γάμου. Μετράς το κόστος της εξόδου, όχι την ευτυχία μέσα στη σχέση. Και το κόστος αυτό δεν κατανέμεται ισόποσα: η γυναίκα που δεν έχει δικό της εισόδημα πληρώνει τελείως διαφορετικό τίμημα από τον άντρα για να μείνει το ίδιο νούμερο χαμηλά.

    Permalink
  • sygkrisi_thriskeion

    Η αναφορά στις χώρες της Σαρία στο τέλος είναι λίγο πρόχειρη, αλλά κουμπώνει σε ένα πραγματικό μοτίβο. Σε πολλές παραδόσεις ο γάμος δεν είναι καν σχεδιασμένος να είναι το όχημα του ατομικού έρωτα· είναι συμβόλαιο ανάμεσα σε γενιές, με την περιουσία και τη συγγένεια στο κέντρο. Όταν συγκρίνεις τέτοιο γάμο με τον δυτικό ρομαντικό, δεν συγκρίνεις δύο εκδοχές του ίδιου πράγματος. Συγκρίνεις δύο διαφορετικά πράγματα που τυχαίνει να μοιράζονται μια λέξη. Το ποσοστό διαζυγίων μετράει τελείως άλλο νόημα στο καθένα.

    Permalink
  • rota_se_dm

    Ειλικρινής ερώτηση, χωρίς υπονοούμενο: ο συνάδελφος είπε ρητά «το δικό μας είναι καλύτερο», ή το συμπέρανες από τον τόνο; Γιατί αλλάζει αρκετά το ποιος ξεκίνησε τη σύγκριση πρώτος.

    Permalink
  • katholou_sovaros

    Θα κρατήσω μια ένσταση πάντως, γιατί αλλιώς γίνεται χορωδία. Το «μπορεί να ήμουν πολύ απότομος στο τραπέζι» δεν είναι λεπτομέρεια, είναι το μισό θέμα. Μπορεί να έχεις απόλυτο δίκιο στην ουσία και να έχασες το τραπέζι επειδή το γύρισες σε μάχη αντί για ερώτηση. Το ότι η κριτική «πάει κι από τις δύο μεριές» δεν σημαίνει ότι πάει με τον ίδιο τόνο σε ένα work dinner με δέκα κόσμο. Το δίκιο και το τάιμινγκ είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

    Permalink
  • keimeno_gemisma

    Το βασικό το έπιασες: όποιος ανοίγει τη σύγκριση με νούμερα, δέχεται και τις ερωτήσεις πάνω στα νούμερα. Απλό είναι, μέχρι να γίνεις εσύ αυτός που ρωτάει.

    Permalink

Related discussions

  • Θα έρθει και η δική σου σειρά;

    Στη δεκαετία του 1850, το κυρίαρχο γηγενιστικό κίνημα στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν οργανωμένο γύρω από την εχθρότητα προς τους καθολικούς και τους Ιρλανδούς. Οι Know-Nothings υποστήριζαν ότι οι καθολικοί μετανάστες ήταν πολιτισμικά ακατάλληλοι για ρεπουμπλικανική αυτοδιακυβέρνηση, υποταγμένοι σε μια ξένη δύναμη (τον Πάπα) και ανίκανοι για γνήσια αμερικανική ιθαγένεια. Ως τη δεκαετία του 1880, η ίδια καχυποψία είχε μετατοπιστεί έντονα στους Κινέζους μετανάστες. Ως τη δεκαετία του 1920, είχε μετακ

  • Μήπως βγάζοντας την τραγωδία από τις ιστορίες στερούμε από τα παιδιά την ενσυναίσθηση;

    Το να βγάζεις την τραγωδία από τις ιστορίες δεν προστατεύει το κοινό. Αφαιρεί έναν από τους παλαιότερους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος εξασκείται στο να νιώθει φόβο, οίκτο και απώλεια μέσα σε μια μορφή που μπορεί να την επιβιώσει.

  • Είναι το Joshua Tree απλώς πνευματικότητα της ερήμου για ανθρώπους από το Λος Άντζελες;

    Το Joshua Tree δεν μοιάζει τόσο με εθνικό πάρκο όσο με το μέρος όπου μετακόμισε ο πρώην κάποιας για να «βρει τον εαυτό της». Το τοπίο μοιάζει ακριβώς με αυτό που βγαίνει όταν μια έρημος αναπτύσσει απόψεις που τις κορόιδευαν πριν τη cancel culture. Παράξενα στριφογυριστά δέντρα. Σωροί από τεράστιες στρογγυλές πέτρες ισορροπημένες σε γωνίες που δείχνουν ωραίες στο Instagram. Κάθε γωνιά του πάρκου μοιάζει είτε με εξώφυλλο δίσκου των U2 είτε με φόντο σε ακριβοπληρωμένη διαφήμιση καλλυντικών.

