Στον κόσμο αρέσει η ιδέα της φτηνής πολιτικής γιατί μοιάζει ηθικά καθαρή. Αν οι πολιτικοί είναι κακοπληρωμένοι, λέει το σκεπτικό, τότε υπηρετούν για ευγενείς λόγους. Αν ο μισθός είναι πενιχρός, η διαφθορά βρίσκει λιγότερο χώρο να φουντώσει. Είναι μια ελκυστική φαντασίωση και ένας κακός τρόπος να σχεδιάζεις ένα κράτος. Στην ουσία είναι ελιτίστικος τρόπος και οδηγεί σε διακυβέρνηση από τους πλούσιους, που έχουν την άνεση.
Το κακοπληρωμένο αξίωμα δεν παράγει ηθική καθαρότητα· απλώς ξεκόβει τα κατώτερα στρώματα από τη συμμετοχή στα κοινά. Το πρώτο φίλτρο είναι η τάξη. Η δημόσια ζωή γίνεται πιο εύκολη για τους εύπορους, για όσους έχουν τις δικές τους διασυνδέσεις, για τους συνταξιούχους, για τα παιδιά με την περιουσία έτοιμη και για όσους το νοικοκυριό τους αντέχει χρόνια με μέτριες απολαβές. Όλοι οι άλλοι πρέπει πρώτα να κάνουν μια πολύ πιο άσχημη ερώτηση: μου επιτρέπει η τσέπη μου να υπηρετήσω; Μια δημοκρατία που πληρώνει άσχημα συχνά απλώς στενεύει το ποιος μπορεί ρεαλιστικά να συμμετάσχει.
Το δεύτερο φίλτρο είναι η πίεση να βγάλεις χρήμα αλλιώς. Το χρήμα δεν φεύγει από την πολιτική επειδή ο επίσημος μισθός είναι χαμηλός. Μπαίνει από τις πλαϊνές πόρτες. Μελλοντικές δουλειές στο lobbying. Θέσεις σε διοικητικά συμβούλια. Συμβόλαια με τα μέσα. Εξάρτηση από χορηγούς. Συμβουλευτικές δουλειές μετά το αξίωμα. Ένας βουλευτής που περνάει χρόνια κάνοντας τον εαυτό του χρήσιμο στους κλάδους που υποτίθεται ότι εποπτεύει και μετά τρυπώνει σε μια προσοδοφόρα συμβουλευτική θέση μόλις αποχωρήσει δεν είναι κάποιο τυχαίο ηθικό ατύχημα. Το σύστημα του έχει ήδη μάθει πού κρύβονται οι πραγματικές απολαβές. Κάποια στιγμή πρέπει να πληρώσεις και το δάνειο του σπιτιού. Έχει ξεσπάσει κάποια αγανάκτηση γύρω από τον Mike Johnson, που είπε ότι τα μέλη του Κογκρέσου θα έπρεπε να επιτρέπεται να κάνουν insider trading:
Κοίτα, ο τύπος είναι για τα μπάζα. Αδύναμο, αξιολύπητο νυφίτσι που ποντάρει τα πάντα στον Trump. Αλλά αυτό που λέει είναι ακριβώς το σύμπτωμα για το οποίο μιλάω. Όλοι μας θέλουμε δικό μας σπίτι, διακοπές στο εξωτερικό, καλή ιατρική περίθαλψη, καλή εκπαίδευση για τα παιδιά μας... Το ίδιο και οι πολιτικοί. Αυτό το κείμενο δεν δικαιολογεί τη διαφθορά· δείχνει πώς ένας υψηλότερος μισθός δίνει την ευκαιρία σε ανθρώπους χαμηλότερου εισοδήματος να μπουν και να κάνουν σπουδαία δουλειά, φροντίζοντας ταυτόχρονα και τον εαυτό τους χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουν σε χοντρή διαφθορά.
Γι' αυτό η ηθική περηφάνια γύρω από τους κακοπληρωμένους πολιτικούς είναι τόσο συχνά ανάποδη. Το κράτος συγχαίρει τον εαυτό του για τη λιτότητα, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί την αριστοκρατική πρόσβαση και ευνοεί τις «ευυπόληπτες» μορφές διαφθοράς, όπως το insider trading. Ο πολιτικός που αντέχει τον χαμηλό μισθό επειδή είναι ήδη θωρακισμένος δεν είναι πιο δημοκρατικός στο πνεύμα από τον πολιτικό που χρειάζεται έναν πραγματικό μισθό. Απλώς βρίσκεται σε καλύτερη θέση να σηκώσει την ψεύτικη ευγένεια της δημόσιας θυσίας.
Η Σιγκαπούρη είναι το σοβαρό σύγχρονο παράδειγμα που ο κόσμος αντιπαθεί, γιατί κάνει τη λογική του σχεδιασμού υπερβολικά φανερή. Η διοίκηση του Lee Kuan Yew, που συχνά θεωρείται ο πατέρας της Σιγκαπούρης, επέλεξε να συνδέσει τις υψηλές υπουργικές απολαβές με την προσέλκυση ταλέντων και με στόχους κατά της διαφθοράς. Πληρώνουν τη διοίκησή τους πολύ περισσότερο, ώστε οι πιο ικανοί τους άνθρωποι τουλάχιστον να εξετάσουν το ενδεχόμενο του δημόσιου αξιώματος αντί για τον ιδιωτικό τομέα. Αν θέλεις γερά μυαλά στην κυβέρνηση και τα θέλεις λιγότερο εκτεθειμένα στον πειρασμό να κυνηγήσουν κρυφές απολαβές, θα πρέπει να τα πληρώσεις γι' αυτό.
Ο μισθός δεν λύνει τα πάντα, φυσικά και όχι. Μια διεφθαρμένη κοινωνία μπορεί να πληρώνει καλά τους αξιωματούχους της και να παραμένει διεφθαρμένη. Η επιβολή του νόμου μετράει. Η διαφάνεια μετράει. Οι κανόνες μετράνε. Τίποτα όμως απ' αυτά δεν ακυρώνει το πιο απλό σημείο. Οι απολαβές αλλάζουν το ποιος αντέχει οικονομικά ένα αξίωμα και πόσο πιεστικά χρειάζεται όποιος το κατέχει να βγάλει χρήμα από αυτό πλάγια.
Η παλιά βρετανική δημόσια ζωή έλεγε το ίδιο πράγμα από την αντίθετη μεριά. Η πολιτική είχε τον αέρα ρόλου για κυρίους εν μέρει επειδή οι κύριοι ήταν αυτοί που μπορούσαν να ζήσουν μέσα της. Αν ένα αξίωμα δεν είναι οικονομικά βιώσιμο, καταλήγει είτε χόμπι για τους θωρακισμένους είτε γέφυρα για τους διασυνδεδεμένους.
Ξέρω ότι πολλοί πολιτικοί είναι μια παρέα παλιανθρώπων, μέσα στο σύστημα για το τομάρι τους. Το βλέπω, το βλέπεις κι εσύ. Δεν υποστηρίζω να τους ανταμείψουμε· υποστηρίζω ένα σύστημα που δίνει κίνητρο και στα κατώτερα στρώματα να ζητήσουν να υπηρετήσουν. Ένα σύστημα που δεν το κάνει να μοιάζει με θυσία για την πατρίδα σου, γιατί για τους πλούσιους δεν υπάρχει καμία θυσία, αφού το δημόσιο αξίωμα μετά βίας τους γρατζουνάει τον λογαριασμό.