Cái ví dụ máy in HP đến giờ vẫn làm tôi thấy điên. Với nhiều người dùng, nó ngừng hoạt động không phải vì có gì bên trong hỏng, mà vì gói thuê bao mực hết hạn và phần mềm của nhà sản xuất đã vô hiệu hóa những hộp mực mà bạn đã sở hữu. Cái máy in vẫn nằm sờ sờ ở đó và nó cứ thế ngừng chạy
Các công ty sống vì doanh thu định kỳ vì đó là việc kinh doanh tốt hơn doanh thu một lần. Thị trường vốn dễ mô hình hóa nó hơn. Bằng cách đó bạn thu hút được nhà đầu tư, có một câu chuyện dòng tiền rõ ràng và có một doanh nghiệp với biên lợi nhuận. Một khách hàng bị buộc vào một mối quan hệ tài khoản kéo dài thì khó mất hơn một khách hàng chỉ mua một món đồ rồi bỏ đi. Theo thời gian, những doanh nghiệp chuyển sang doanh thu định kỳ được tưởng thưởng, còn những doanh nghiệp không làm thì bị ép phải theo. Đây không phải âm mưu, các sếp không ngồi lại với nhau và bắt tay. Đơn giản là động lực thị trường.
Phần mềm dạng dịch vụ
Phần mềm làm cho sự thay đổi này lộ ra trước tiên. Adobe Creative Suite từng được bán theo kiểu mua một lần. Microsoft Office cũng vậy, họ từng bán giấy phép trọn đời. Adobe trở nên khổng lồ, và nổi tiếng, một khi bỏ mô hình đó và chuyển sang Software as a Service (SAAS). Phần lớn các công ty phần mềm cũng chuyển theo, nổi bật là Microsoft. Buồn cười là, các công ty phần cứng cũng làm vậy, với vài bước thêm thắt. Amazon chẳng hạn, bán phần lớn thiết bị của họ ở mức giá bằng hoặc dưới giá vốn, với hy vọng kiếm tiền từ dữ liệu người dùng (Alexa) hoặc từ thuê bao.
Apple ra một chiếc iPhone mới mỗi năm và, thường thì, những chiếc iPhone 4-5 năm tuổi đơn giản là không còn dùng được nữa vì dung lượng bộ nhớ/lưu trữ. Họ làm chậm các thiết bị cũ "để tiết kiệm pin", nhưng điều đó thường chỉ tác động khiến người dùng mua máy mới. Này, nếu muốn quan tâm tới pin của người dùng thì hãy làm cho việc cấu hình nó dễ dàng cho người dùng. Đó là quyết định của họ

Với vài bước thêm thắt, giờ Apple có thể coi người dùng của họ như đang "thuê bao" chiếc iPhone. Có thể gia hạn hằng năm, mỗi 2 năm, 4 năm... Nhưng có một gói thuê bao nằm trong đó cho chính phần cứng. Bây giờ bạn làm gì được với một chiếc iPhone 5 năm tuổi? Hay một chiếc Apple Watch 4 năm tuổi? App không chạy, cập nhật bảo mật không còn được hỗ trợ... Sửa chữa đủ khó để thay máy trở thành câu trả lời thực tế với nhiều người. Nếu chỉ là chuyện chip/bộ nhớ, thì hãy bán cả chúng và làm cho việc thay những linh kiện được cải tiến trở nên dễ dàng. Việc bán thiết bị là cánh cửa chính dẫn vào mối quan hệ định kỳ. Chiếc điện thoại vẫn trông như một sản phẩm ngay cả khi việc kinh doanh quanh nó hành xử giống một dịch vụ hơn.
BMW thử nước trong
Ô tô cũng đang đi theo hướng đó. BMW thử nghiệm tính năng sưởi ghế dưới dạng một gói thuê bao 18 đô mỗi tháng trên những chiếc xe vốn đã lắp sẵn phần cứng cần thiết. Bạn đã MUA phần cứng sưởi ghế rồi. Nó nằm ngay đó, trong xe. Vậy mà BMW vẫn muốn thu một khoản phí thuê bao mới cho phép bạn dùng nó. Nó chẳng đòi hỗ trợ cloud hay bất kỳ chi phí nào của họ, vậy mà họ vẫn thấy đòi như thế là hợp lý. Ngày càng nhiều giá trị của chiếc xe nằm sau các cổng phần mềm, các gói kết nối, và quyền điều khiển từ xa. Chiếc xe được bán như một tài sản bền. Còn quyền kiểm soát những gì nó làm được thì ngày càng giống một tài khoản được quản lý. Phần lớn xe cũng làm y vậy với việc điều khiển qua ứng dụng di động, ngay cả khi những tính năng này có thể kết nối qua Bluetooth trực tiếp tới xe (nên chẳng cần chi phí cloud nào cho công ty)
Các công ty bị thị trường khuyến khích
Như mọi người khác. Đây không phải âm mưu hiểm độc, chỉ là cách mọi thứ vận hành dưới mô hình tài chính của chúng ta. Đôi khi nó hơi lố bịch, chẳng hạn như khi xuất hiện màn tuyên truyền "Bạn sẽ không sở hữu gì cả và bạn sẽ hạnh phúc", vốn bị hiểu sai đôi chút. Nó nghiêng về kiểu chia sẻ xã hội chủ nghĩa hơn là thuê bao tư bản chủ nghĩa, nhưng vẫn bị phản ứng dữ dội. Người ta thích sở hữu mọi thứ. Tôi thích sở hữu mọi thứ. Tôi yêu đồ của mình, tôi muốn cảm thấy xe là của tôi, laptop là của tôi, nhà là của tôi. Tôi đã trả tiền cho nó và tôi sở hữu nó. Tôi không thuê bao nó, hay được BMW cho phép sưởi ghế, hay được HP cho phép dùng mực của mình, hay được Prime cho phép xem những bộ phim CỦA TÔI.
Không phải mọi công ty đều dựa vào thuê bao đúng nghĩa đen. Nhưng luôn có một tay MBA trong công ty cố nghĩ ra một cách mới để bắt chúng ta trả tiền cho cái chúng ta từng sở hữu. Trả 1.200 đô cho ghế sưởi có thể là quá nhiều để đồng ý, nhưng một gói thuê bao chỉ 40 đô một tháng thì chắc là ổn. Rồi thêm 10 đô cho Netflix, 10 đô cho Audible, 19 đô cho HP... Những con số đó nhỏ nhưng cộng dồn rất nhanh. Và, đến cuối cùng, nếu ngừng trả tiền thì dù sao bạn cũng chẳng sở hữu gì cả. Đúng, BMW bị phản ứng dữ dội vì họ đi quá xa quá sớm, nhưng dần dần mọi công ty đều đang chuyển sản phẩm của mình sang dạng phải trả tiền để dùng, chứ không phải để sở hữu.
Reuters và The Verge đưa tin về việc BMW triển khai rồi đảo ngược gói thuê bao sưởi ghế năm 2022: https://www.theverge.com/2022/7/12/23204950/bmw-subscriptions-microtransactions-heated-seats-feature