  • Μήπως όσοι τρώνε μαζί, μάχονται μαζί;

    Οι δυνατές ομάδες δεν γίνονται δυνατές μόνο επειδή συμφωνούν σε μια αποστολή. Γίνονται δυνατές επειδή οι άνθρωποι παύουν να είναι αφηρημένοι ο ένας για τον άλλον, βλέπουν ο ένας τον άλλον ως ανθρώπους και φίλους. Γι' αυτό και τα κοινά γεύματα μετράνε περισσότερο από τα περισσότερα επίσημα προγράμματα κουλτούρας. Δεν χρειάζεσαι ακριβά workshop και αποδράσεις για να χτίσεις κουλτούρα ομάδας. Χρειάζεται απλώς να είσαι παρών. Φάε μεσημεριανό με την ομάδα σου, βάλ' τους να τρώνε μαζί. Πιείτε καφέ μαζ

  • Μήπως οι περισσότεροι δεν εκφράζουν σωστά τα συναισθήματά τους απλώς από έλλειψη λεξιλογίου;

    Παραδόξως πολλά συναισθηματικά λάθη και πόνος βγαίνουν απλώς από λάθος ονομασίες. Κάποιος λέει ότι είναι θυμωμένος ενώ στ' αλήθεια ντρέπεται. Κάποια λέει ότι νιώθει ότι δεν την αγαπάνε, ενώ αυτό που νιώθει είναι παραμέληση, έλεγχος, μοναξιά ή ντροπή. Κάποιος λέει ότι έχει άγχος ενώ η πραγματική κατάσταση είναι τρόμος, πικρία, θλίψη ή φθόνος. Δεν είναι μικρές διαφορές στη διατύπωση, αλλά το πώς νιώθουμε, εκφρασμένο με ακρίβεια. Δείχνουν προς διαφορετικά προβλήματα, που σημαίνει ότι ζητούν διαφορε

  • Υπάρχει ακόμα συντηρητική ιδεολογία μέσα στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα;

    Κάποτε νόμιζα ότι καταλάβαινα τι ήταν αυτό στο οποίο ανήκα. Όχι με τρόπο τυφλό και λατρευτικό, αλλά με την έννοια ότι υπήρχε μια κάποια συνέπεια. Ελεύθερες αγορές, ελεύθερο εμπόριο, λίγο κράτος. Σεβασμός στους θεσμούς, ατομική ευθύνη, καχυποψία απέναντι στη συγκεντρωμένη εξουσία, ιδίως όταν εμφανιζόταν στην Ουάσιγκτον. Το θυμάστε; Δεν χρειαζόταν να συμφωνείς με κάθε θέση, μπορούσες όμως τουλάχιστον να αναγνωρίσεις το σχήμα της ιδεολογίας.

  • Είναι το να τρως σαρδέλες πολύ πιο ηθικό από το βοδινό;

    Αν πρόκειται να φας ζώο, το ερώτημα δεν είναι αν ο θάνατός του είναι θλιβερός. Είναι πόσο πόνο προσθέτει στον κόσμο η επιλογή σου για κάθε γραμμάριο πρωτεΐνης που παίρνεις πίσω. Οι περισσότεροι απαντούν με ένα συναίσθημα, κι αυτό ευνοεί την αγελάδα, γιατί η αγελάδα είναι ένας μεγάλος, οικείος θάνατος, ενώ μια κονσέρβα σαρδέλες μοιάζει με μικρή σφαγή. Αν το μετρήσεις σωστά, το συναίσθημα δείχνει ανάποδα.

  • Μήπως η αδιάκοπη ψυχαγωγία κάνει την καθημερινή ζωή να μοιάζει νεκρή;

    Δεν νομίζω ότι οι περισσότεροι ονειρεύονται ελεύθερο χρόνο με κάποια σοβαρή έννοια. Ονειρεύονται ελεύθερο χρόνο διαθέσιμο για κατανάλωση. Αυτό είναι κάτι άλλο. Η καλή ζωή που φαντάζονται δεν είναι ένα ήσυχο απόγευμα, ένας μεγάλος περίπατος, ένας φράχτης που επισκευάστηκε, μια κουζίνα συγυρισμένη, μια κουβέντα, η προσευχή, το διάβασμα, ούτε καν το να κοιτάς το κενό. Είναι μια μέρα χωρίς υποχρεώσεις και ένα ατελείωτο μενού από πράγματα να δεις, να ακούσεις, να σκρολάρεις, να αγοράσεις ή να «μάθεις